Tóm tắt Công văn 453/TCQLĐĐ-CĐKĐĐ năm 2020 về thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận trong trường hợp xác định lại diện tích đất ở

Công văn 453/TCQLĐĐ-CĐKĐĐ do Tổng cục Quản lý đất đai ban hành nhằm hướng dẫn, tháo gỡ các vướng mắc và thống nhất áp dụng quy định pháp luật về thẩm quyền ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (sau đây gọi tắt là Giấy chứng nhận) khi người sử dụng đất thực hiện thủ tục xác định lại diện tích đất ở đối với thửa đất có vườn, ao đã được cấp Giấy chứng nhận trước đó.

Bản chất pháp lý của việc xác định lại diện tích đất ở

Theo hướng dẫn của Tổng cục Quản lý đất đai, việc xác định lại diện tích đất ở được định vị rõ ràng về mặt thủ tục hành chính như sau:

• Việc xác định lại diện tích đất ở đối với thửa đất có vườn, ao đã được cấp Giấy chứng nhận trước đó theo quy định tại Điều 103 của Luật Đất đai năm 2013 và Điều 18 của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP được xác định là một trường hợp thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai.
• Đây không phải là thủ tục cấp Giấy chứng nhận lần đầu (công nhận quyền sử dụng đất lần đầu), mà là việc điều chỉnh, xác định lại cơ cấu diện tích các loại đất (đất ở và đất nông nghiệp) trong cùng một thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận hợp pháp.

Thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận khi xác định lại diện tích đất ở

Công văn làm rõ thẩm quyền giải quyết hồ sơ và ký cấp Giấy chứng nhận mới cho người sử dụng đất (hộ gia đình, cá nhân) trong trường hợp này:

• Thẩm quyền thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường: Do đây là trường hợp đăng ký biến động đất đai mà phải cấp mới Giấy chứng nhận, thẩm quyền thực hiện thuộc về Sở Tài nguyên và Môi trường theo quy định tại Khoản 1 Điều 37 của Nghị định số 43/2014/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Khoản 23 Điều 2 của Nghị định số 01/2017/NĐ-CP).
• Ủy quyền cho Văn phòng đăng ký đất đai: Sở Tài nguyên và Môi trường được phép ủy quyền cho Văn phòng đăng ký đất đai ký cấp Giấy chứng nhận trong trường hợp này khi thực hiện các quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất mà phải cấp mới Giấy chứng nhận theo quy chế hoạt động đã được Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt.
• Không thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện: Ủy ban nhân dân cấp huyện chỉ có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân. Đối với thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận nay thực hiện xác định lại diện tích đất ở (đăng ký biến động), thẩm quyền ký cấp Giấy chứng nhận mới không thuộc về Ủy ban nhân dân cấp huyện.

Ý nghĩa thực tiễn của văn bản hướng dẫn

Việc làm rõ thẩm quyền tại Công văn 453/TCQLĐĐ-CĐKĐĐ mang lại nhiều giá trị thực tiễn quan trọng:

• Thống nhất áp dụng pháp luật trên toàn quốc: Giúp các cơ quan đăng ký đất đai tại địa phương (Văn phòng đăng ký đất đai và các Chi nhánh) thực hiện đúng quy trình, tránh tình trạng đùn đẩy hồ sơ hoặc áp dụng sai thẩm quyền ký Giấy chứng nhận.
• Đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân: Giúp người sử dụng đất nhanh chóng hoàn thành thủ tục xác định lại diện tích đất ở thực tế theo đúng nguồn gốc và quá trình sử dụng đất lịch sử, làm cơ sở để thực hiện các quyền giao dịch, chuyển nhượng hoặc xây dựng nhà ở.