Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2374:1987
Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2374:1987 quy định phương pháp xác định độ sạch của tơ tằm dâu. Đây là một trong những tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng giúp đánh giá chất lượng sợi tơ tằm thương phẩm, phục vụ cho công tác kiểm định, thu mua và chế biến dệt may. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.
Điều 1: Phạm vi áp dụng
- Tiêu chuẩn này áp dụng thống nhất trên phạm vi cả nước đối với sản phẩm tơ tằm dâu (tơ sợi dâu).
- Phương pháp này quy định cách thức xác định độ sạch của sợi tơ thông qua việc phát hiện, phân loại và đếm các loại tật lỗi xuất hiện trên thân sợi tơ khi được quấn trên bảng đen tiêu chuẩn.
Điều 2: Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm
Để tiến hành xác định độ sạch của tơ tằm dâu một cách chính xác, tiêu chuẩn quy định các thiết bị và dụng cụ kỹ thuật bắt buộc phải sử dụng bao gồm:
- Máy quấn tơ (Khung quấn mẫu): Thiết bị chuyên dụng có khả năng điều chỉnh tốc độ và lực căng để quấn sợi tơ đều đặn lên bảng đen mà không làm biến dạng hoặc đứt sợi.
- Bảng đen tiêu chuẩn: Bảng có kích thước quy định, bề mặt phẳng, màu đen mờ không phản xạ ánh sáng để làm nổi bật sợi tơ khi quan sát.
- Nguồn sáng kiểm tra: Hệ thống chiếu sáng tiêu chuẩn (thường là ánh sáng nhân tạo giả lập ánh sáng ban ngày) với cường độ sáng phù hợp, giúp người kiểm định dễ dàng phát hiện các khuyết tật nhỏ nhất trên sợi tơ.
- Kính lúp chuyên dụng: Dụng cụ hỗ trợ phóng đại để quan sát và phân loại chính xác các loại tật lỗi siêu nhỏ trên bề mặt sợi.
Điều 3: Lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử
Quy trình lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử được thực hiện nghiêm ngặt nhằm đảm bảo tính đại diện cho cả lô hàng:
- Phương pháp lấy mẫu: Mẫu thử phải được lấy ngẫu nhiên từ các búp tơ khác nhau trong cùng một lô sản phẩm theo tỷ lệ quy định.
- Điều kiện môi trường chuẩn bị: Mẫu tơ trước khi thử nghiệm phải được giữ trong điều kiện khí hậu tiêu chuẩn (về nhiệt độ và độ ẩm) để sợi tơ đạt trạng thái cân bằng ẩm ổn định.
- Yêu cầu kỹ thuật khi quấn mẫu: Sợi tơ phải được quấn lên bảng đen với mật độ phân bố đều (số vòng quấn trên một đơn vị chiều dài bảng đen phải tuân thủ đúng quy định kỹ thuật của tiêu chuẩn).
Điều 4: Nguyên tắc tiến hành và chuẩn bị trước khi đo
Trước khi tiến hành phân tích và đánh giá độ sạch, kỹ thuật viên phải thực hiện các bước chuẩn bị cơ bản sau:
- Kiểm tra độ căng của sợi tơ trong quá trình quấn để tránh hiện tượng sợi bị chùng hoặc quá căng dẫn đến sai lệch kết quả.
- Đảm bảo bề mặt bảng đen sạch sẽ, không bám bụi bẩn hoặc xơ sợi tạp chất từ bên ngoài trước khi quấn tơ.
- Hiệu chỉnh nguồn sáng và vị trí đặt bảng đen sao cho góc chiếu sáng tối ưu nhất cho việc quan sát bằng mắt thường kết hợp kính lúp.
TIÊU CHUẨN VIỆT NAM
TCVN 2374:1987
TƠ TẰM DÂU
PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH ĐỘ SẠCH
Raw silk
Method for determination of neatness
Tiêu chuẩn này thay thế cho TCVN 2374-78 quy định phương pháp xác định mức độ tồn tại các khuyết tật trên sợi tơ, bằng cách đếm số lượng các khuyết tật trên các băng tơ rồi trừ điểm theo quy định.
