Quyết định số 2351/QĐ-UBND phê duyệt Phương án phòng chống lụt bão năm 2017 cho công trình hồ Đồng Ngư, huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm chủ động ứng phó với các diễn biến bất thường của thời tiết, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho công trình đầu mối, tính mạng và tài sản của nhân dân vùng hạ du.

Thông số kỹ thuật chủ yếu của công trình hồ Đồng Ngư

Hồ Đồng Ngư là công trình thủy lợi cấp III, thực hiện nhiệm vụ điều tiết nước nhiều năm với các thông số kỹ thuật cơ bản sau:

• Nhiệm vụ tưới tiêu: Đảm bảo nguồn nước tưới cho 600 ha đất canh tác nông nghiệp thuộc huyện Thạch Thành.
• Diện tích lưu vực (FLV): 11,1 km2.
• Mực nước dâng bình thường (MNDBT): Cao trình +31.80 m, tương ứng với dung tích bể chứa đạt 8,13 triệu m3.
• Mực nước giới hạn cao nhất khi có lũ thiết kế (MNGC, P = 1%): Cao trình +33.30 m, tương ứng với dung tích 9,73 triệu m3.
• Mực nước kiểm tra (MNKT, P = 0,2%): Cao trình +33.65 m, tương ứng với dung tích tối đa 10,11 triệu m3.
• Mực nước chết (MNC): Cao trình +19.50 m, tương ứng với dung tích chết là 0,285 triệu m3.
• Hệ thống đập đất: Chiều dài đập đạt 273,6 m; chiều rộng mặt đập là 5 m; cao trình đỉnh đập ở mức +34.20 m. Đập được trang bị tường chắn sóng cao 0,65 m với cao trình đỉnh tường đạt +34.85 m.
• Tràn xả lũ: Chiều rộng tràn đạt 22 m; cao trình ngưỡng tràn ở mức +31.80 m. Lưu lượng xả lũ thiết kế đạt 64,17 m3/s và lưu lượng xả lũ kiểm tra đạt 87,95 m3/s.
• Cống lấy nước dưới đập: Đường kính cống đạt 100 cm, chiều dài thân cống là 90 m, cao độ đáy cống đạt +18.50 m, lưu lượng tưới thiết kế đạt 1,24 m3/s.

Mục tiêu và Quy định vận hành trong mùa mưa lũ

• Mục tiêu cốt lõi: Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho công trình hồ chứa, bảo vệ hoạt động sản xuất nông nghiệp và an toàn dân sinh, kinh tế của toàn bộ khu vực hạ du công trình.
• Quy trình vận hành: Việc vận hành hồ chứa trong mùa mưa lũ phải tuân thủ nghiêm ngặt theo Quy trình vận hành hồ Đồng Ngư đã được đơn vị tư vấn lập và cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt chính thức.

Các tình huống sự cố giả định và Biện pháp xử lý giờ đầu

Phương án đã dự báo chi tiết các tình huống nguy hiểm có thể xảy ra đối với công trình đập đất và các hạng mục phụ trợ, đồng thời thống nhất biện pháp xử lý giờ đầu theo phương án do Công ty TNHH một thành viên Sông Chu lập:

• Sạt lở mái đập đất: Xảy ra khi mực nước hồ dâng cao kết hợp mưa lớn kéo dài làm đường bão hòa trong thân đập dâng cao, gây hiện tượng thấm nước ra mái hạ lưu đập.
• Thấm, mạch đùn, mạch sủi: Xuất hiện dòng thấm mạnh qua thân đập, chân mái hạ lưu hoặc xuất hiện các mạch sủi mang theo nước đục (dấu hiệu xói ngầm).
• Xói lùng dọc đường ống: Hiện tượng nước rò rỉ và xói lùng dọc theo thân cống lấy nước xuyên đập hoặc tại vị trí tiếp giáp giữa hai vai đập với sườn núi.
• Sự cố tổ mối ngầm: Các tổ mối lớn tiềm ẩn trong thân đập không được phát hiện kịp thời trong quá trình kiểm tra, tạo thành các đường rỗng cho nước thấm qua gây nguy cơ sạt lở, vỡ đập.
• Kẹt cửa van cống lấy nước: Khi có áp thấp nhiệt đới hoặc bão đổ bộ gây mưa lớn, yêu cầu đóng khẩn cấp cống lấy nước nhưng cánh cửa van bị kẹt không thể hạ xuống.
• Lũ lịch sử vượt tần suất thiết kế: Xuất hiện lũ đặc biệt lớn có nguy cơ nước tràn qua đỉnh đập đất, gây xói lở nghiêm trọng mái hạ lưu và dẫn đến nguy cơ vỡ đập dây chuyền.

