Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9679:2013 (ISO 5566:1982)

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9679:2013 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 5566:1982, quy định phương pháp đo quang phổ để xác định độ màu của nghệ. Đây là văn bản kỹ thuật nền tảng giúp các phòng thử nghiệm, doanh nghiệp sản xuất và cơ quan quản lý đánh giá chính xác chất lượng thương mại của nghệ củ, nghệ bột và các chế phẩm từ nghệ thông qua việc xác định hàm lượng chất màu hoạt tính (curcuminoids).

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định chi tiết về đối tượng và phạm vi áp dụng của phương pháp thử nghiệm:

• Phương pháp đo quang phổ được thiết kế chuyên biệt để xác định độ màu (khả năng tạo màu) của nghệ củ và nghệ bột (tên khoa học là Curcuma longa Linnaeus).
• Tiêu chuẩn này cũng có thể áp dụng linh hoạt cho các sản phẩm chiết xuất từ nghệ, điển hình là nhựa dầu nghệ (turmeric oleoresin), bằng cách điều chỉnh dung môi và quy trình chuẩn bị mẫu thử phù hợp với đặc tính lý hóa của sản phẩm.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để đảm bảo tính chính xác và đồng bộ trong quá trình thực hiện thử nghiệm, tiêu chuẩn này yêu cầu áp dụng kết hợp với các tài liệu viện dẫn sau đây. Đối với các tài liệu ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu; đối với tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất:

• TCVN 4889 (ISO 948): Gia vị và gia vị thảo mộc - Phương pháp lấy mẫu, nhằm đảm bảo mẫu thử mang tính đại diện cao nhất cho lô hàng.
• TCVN 4891 (ISO 2825): Gia vị và gia vị thảo mộc - Chuẩn bị mẫu nghiền để phân tích, quy định cách thức xay nghiền mẫu nghệ mà không làm thất thoát hoặc biến đổi các hoạt chất màu nhạy cảm với nhiệt độ.

Điều 3: Nguyên tắc của phương pháp

Nguyên lý kỹ thuật của phương pháp đo quang phổ xác định độ màu của nghệ dựa trên các bước xử lý và đo đạc vật lý - hóa học nghiêm ngặt:

• Chiết xuất chất màu: Tiến hành hòa tan và chiết xuất hoàn toàn các hợp chất màu curcuminoid (bao gồm curcumin, demethoxycurcumin và bisdemethoxycurcumin) từ một lượng mẫu thử nghệ bột được cân chính xác bằng dung môi thích hợp (thường là etanol).
• Pha loãng dịch chiết: Dịch chiết sau khi thu được sẽ được lọc và pha loãng một cách hệ thống bằng dung môi để đạt được nồng độ tối ưu, nằm trong giới hạn đo tuyến tính của thiết bị đo quang phổ.
• Đo độ hấp thụ quang phổ: Sử dụng máy đo phổ để đo độ hấp thụ của dung dịch mẫu thử đã pha loãng ở bước sóng hấp thụ cực đại (thường nằm trong khoảng từ 420 nm đến 430 nm, chính xác nhất là tại bước sóng khoảng 425 nm).
• Tính toán kết quả: Hàm lượng chất màu (độ màu) được tính toán dựa trên trị số độ hấp thụ đo được, có đối chiếu với hệ số hấp thụ riêng của curcumin tinh khiết trong cùng điều kiện dung môi, biểu thị bằng phần trăm khối lượng curcumin trên mẫu khô.

Điều 4: Hóa chất và thuốc thử

Trong quá trình phân tích, để đảm bảo độ lặp lại và độ tái lập của kết quả, chỉ được phép sử dụng các hóa chất có cấp độ tinh khiết phân tích (AR) và nước cất hoặc nước có độ tinh khiết tương đương:

• Etanol: Sử dụng etanol 95% (thể tích) hoặc etanol tuyệt đối. Yêu cầu bắt buộc là etanol không được chứa các tạp chất hữu cơ có khả năng hấp thụ ánh sáng trong vùng bước sóng từ 400 nm đến 450 nm để tránh làm sai lệch kết quả đo.
• Axit axetic băng: Được sử dụng làm dung môi trung gian hoặc chất hỗ trợ hòa tan trong trường hợp phân tích mẫu nhựa dầu nghệ hoặc các mẫu nghệ khó tan, giúp giải phóng hoàn toàn các liên kết curcuminoid.
• Chất chuẩn Curcumin (nếu có yêu cầu): Curcumin tinh khiết thương mại có thể được sử dụng để hiệu chuẩn thiết bị hoặc xây dựng đường chuẩn thực nghiệm nhằm tăng độ chính xác cho phép đo đối chứng.