Quyết định số 2353/QĐ-UBND phê duyệt Phương án phòng chống lụt bão năm 2017 cho công trình hồ Tây Trác, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa là văn bản pháp lý quan trọng nhằm chủ động ứng phó với các diễn biến bất thường của thời tiết, bảo vệ an toàn cho công trình đầu mối, đồng thời bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân vùng hạ du và phục vụ sản xuất nông nghiệp bền vững.

- Thông số kỹ thuật chủ yếu của công trình hồ Tây Trác

Hồ Tây Trác là công trình thủy lợi cấp III, thực hiện nhiệm vụ điều tiết nước hàng năm với các thông số kỹ thuật cốt lõi sau:

• Diện tích lưu vực và tưới tiêu: Diện tích lưu vực (FLV) rộng 14 km2, đảm nhận nhiệm vụ cấp nước tưới cho 520 ha đất canh tác thuộc huyện Thạch Thành.
• Các mực nước và dung tích thiết kế:
  • Mực nước dâng bình thường (MNDBT): Cao trình +29.50 m, tương ứng với dung tích thiết kế 3,17 triệu m3.
  • Mực nước siêu cao (MNSC): Cao trình +30.80 m, tương ứng với dung tích 4,15 triệu m3.
  • Mực nước chết (MNC): Cao trình +23.40 m, tương ứng với dung tích chết 0,38 triệu m3.
• Thông số đập đất: Chiều dài đập đạt 255 m, chiều rộng mặt đập là 5 m, cao trình đỉnh đập ở mức +32.10 m.
• Tràn xả lũ: Chiều rộng tràn (Btr) là 60 m, cao trình ngưỡng tràn đạt +29.50 m, chiều cao cột nước tràn (Htràn) là 1,3 m, lưu lượng xả tràn thiết kế (Qtràn) đạt 124 m3/s.
• Cống lấy nước dưới đập: Khẩu diện kích thước (bxh) là 1x1 m, cao độ đáy cống đạt +23.40 m, lưu lượng tưới thiết kế (Qtưới) là 0,8 m3/s.

- Phương án phòng chống lụt bão và quy trình vận hành

• Mục tiêu hàng đầu: Bảo đảm an toàn tuyệt đối cho công trình hồ chứa, duy trì ổn định sản xuất nông nghiệp và bảo vệ an toàn dân sinh, kinh tế cho toàn bộ khu vực hạ du công trình.
• Quy định vận hành trong mùa mưa lũ: Việc vận hành hồ chứa phải tuân thủ nghiêm ngặt theo Quy trình vận hành hồ Tây Trác đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. Trong trường hợp quy trình vận hành chưa được phê duyệt chính thức, Công ty TNHH một thành viên Sông Chu có trách nhiệm khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình duyệt theo quy định, đồng thời chủ động thực hiện phương án trữ nước hợp lý nhằm vừa bảo đảm an toàn hồ đập vừa đáp ứng nhu cầu sản xuất.

- Các tình huống sự cố giả định và biện pháp ứng phó

Phương án đã dự báo chi tiết các tình huống nguy hiểm có thể xảy ra đối với công trình đất và các hạng mục đầu mối để chủ động chuẩn bị giải pháp xử lý ngay từ giờ đầu:

• Sạt lở mái đập đất: Xảy ra khi mực nước hồ dâng cao đến cao trình thiết kế kết hợp mưa lớn kéo dài làm đường bão hòa trong thân đập dâng cao, dẫn đến hiện tượng thấm và sạt lở mái hạ lưu đập.
• Thấm, mạch đùn, mạch sủi: Xuất hiện nước thấm qua thân đập, chân mái hạ lưu hoặc các hiện tượng mạch đùn, mạch sủi kèm theo nước đục chảy ra, đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của đập.
• Xói lùng rò rỉ: Hiện tượng xói lùng dọc theo thân cống lấy nước qua đập hoặc tại vị trí tiếp giáp giữa hai vai đập với sườn núi.
• Sự cố do tổ mối: Các tổ mối lớn ẩn sâu trong thân đập không được phát hiện kịp thời trong quá trình kiểm tra, tạo đường hầm cho nước thấm qua gây rò rỉ nghiêm trọng.
• Kẹt cửa van cống lấy nước: Khi có tin bão gần hoặc áp thấp nhiệt đới đổ bộ gây mưa lớn cần đóng cống khẩn cấp nhưng cửa van bị kẹt không thể hạ xuống.
• Lũ lịch sử vượt tần suất thiết kế: Xuất hiện lũ đặc biệt lớn có nguy cơ tràn qua đỉnh đập đất, gây xói lở nghiêm trọng mái hạ lưu hoặc dẫn đến nguy cơ vỡ đập.
• Biện pháp xử lý: Thống nhất áp dụng các biện pháp xử lý giờ đầu theo đúng Phương án phòng chống lụt bão công trình hồ Tây Trác năm 2017 do Công ty TNHH một thành viên Sông Chu xây dựng.