Kế hoạch chuẩn bị vật tư dự phòng và Nhân lực ứng cứu

Để chủ động ứng phó theo phương châm "4 tại chỗ", phương án quy định cụ thể về nguồn vật tư và nhân lực phối hợp:

• Vật tư dự phòng tại công trình (do Công ty TNHH MTV Sông Chu chuẩn bị):
  • Đá hộc: 13,6 m3 (tập kết tại chân công trình).
  • Đá 1x2: 10,1 m3; Đá 4x6: 10,7 m3.
  • Cát: Hiện có 7,0 m3, bổ sung thêm 8,0 m3.
  • Rọ thép: 85 cái (lưu trữ tại kho công trình).
  • Bao tải: 4.100 cái; Cọc tre: 1.100 cái; Vồ gỗ: 9 cái.
  • Thiết bị cứu hộ: 7 phao cứu sinh, 9 áo phao, 3 loa tay.
  • Công cụ lao động: 23 cuốc bàn, 32 xẻng, 6 dao phát (bổ sung thêm 14 cái), 13 dao chặt (bổ sung thêm 2 cái), bổ sung mới 9 cuốc chim.
  • Thiết bị chiếu sáng và nhiên liệu: 7 đèn bão, bổ sung 5 đèn ắc quy và 15 lít xăng dầu.
• Vật tư dự phòng trong nhân dân: Ban Chỉ huy phòng chống lụt bão (PCLB) hồ Đồng Ngư có trách nhiệm báo cáo Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn (PCTT và TKCN) huyện Thạch Thành để phân bổ chỉ tiêu, giao nhiệm vụ cụ thể cho các địa phương lân cận chuẩn bị sẵn sàng vật tư trong dân, đảm bảo huy động nhanh nhất khi có lệnh.
• Nhân lực ứng cứu: Ban Chỉ huy PCLB hồ Đồng Ngư xây dựng quy chế phối hợp hiệp đồng chi tiết với Ban Chỉ huy PCTT và TKCN các xã: Thành An, Thành Thọ, Thành Tiến để duy trì lực lượng xung kích, phương tiện thường trực sẵn sàng ứng cứu.

Tổ chức thực hiện và Phân công trách nhiệm

Quyết định phân công nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan, đơn vị liên quan nhằm đảm bảo tính thống nhất trong chỉ đạo và thực hiện:

• Ban Chỉ huy PCLB hồ Đồng Ngư:
  • Tiến hành kiểm tra toàn diện công tác chuẩn bị an toàn đập trước mùa mưa lũ theo đúng quy định của Pháp lệnh khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi và Nghị định số 72/2007/NĐ-CP.
  • Báo cáo kịp thời với Ban Chỉ huy PCTT và TKCN huyện Thạch Thành để phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên và các xã trong vùng ảnh hưởng.
  • Quán triệt sâu sắc nội dung phương án đến từng cấp, từng ngành để chủ động ứng phó theo phương châm "4 tại chỗ" (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, kỹ thuật tại chỗ, vật tư hậu cần tại chỗ).
• Ủy ban nhân dân huyện Thạch Thành: Chỉ đạo xây dựng phương án chi tiết huy động lực lượng lao động địa phương, tổ chức lực lượng nhân công thường trực để sẵn sàng ứng cứu hộ đê, hộ đập kịp thời.
• Công ty TNHH một thành viên Sông Chu:
  • Thực hiện cắm mốc chỉ giới phạm vi vùng phụ cận bảo vệ đập theo quy định tại Nghị định số 72/2007/NĐ-CP.
  • Khẩn trương sửa chữa, khắc phục triệt để các hư hỏng, khiếm khuyết của công trình còn tồn tại trước mùa lũ năm 2017.
  • Chuẩn bị đầy đủ vật tư dự phòng tại công trình; vận hành điều tiết hồ chứa đúng quy trình; theo dõi sát sao diễn biến thời tiết.
  • Thực hiện vai trò cơ quan thường trực PCLB công trình hồ Đồng Ngư, định kỳ báo cáo kết quả về Ban Chỉ huy PCTT và TKCN tỉnh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Thanh Hóa.

Hiệu lực thi hành

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Chánh Văn phòng UBND tỉnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trưởng Ban Chỉ huy PCLB hồ Đồng Ngư, Chủ tịch UBND huyện Thạch Thành, Chủ tịch Hội đồng thành viên và Tổng Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Sông Chu cùng Thủ trưởng các đơn vị liên quan chịu trách nhiệm thi hành quyết định này.