Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9304:2012 về Hạt giống đậu - Yêu cầu kỹ thuật quy định các chỉ tiêu chất lượng và phương pháp kiểm tra đối với các cấp hạt giống đậu (bao gồm hạt giống siêu nguyên chủng, nguyên chủng và xác nhận). Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với các cấp hạt giống của các loài đậu ăn hạt nhằm đảm bảo chất lượng giống phục vụ sản xuất nông nghiệp. Tiêu chuẩn áp dụng cho các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, kiểm nghiệm và chứng nhận chất lượng hạt giống đậu tại Việt Nam.

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn các tài liệu kỹ thuật và tiêu chuẩn liên quan sau đây. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có):

• TCVN 8548: Phương pháp kiểm nghiệm hạt giống cây trồng, dùng để xác định các chỉ tiêu chất lượng trong phòng thí nghiệm như độ sạch, tỷ lệ nảy mầm, độ ẩm và hạt cỏ dại.
• TCVN 8550: Phương pháp lấy mẫu hạt giống cây trồng để tiến hành kiểm nghiệm và đánh giá chất lượng lô hạt giống.

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa rõ ràng về các cấp hạt giống đậu để làm cơ sở phân loại và áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật tương ứng:

• Hạt giống siêu nguyên chủng: Là hạt giống được nhân ra từ hạt giống tác giả hoặc duy trì từ hạt giống siêu nguyên chủng theo quy trình chọn lọc nghiêm ngặt, có độ thuần di truyền và độ sạch giống cao nhất.
• Hạt giống nguyên chủng: Là hạt giống được nhân ra từ hạt giống siêu nguyên chủng và đạt tiêu chuẩn chất lượng theo quy định của cấp nguyên chủng.
• Hạt giống xác nhận: Là hạt giống được nhân ra từ hạt giống nguyên chủng, đạt tiêu chuẩn chất lượng quy định để cung cấp cho người sản xuất thương phẩm.

Yêu cầu kỹ thuật đối với hạt giống đậu được chia làm hai nhóm chỉ tiêu chính bao gồm tiêu chuẩn kiểm định ruộng giống và tiêu chuẩn chất lượng hạt giống sau thu hoạch:

Tiêu chuẩn kiểm định ruộng giống:

• Ruộng sản xuất hạt giống phải được cách ly an toàn với các ruộng đậu khác giống hoặc không cùng cấp giống để tránh hiện tượng lẫn tạp giao phấn hoặc lẫn cơ giới.
• Tỷ lệ cây khác giống tối đa cho phép trên ruộng giống được kiểm soát nghiêm ngặt theo từng cấp giống (cấp siêu nguyên chủng yêu cầu độ thuần tuyệt đối, cấp nguyên chủng và xác nhận có tỷ lệ lẫn tạp cực kỳ thấp).
• Ruộng giống không được nhiễm các loại dịch bệnh nguy hiểm truyền qua hạt giống theo quy định bảo vệ thực vật.

Tiêu chuẩn chất lượng hạt giống trong phòng thí nghiệm:

• Độ sạch (tính theo % khối lượng): Yêu cầu tối thiểu đối với hạt giống siêu nguyên chủng và nguyên chủng thường đạt từ 98% đến 99%; đối với hạt giống xác nhận không được thấp hơn 97%.
• Tỷ lệ nảy mầm (tính theo % số hạt): Yêu cầu tối thiểu đối với tất cả các cấp hạt giống đậu phải đạt từ 80% trở lên để đảm bảo mật độ gieo trồng trên đồng ruộng.
• Độ ẩm của hạt (tính theo % khối lượng): Độ ẩm tối đa cho phép của hạt giống sau khi phơi sấy và đóng gói bảo quản không được vượt quá 12% đến 13% nhằm ngăn ngừa nấm mốc và duy trì sức sống của phôi hạt.
• Hạt cây trồng khác và hạt cỏ dại: Không được phép có hạt cỏ dại nguy hại lẫn trong lô hạt giống, tỷ lệ hạt cây trồng khác phải nằm trong giới hạn cho phép cực kỳ thấp.