Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7382:2004 về chất lượng nước - Nước thải bệnh viện - Tiêu chuẩn thải do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành là văn bản kỹ thuật pháp lý quan trọng, quy định các giới hạn bắt buộc đối với nước thải phát sinh từ các cơ sở y tế trước khi xả ra môi trường. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định giá trị giới hạn tối đa cho phép của các thông số và nồng độ các chất ô nhiễm trong nước thải của các cơ sở khám, chữa bệnh (sau đây gọi chung là nước thải bệnh viện) khi thải ra nguồn tiếp nhận nước thải.
• Đối tượng áp dụng bao gồm tất cả các bệnh viện đa khoa, bệnh viện chuyên khoa, các viện nghiên cứu y học có giường bệnh, các phòng khám đa khoa và các cơ sở y tế khác có phát sinh nước thải y tế trên phạm vi cả nước.
• Tiêu chuẩn này được sử dụng làm căn cứ pháp lý để các cơ quan quản lý nhà nước về môi trường thực hiện việc kiểm tra, giám sát, thanh tra và xử lý vi phạm về bảo vệ môi trường đối với các cơ sở y tế.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Tiêu chuẩn này áp dụng kết hợp với các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành về phương pháp lấy mẫu, thử nghiệm và phân tích các chỉ tiêu chất lượng nước.
• Các phương pháp phân tích được viện dẫn bao gồm các tiêu chuẩn xác định chỉ số pH, nhu cầu oxy sinh hóa (BOD5), nhu cầu oxy hóa học (COD), tổng chất rắn lơ lửng (SS), các hợp chất nitơ, photpho, kim loại nặng và các nhóm vi sinh vật gây bệnh.
• Trong trường hợp các tiêu chuẩn viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc thay thế, các cơ sở áp dụng phải cập nhật theo các phiên bản mới nhất được cơ quan có thẩm quyền công bố.

- Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa rõ ràng nhằm thống nhất cách hiểu và áp dụng trong thực tế:

• Nước thải bệnh viện: Là hỗn hợp nước thải phát sinh từ các hoạt động chuyên môn y tế (khám, chữa bệnh, phẫu thuật, xét nghiệm, điều trị, nghiên cứu) và nước thải sinh hoạt của bệnh nhân, người nhà bệnh nhân, cán bộ nhân viên y tế trong khuôn viên cơ sở y tế.
• Nguồn tiếp nhận nước thải: Là các nguồn nước mặt (sông, ngòi, kênh, rạch, ao, hồ), nguồn nước dưới đất hoặc hệ thống thoát nước công cộng của đô thị, khu dân cư mà nước thải bệnh viện trực tiếp hoặc gián tiếp xả vào.

- Quy định kỹ thuật và phân loại nguồn tiếp nhận (Điều 4)

Tiêu chuẩn phân chia giới hạn các chất ô nhiễm dựa trên mục đích sử dụng của nguồn tiếp nhận nước thải, chia thành hai nhóm chính:

• Nhóm A: Áp dụng đối với nước thải bệnh viện xả vào các nguồn nước được dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt. Đây là nhóm có yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt nhất nhằm bảo vệ tuyệt đối an toàn cho sức khỏe cộng đồng.
• Nhóm B: Áp dụng đối với nước thải bệnh viện xả vào các nguồn nước không dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt (như tưới tiêu nông nghiệp, giao thông thủy, hoặc các mục đích khác).

- Các thông số ô nhiễm đặc trưng cần kiểm soát

Để đảm bảo an toàn môi trường và dịch tễ, tiêu chuẩn quy định cụ thể các nhóm thông số bắt buộc phải xử lý đạt chuẩn bao gồm:

• Thông số lý - hóa thông thường: Giới hạn nghiêm ngặt về độ pH (dao động trong khoảng từ 5 đến 9), hàm lượng chất rắn lơ lửng (SS), nhu cầu oxy sinh hóa (BOD5) và nhu cầu oxy hóa học (COD).
• Các chất dinh dưỡng và vô cơ: Hàm lượng Amoni (tính theo Nitơ), Nitrat, Phosphat và Sunfua nhằm ngăn ngừa hiện tượng phú dưỡng hóa nguồn nước nhận.
• Kim loại nặng độc hại: Giới hạn tối đa cho phép đối với các kim loại nặng thường phát sinh từ phòng xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh như Chì (Pb), Cadimi (Cd), Thủy ngân (Hg), Crom hóa trị VI (Cr6+).
• Chỉ tiêu vi sinh vật gây bệnh: Đây là chỉ tiêu đặc thù quan trọng nhất của nước thải y tế. Tiêu chuẩn quy định giới hạn nghiêm ngặt đối với Coliforms và tuyệt đối không được phép có sự hiện diện của các vi khuẩn gây dịch bệnh nguy hiểm như Salmonella, Shigella và Vibrio cholerae (tả) trong nước thải sau xử lý.