- Đảm bảo vật tư dự phòng và nhân lực ứng cứu khẩn cấp

Để chủ động ứng phó theo phương châm "4 tại chỗ", phương án quy định cụ thể về vật tư và nhân lực:

• Vật tư dự phòng tại công trình (do Công ty TNHH một thành viên Sông Chu chuẩn bị):
  • Đá hộc: 13,6 m3 (tập kết tại chân công trình).
  • Đá kích cỡ 1x2: 8 m3; Đá kích cỡ 4x6: 9 m3.
  • Cát: Tổng số 15 m3 (đã có sẵn 8,5 m3, bổ sung thêm 6,5 m3).
  • Rọ thép: 55 cái (lưu trữ tại kho công trình).
  • Bao tải: 2.200 cái.
  • Cọc tre: Tổng số 400 cọc (đã có sẵn 310 cọc, bổ sung thêm 90 cọc).
  • Vồ gỗ có cán: 6 cái.
  • Thiết bị cứu hộ: 2 phao cứu sinh, 3 áo phao.
  • Công cụ lao động: 10 cuốc bàn, 14 xẻng (bổ sung thêm 8 cái), 5 dao phát, 7 dao chặt (bổ sung thêm 1 cái), 3 cuốc chim (bổ sung mới).
  • Thiết bị chiếu sáng và thông tin: 2 đèn bão, 2 đèn ắc quy (bổ sung mới), 1 loa tay.
  • Nhiên liệu: 10 lít xăng dầu (bổ sung mới).
• Vật tư dự phòng trong nhân dân: Ban Chỉ huy phòng chống lụt bão hồ Tây Trác có trách nhiệm báo cáo Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn (PCTT và TKCN) huyện Thạch Thành để phân bổ, giao chỉ tiêu chuẩn bị vật tư cụ thể cho các đơn vị, hộ dân liên quan nhằm huy động kịp thời khi có lệnh.
• Lực lượng nhân lực ứng cứu: Ban Chỉ huy hồ Tây Trác phối hợp chặt chẽ với Ban Chỉ huy PCTT và TKCN các xã Thành Long, Thành Tiến để xây dựng lực lượng xung kích, phương tiện thường trực sẵn sàng ứng cứu và xử lý các tình huống khẩn cấp ngay từ giờ đầu.

- Phân công trách nhiệm tổ chức thực hiện

• Ban Chỉ huy phòng chống lụt bão hồ Tây Trác:
  • Chủ trì kiểm tra toàn diện công tác chuẩn bị an toàn công trình trước mùa lũ theo Pháp lệnh khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi và Nghị định số 72/2007/NĐ-CP về quản lý an toàn đập.
  • Báo cáo kịp thời với Ban Chỉ huy PCTT và TKCN huyện Thạch Thành để triển khai phương án, phân công nhiệm vụ chi tiết cho từng thành viên và các xã trong vùng ảnh hưởng theo phương châm "4 tại chỗ" (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, vật tư phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ).
  • Tổ chức phổ biến, quán triệt nội dung phương án cho các xã, đơn vị liên quan để sẵn sàng triển khai khi có tình huống xảy ra.
• Ủy ban nhân dân huyện Thạch Thành: Xây dựng phương án chi tiết huy động lực lượng nhân công, phương tiện thường trực để sẵn sàng ứng cứu kịp thời theo các kịch bản đã đề ra.
• Công ty TNHH một thành viên Sông Chu:
  • Thực hiện cắm mốc chỉ giới phạm vi vùng phụ cận bảo vệ đập theo đúng quy định tại Nghị định số 72/2007/NĐ-CP.
  • Khẩn trương sửa chữa, khắc phục triệt để các hư hỏng, tồn tại của công trình trước mùa mưa lũ năm 2017.
  • Chuẩn bị đầy đủ vật tư dự phòng tại công trình; vận hành hồ chứa đúng quy trình kỹ thuật; theo dõi sát sao diễn biến thời tiết.
  • Đảm nhận vai trò cơ quan thường trực trong công tác phòng chống lụt bão tại hồ Tây Trác; thực hiện chế độ báo cáo định kỳ và đột xuất về Ban Chỉ huy PCTT và TKCN tỉnh Thanh Hóa, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng các ngành liên quan.

- Hiệu lực thi hành và trách nhiệm pháp lý

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Chánh Văn phòng UBND tỉnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trưởng Ban Chỉ huy PCLB hồ Tây Trác, Chủ tịch UBND huyện Thạch Thành, Chủ tịch Hội đồng thành viên và Tổng Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Sông Chu cùng Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.