Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5073:1990

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5073:1990 về Vải dệt thoi - Phương pháp xác định độ mao dẫn do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành. Đây là văn bản kỹ thuật pháp lý quan trọng quy định phương pháp thử nghiệm nhằm đánh giá khả năng hút nước và dẫn nước của các loại vải dệt thoi, một chỉ tiêu chất lượng cốt lõi đối với các sản phẩm dệt may tiêu dùng và công nghiệp.

Phạm vi áp dụng và nguyên lý xác định

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này áp dụng cho tất cả các loại vải dệt thoi, xác định khả năng mao dẫn của vải thông qua chiều cao cột nước dâng lên trong một khoảng thời gian nhất định.
• Nguyên lý thử nghiệm: Dựa trên hiện tượng mao dẫn, một băng vải mẫu thử được treo thẳng đứng, đầu dưới nhúng vào nước hoặc dung dịch thử nghiệm. Chiều cao của mực nước thấm lên băng vải sau một thời gian quy định chính là thước đo độ mao dẫn của mẫu vải đó.

Yêu cầu về thiết bị, dụng cụ và thuốc thử

• Thiết bị thử nghiệm: Sử dụng thiết bị đo độ mao dẫn chuyên dụng có giá treo mẫu thẳng đứng, đảm bảo các mẫu vải không bị chạm vào nhau hoặc chạm vào thành bình chứa.
• Thước đo: Thước đo có độ chia vạch đến 1 mm để đo chính xác chiều cao cột nước dâng lên trên băng vải.
• Bình chứa chất lỏng: Bình chứa nước cất hoặc dung dịch thử nghiệm có kích thước phù hợp để nhúng ngập đầu dưới của các mẫu thử theo đúng độ sâu quy định.
• Thiết bị bấm giờ: Đồng hồ bấm giờ hoặc dụng cụ đo thời gian có độ chính xác cao để kiểm soát thời gian thử nghiệm tiêu chuẩn.

Quy trình chuẩn bị mẫu thử

• Lấy mẫu: Mẫu thử được cắt từ các vị trí khác nhau trên cuộn vải, cách biên vải một khoảng cách tối thiểu theo quy định để đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ lô hàng.
• Kích thước mẫu: Các băng vải mẫu thử được cắt theo chiều dọc (hướng sợi dọc) và chiều ngang (hướng sợi ngang) với kích thước tiêu chuẩn xác định.
• Điều hòa mẫu: Trước khi tiến hành thử nghiệm, các mẫu vải phải được để trong môi trường khí hậu chuẩn với nhiệt độ và độ ẩm quy định để đạt trạng thái cân bằng ẩm ổn định.

Phương pháp tiến hành thử nghiệm

• Chuẩn bị thiết bị: Đổ nước cất hoặc dung dịch thử vào bình chứa đến vạch quy định và điều chỉnh nhiệt độ nước đạt mức tiêu chuẩn.
• Treo mẫu: Kẹp các băng vải mẫu thử vào giá treo sao cho các mẫu thẳng đứng, không bị nhăn hoặc xoắn.
• Tiến hành nhúng: Hạ giá treo xuống sao cho đầu dưới của các băng vải ngập vào nước ở một độ sâu xác định và bắt đầu bấm giờ ngay lập tức.
• Theo dõi và ghi nhận: Theo dõi sự dâng lên của mực nước trên các băng vải. Sau khoảng thời gian quy định, tiến hành đo khoảng cách từ mực nước ban đầu đến điểm cao nhất mà nước thấm lên được trên băng vải.

Cách tính toán và biểu thị kết quả

• Tính toán kết quả: Độ mao dẫn của vải được tính bằng trị số trung bình cộng của các kết quả đo trên các mẫu thử theo chiều dọc và chiều ngang riêng biệt.
• Đơn vị đo: Kết quả được biểu thị bằng milimét (mm) chiều cao cột nước dâng lên trong khoảng thời gian thử nghiệm xác định.
• Báo cáo thử nghiệm: Báo cáo phải ghi rõ các thông tin chi tiết bao gồm ký hiệu mẫu vải, điều kiện môi trường thử nghiệm, kết quả trung bình theo chiều dọc và chiều ngang, cùng bất kỳ sai lệch nào so với quy trình tiêu chuẩn.