Giới thiệu chung về Công văn 137/BXD-KTXD

Công văn 137/BXD-KTXD do Bộ Xây dựng ban hành năm 2015 là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc điều chỉnh giá hợp đồng thi công xây dựng công trình. Văn bản này đóng vai trò làm cơ sở pháp lý để các chủ đầu tư, nhà thầu và các bên liên quan thực hiện việc điều chỉnh chi phí hợp đồng một cách thống nhất, đúng quy định pháp luật, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa các bên trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động về giá nguyên vật liệu, nhân công và máy thi công.

Nguyên tắc chung về điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng

Theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, việc điều chỉnh giá hợp đồng phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc cơ bản sau:

• Sự thỏa thuận trong hợp đồng: Việc điều chỉnh giá hợp đồng phải căn cứ vào các điều khoản đã được các bên thỏa thuận trong hợp đồng xây dựng đã ký kết, phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu và các quy định pháp luật áp dụng cho hợp đồng đó.
• Phù hợp với hình thức hợp đồng: Tùy thuộc vào hình thức hợp đồng (hợp đồng trọn gói, hợp đồng theo đơn giá cố định hay hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh) mà phương thức và phạm vi điều chỉnh giá sẽ khác nhau.
• Không vượt tổng mức đầu tư: Đối với các dự án sử dụng vốn nhà nước, việc điều chỉnh giá hợp đồng không được làm vượt tổng mức đầu tư đã được phê duyệt, trừ trường hợp được người có thẩm quyền quyết định đầu tư cho phép.

Quy định chi tiết về điều chỉnh giá cho từng loại hợp đồng

Công văn 137/BXD-KTXD làm rõ phương án xử lý đối với từng loại hình hợp đồng cụ thể:

• Đối với hợp đồng trọn gói: Về nguyên tắc, giá hợp đồng trọn gói không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện, trừ các trường hợp bất khả kháng hoặc có sự thay đổi về phạm vi công việc, thiết kế do chủ đầu tư yêu cầu làm thay đổi khối lượng công việc đã ký kết.
• Đối với hợp đồng theo đơn giá cố định: Chỉ điều chỉnh giá khi có sự thay đổi về khối lượng công việc thực tế hoàn thành được nghiệm thu so với khối lượng trong hợp đồng, hoặc khi có các trường hợp bất khả kháng, thay đổi chính sách thuế, tiền lương theo quy định mới của Nhà nước có hiệu lực trong thời gian thực hiện hợp đồng.
• Đối với hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh: Việc điều chỉnh đơn giá được thực hiện đối với các chi phí biến động (như vật liệu, nhân công, máy thi công) theo các phương pháp điều chỉnh giá đã thỏa thuận trong hợp đồng (sử dụng công thức điều chỉnh giá hoặc phương pháp bù trừ trực tiếp).

Phương pháp và căn cứ xác định mức điều chỉnh giá

Để đảm bảo tính chính xác và khách quan, Bộ Xây dựng hướng dẫn các bên thực hiện việc tính toán điều chỉnh giá dựa trên các căn cứ sau:

• Chỉ số giá xây dựng: Sử dụng chỉ số giá xây dựng do Bộ Xây dựng hoặc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh công bố phù hợp với thời điểm và địa điểm xây dựng công trình để tính toán hệ số điều chỉnh.
• Giá hóa đơn, chứng từ thực tế: Trong trường hợp bù trừ trực tiếp, các bên phải căn cứ vào hóa đơn, chứng từ hợp lệ, phù hợp với giá thị trường tại thời điểm dòng tiền phát sinh và được chủ đầu tư phê duyệt.
• Xác định thời điểm điều chỉnh: Thời điểm để tính toán điều chỉnh giá là thời điểm nghiệm thu công việc hoặc thời điểm bàn giao đưa vào sử dụng, tùy thuộc vào thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng.

Trách nhiệm của các bên trong quá trình điều chỉnh giá

Công văn cũng nhấn mạnh vai trò và trách nhiệm của các chủ thể tham gia vào quá trình thực hiện hợp đồng:

• Chủ đầu tư: Có trách nhiệm rà soát, kiểm tra tính pháp lý, tính chính xác của các hồ sơ đề xuất điều chỉnh giá từ phía nhà thầu; tổ chức thương thảo, ký kết phụ lục hợp đồng điều chỉnh giá theo đúng thẩm quyền.
• Nhà thầu thi công: Có trách nhiệm lập hồ sơ đề xuất điều chỉnh giá trung thực, cung cấp đầy đủ các tài liệu, hóa đơn, chứng từ chứng minh sự biến động chi phí và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của các số liệu cung cấp.