Các loại khuyết tật thuộc phạm vi độ sạch được quy hoạch trong bảng.
| Các loại khuyết tật | Đặc trưng | Kích thước (mm) |
| Gút hạt nhỏ | Có những hạt cát nhỏ | Dưới 2 |
| Gút vòng | Đầu mút của sợi tơ đơn không bám miết vào sợi tơ sống mà xoắn vòng, hoặc các khuyên tơ của sợi tơ kén không tháo ra được | Dưới 10 (đo chu vi vòng) |
| Mối nối ngắn | Đầu mối sau khi nối còn lại | Dưới 3 |
| Xoắn ốc nhẹ | Đầu sợi tơ đơn không bám miết vào sợi tơ sống mà leo quanh nó thành đường xoắn nhẹ |
|
| Gút cám | Hạt nhỏ li ti như cám bám vào sợi tơ |
|
| Xù lông | Một phần tơ bị xù ra những lông tơ |
|
| Các loại gút | Các loại gút khác không lớn mà không thuộc vào các loại trên. | Dưới 3 |
Độ sạch của tơ tằm dâu được xác định bằng cách dùng mắt thường so sánh các băng tơ với các ảnh mẫu.
1. Lấy mẫu
Sử dụng các băng tơ đã kiểm tra độ gai gút lớn để kiểm tra độ sạch.
2. Buồng kiểm nghiệm và dụng cụ
- Buồng kiểm nghiệm theo TCVN 2372-87
- ảnh mẫu tiêu chuẩn của độ sạch
3. Phương pháp xác định
3.1. Độ sạch được kiểm tra ở một mặt của bảng đen. Đơn vị để đánh giá độ sạch là điểm.
3.2. Người kiểm nghiệm đứng cách bảng đen từ 0,5 đến 0,6m để quan sát. Bằng mắt thường so sánh các băng tơ với các ảnh mẫu của độ sạch. Các băng tơ giống ảnh mẫu nào thì điểm của ảnh mẫu sẽ là điểm của băng tơ đó. Điểm cao nhất là 10.
3.3. Nếu băng tơ nào có số lượng gai gút phù hợp với ảnh mẫu nhưng có kích thước lớn hơn hoặc gai gút tập trung vào 1/2 hoặc 1/4 băng tơ, thì băng tơ đó phải trừ điểm.
3.4. Nguyên tắc trừ điểm
3.4.1. Căn cứ vào kích thước của các gút trong các ảnh mẫu để trừ điểm. Nếu kích thước gai gút thuộc cỡ “nhỏ” không phải trừ điểm, thuộc cỡ “vừa” trừ 5 điểm, thuộc cỡ “lớn” trừ 10 điểm.
3.4.2. Phân loại kích thước các gút trong ảnh mẫu
- Loại “nhỏ” gồm các gút có trong ảnh mẫu đạt từ 90 điểm trở lên.
- Loại “vừa” gồm các gút có trong ảnh mẫu đạt 80 điểm
- Loại “lớn” gồm có gút các trong ảnh mẫu đạt 50 điểm.
3.4.3. Các băng tơ có gút cảm phân bố tập trung lại 1/4 băng tơ phải trừ 5 điểm, tập trung ở 1/2 băng tơ phải trừ 10 điểm.
4. Tính kết quả
Độ sạch của lô tơ (S), tính bằng điểm theo công thức:
S = ![]()
Trong đó:
Si : Độ sạch của từng băng tơ
n : Số băng tơ được kiểm tra
Kết quả được lấy chính xác đến con số ở hàng đơn vị và áp dụng phương pháp làm tròn số theo TCVN 1517-74.
- 1 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2373:1987 về tơ tằm dâu - phương pháp xác định độ gai gút lớn do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành
- 2 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2376:1987 về tơ tằm dâu - phương pháp xác định độ bền và độ giãn khi đứt sợi
- 3 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2369:1987 về tơ tằm dâu - Phương pháp xác định độ ẩm thực tế
- 4 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2371:1987 về tơ tằm dâu - Phương pháp xác định độ mảnh
- 5 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2375:1987 về tơ tằm dâu - Phương pháp xác định độ đứt
- 6 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2377:1987 về tơ tằm dâu - Phương pháp xác định độ bao hợp do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành
- 1 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2373:1987 về tơ tằm dâu - phương pháp xác định độ gai gút lớn do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành
- 2 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2376:1987 về tơ tằm dâu - phương pháp xác định độ bền và độ giãn khi đứt sợi
- 3 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2369:1987 về tơ tằm dâu - Phương pháp xác định độ ẩm thực tế
- 4 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2371:1987 về tơ tằm dâu - Phương pháp xác định độ mảnh
- 5 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2372:1987 về tơ tằm dâu - Phương pháp xác định độ đều trung bình và độ đều trung bình thấp nhất
- 6 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2375:1987 về tơ tằm dâu - Phương pháp xác định độ đứt
- 7 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2377:1987 về tơ tằm dâu - Phương pháp xác định độ bao hợp do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành
- 8 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1517:1974 về Quy tắc quy tròn số