Quyết định số 110/2002/QĐ-BTC do Bộ Tài chính ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Chế độ phát hành, quản lý, sử dụng hoá đơn bán hàng ban hành kèm theo Quyết định số 885/1998/QĐ-BTC ngày 16/7/1998 của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Văn bản này tập trung siết chặt quy trình cấp phát, quản lý và giám sát việc sử dụng hóa đơn nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận thuế.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Quyết định áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình sản xuất, kinh doanh có hoạt động mua và sử dụng hóa đơn do Bộ Tài chính phát hành. Đồng thời, văn bản quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn của cơ quan thuế các cấp, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong việc quản lý, giám sát hóa đơn.

Thủ tục mua hóa đơn lần đầu do Bộ Tài chính phát hành

Quyết định bổ sung Điều 10 quy định chi tiết về hồ sơ và quy trình mua hóa đơn lần đầu như sau:

• Hồ sơ đối với tổ chức, cá nhân mua hoá đơn: Người mua phải chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ bao gồm: Giấy giới thiệu mua hoá đơn do người đứng đầu tổ chức ký; Công văn mua hóa đơn (đối với tổ chức) do người đứng đầu ký hoặc Đơn đề nghị mua hoá đơn (đối với hộ gia đình sản xuất, kinh doanh) do chủ hộ ký; Bản chính Chứng minh nhân dân của người trực tiếp đi mua để xuất trình; Giấy chứng nhận đăng ký thuế kèm theo bản photocopy; Sơ đồ các địa điểm sản xuất, kinh doanh hoặc văn phòng giao dịch do tổ chức, cá nhân tự vẽ (có xác nhận và cam kết của người đứng đầu về tính chính xác của địa chỉ). Trường hợp thay đổi địa điểm, phải gửi sơ đồ mới cho cơ quan thuế trong vòng 10 ngày. Nếu là địa điểm thuê, phải xuất trình hợp đồng thuê nhà bản chính và nộp bản photocopy để lưu hồ sơ.
• Trách nhiệm của cơ quan thuế: Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ, cơ quan thuế có trách nhiệm kiểm tra thực tế sự tồn tại của tổ chức, cá nhân để thực hiện bán hoá đơn. Số lượng hóa đơn bán lần đầu không quá 02 quyển. Nội dung kiểm tra tập trung vào hồ sơ pháp lý và nhân thân của người đứng đầu cơ sở kinh doanh. Cục trưởng Cục Thuế, Chi cục trưởng Chi cục Thuế và Đội trưởng Đội thuế có trách nhiệm chỉ đạo, giám sát địa bàn và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thuế địa phương khác.

Thủ tục mua hóa đơn từ các lần tiếp theo

Để mua hóa đơn cho các lần sau, tổ chức và cá nhân phải thực hiện các thủ tục sau:

• Hồ sơ yêu cầu: Giấy giới thiệu kèm công văn mua hóa đơn (đối với tổ chức) hoặc đơn đề nghị mua hóa đơn (đối với hộ kinh doanh); Chứng minh nhân dân của người trực tiếp mua; Phiếu mua hoá đơn do cơ quan thuế cấp trước đó.
• Báo cáo sử dụng hóa đơn: Phải nộp Bảng kê hoá đơn, chứng từ hàng hoá, dịch vụ bán ra (theo mẫu số 02/GTGT ban hành kèm theo Thông tư số 82/2002/TT-BTC) có xác nhận đã kê khai thuế của bộ phận quản lý thuế. Cơ quan thuế sẽ căn cứ vào số lượng hóa đơn thực tế đã sử dụng trên bảng kê để quyết định số lượng hóa đơn bán tiếp theo.
• Quy định riêng đối với hộ sản xuất, kinh doanh: Chủ hộ kinh doanh phải trực tiếp thực hiện việc mua hóa đơn trong cả lần đầu tiên và các lần tiếp theo, không được ủy quyền cho người khác.

Quy định về việc đóng dấu thông tin trên hóa đơn

Nhằm cá nhân hóa hóa đơn và ngăn ngừa việc chuyển nhượng trái phép, cơ quan thuế có trách nhiệm tổ chức thực hiện việc đóng dấu tên, địa chỉ và mã số thuế của tổ chức, cá nhân mua hoá đơn lên liên 2 (liên giao cho khách hàng) của toàn bộ số hoá đơn trước khi người mua mang hóa đơn ra khỏi trụ sở cơ quan thuế.

Quyền tạm dừng bán hóa đơn của cơ quan thuế

Cơ quan thuế các cấp có quyền tạm dừng bán hóa đơn đối với các tổ chức, cá nhân thuộc một trong các trường hợp sau:

• Không hoàn thành đầy đủ các thủ tục và điều kiện mua hóa đơn theo quy định.
• Không thực hiện kê khai thuế, hoặc có kê khai thuế nhưng không phát sinh doanh thu sau 01 tháng kể từ ngày mua hoá đơn.
• Không thực hiện chế độ báo cáo tình hình sử dụng hoá đơn theo đúng quy định pháp luật.

Quyền đình chỉ sử dụng hóa đơn của cơ quan thuế

Cơ quan thuế có quyền ra quyết định đình chỉ sử dụng hóa đơn ngay lập tức hoặc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm tái diễn:

• Đình chỉ ngay lập tức: Áp dụng đối với các hành vi bán hoá đơn khống (hoá đơn trắng chưa ghi nội dung) và hành vi lập hoá đơn khống khi không có giao dịch mua bán hàng hoá, dịch vụ thực tế.
• Đình chỉ đối với hành vi tái phạm: Áp dụng khi tổ chức, cá nhân đã bị xử lý vi phạm nhưng vẫn tiếp tục thực hiện các hành vi như: Tẩy xoá hóa đơn, ghi giá trị hàng hoá, dịch vụ cao hơn giá trị thực tế; Ghi nội dung giữa liên giao cho người mua (liên 2) khác với liên lưu tại cơ sở (liên 1); Làm mất hoá đơn nhưng không khai báo kịp thời với cơ quan thuế; Các hành vi vi phạm chế độ quản lý, sử dụng hoá đơn, chứng từ và thuế khác đã bị cơ quan thuế xử phạt hành chính.
• Biện pháp khắc phục và chế tài bổ sung: Nếu tổ chức, cá nhân đã khắc phục, sửa chữa các sai phạm, cơ quan thuế sẽ xem xét cho phép tiếp tục mua hóa đơn. Trong trường hợp nghiêm trọng, cơ quan thuế có quyền kiến nghị cơ quan cấp phép kinh doanh tiến hành đình chỉ hoặc thu hồi giấy phép đăng ký kinh doanh của đơn vị vi phạm.

Trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước

Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm phối hợp, chỉ đạo và kiểm tra sát sao việc thực hiện Chế độ phát hành, quản lý, sử dụng hoá đơn bán hàng trong phạm vi ngành và địa phương mình quản lý.

Hiệu lực thi hành

Quyết định số 110/2002/QĐ-BTC có hiệu lực thi hành sau 15 ngày kể từ ngày ký. Tất cả các quy định và hướng dẫn về quản lý, sử dụng hóa đơn trước đây trái với Quyết định này đều bị bãi bỏ.