Tóm tắt Công văn 3293/TCHQ-GSQL năm 2015 về xuất khẩu khoáng sản

Công văn 3293/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố thực hiện thống nhất các biện pháp quản lý, kiểm tra và giám sát chặt chẽ đối với mặt hàng khoáng sản xuất khẩu. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, ngăn chặn tình trạng gian lận thương mại và xuất khẩu khoáng sản trái phép.

- Quy định về kiểm tra hồ sơ và chứng minh nguồn gốc khoáng sản

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương tập trung kiểm tra kỹ lưỡng hồ sơ lâm sản, khoáng sản xuất khẩu nhằm đảm bảo tính hợp pháp của nguồn gốc hàng hóa:

• Doanh nghiệp xuất khẩu phải xuất trình đầy đủ các chứng từ chứng minh nguồn gốc khoáng sản hợp pháp theo đúng quy định của Bộ Công Thương và Bộ Tài nguyên và Môi trường.
• Các chứng từ bắt buộc bao gồm: Giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực của đơn vị khai thác; hóa đơn, chứng từ mua bán nội địa nếu doanh nghiệp mua lại từ đơn vị khác; hoặc tờ khai hải quan nhập khẩu nếu là khoáng sản nhập khẩu để tái xuất.
• Công chức hải quan có trách nhiệm đối chiếu, kiểm tra tính logic giữa số lượng khoáng sản xuất khẩu với năng lực khai thác, chế biến ghi trên giấy phép hoặc hóa đơn mua vào để phát hiện các trường hợp quay vòng hóa đơn hoặc hợp thức hóa khoáng sản lậu.

- Tăng cường kiểm tra thực tế và lấy mẫu giám định chất lượng

Để kiểm soát chặt chẽ chất lượng và chủng loại khoáng sản xuất khẩu, tránh việc xuất khẩu khoáng sản thô chưa qua chế biến sâu, công văn hướng dẫn:

• Áp dụng biện pháp kiểm tra thực tế đối với các lô hàng khoáng sản có dấu hiệu rủi ro cao hoặc khai báo không rõ ràng về hàm lượng, quy cách phẩm chất.
• Thực hiện lấy mẫu khoáng sản xuất khẩu để trưng cầu giám định tại các tổ chức giám định được chỉ định hoặc thừa nhận có thẩm quyền. Việc giám định nhằm xác định chính xác tên hàng, mã số HS, hàm lượng và các tiêu chuẩn kỹ thuật xem có đáp ứng điều kiện xuất khẩu theo quy định pháp luật hiện hành hay không.
• Trong quá trình chờ kết quả giám định, cơ quan hải quan chỉ xem xét thông quan nếu doanh nghiệp có cam kết tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của nội dung khai báo và kết quả giám định sau đó phải phù hợp với khai báo hải quan.

- Phối hợp liên ngành và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm

Công văn nhấn mạnh việc nâng cao hiệu quả phối hợp giữa cơ quan hải quan và các cơ quan chức năng có liên quan trong công tác quản lý khoáng sản:

• Cơ quan hải quan chủ động phối hợp với Sở Công Thương, Sở Tài nguyên và Môi trường, lực lượng Quản lý thị trường và Công an địa phương để xác minh nguồn gốc, tính hợp pháp của các mỏ khai thác và cơ sở chế biến khoáng sản khi phát hiện nghi vấn.
• Kiên quyết không giải quyết thủ tục thông quan đối với các lô hàng khoáng sản không có nguồn gốc rõ ràng, không đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu hoặc có dấu hiệu gian lận về hồ sơ pháp lý.
• Xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật đối với các hành vi khai sai tên hàng, áp sai mã số HS nhằm trốn thuế, hoặc lợi dụng các chính sách ưu đãi để xuất khẩu khoáng sản cấm xuất khẩu.