Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11905:2017 (hoàn toàn tương đương với ISO 16979:2003) về Ván gỗ nhân tạo - Xác định độ ẩm do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 89 Ván gỗ nhân tạo biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp chuẩn hóa nhằm xác định hàm lượng nước có trong các loại ván gỗ nhân tạo bằng phương pháp sấy khô.

Phạm vi áp dụng và Đối tượng áp dụng

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này áp dụng đối với tất cả các loại ván gỗ nhân tạo, bao gồm ván dăm, ván sợi, ván dán, ván ghép thanh và các sản phẩm ván gỗ tương tự khác đang lưu thông trên thị trường.
• Đối tượng áp dụng: Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, thử nghiệm và kiểm định chất lượng sản phẩm ván gỗ nhân tạo tại Việt Nam.

Nguyên tắc xác định độ ẩm

Phương pháp dựa trên việc xác định sự hao hụt khối lượng của mẫu thử từ trạng thái ban đầu (khi lấy mẫu) đến trạng thái khô kiệt sau khi được sấy ở nhiệt độ quy định là (103 ± 2) độ C. Độ ẩm được tính bằng tỷ lệ phần trăm giữa khối lượng nước mất đi so với khối lượng khô kiệt của mẫu thử.

Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm

• Cân phân tích: Phải có độ chính xác tối thiểu đến 0,01 g hoặc bằng 0,1 % khối lượng của mẫu thử để đảm bảo tính chính xác của kết quả đo.
• Tủ sấy: Thiết bị sấy phải có khả năng kiểm soát và duy trì nhiệt độ ổn định ở mức (103 ± 2) độ C trong suốt quá trình thử nghiệm.
• Bình hút ẩm: Sử dụng bình hút ẩm chứa chất làm khô thích hợp (như silica gel) để làm nguội mẫu thử về nhiệt độ phòng trước khi tiến hành cân khối lượng khô kiệt.

Quy trình chuẩn bị mẫu thử

• Mẫu thử phải được cắt từ các tấm ván mẫu theo đúng kích thước và số lượng được quy định trong tiêu chuẩn sản phẩm cụ thể hoặc theo thỏa thuận giữa các bên liên quan.
• Bề mặt mẫu thử phải được làm sạch, loại bỏ hoàn toàn bụi bẩn, xơ gỗ lỏng lẻo hoặc các tạp chất bám dính trước khi tiến hành cân.

Các bước tiến hành thử nghiệm

• Bước 1: Cân khối lượng ban đầu: Tiến hành cân mẫu thử ngay sau khi cắt và làm sạch để xác định khối lượng ban đầu (ký hiệu là m0), ghi lại kết quả chính xác đến 0,01 g.
• Bước 2: Sấy khô mẫu thử: Đặt mẫu thử vào tủ sấy đã được gia nhiệt ổn định ở mức (103 ± 2) độ C. Sấy mẫu cho đến khi đạt được khối lượng không đổi. Khối lượng được coi là không đổi khi chênh lệch giữa hai lần cân liên tiếp cách nhau 2 giờ không vượt quá 0,1 % khối lượng của mẫu thử.
• Bước 3: Làm nguội mẫu: Sau khi sấy đạt yêu cầu, chuyển ngay mẫu thử vào bình hút ẩm để làm nguội đến nhiệt độ phòng nhằm tránh việc mẫu thử hấp thụ lại hơi ẩm từ không khí.
• Bước 4: Cân khối lượng khô kiệt: Tiến hành cân lại mẫu thử ngay sau khi lấy ra khỏi bình hút ẩm để xác định khối lượng khô kiệt (ký hiệu là m1).

Tính toán và biểu thị kết quả

• Độ ẩm của từng mẫu thử (H), tính bằng phần trăm khối lượng, được xác định theo công thức: H = [(m0 - m1) / m1] x 100. Trong đó, m0 là khối lượng của mẫu thử trước khi sấy (g) và m1 là khối lượng của mẫu thử sau khi sấy khô kiệt (g).
• Kết quả thử nghiệm của mỗi mẫu thử được làm tròn đến 0,1 %. Độ ẩm của lô sản phẩm được tính bằng giá trị trung bình cộng của kết quả thử nghiệm từ tất cả các mẫu thử được lấy từ lô đó.

Yêu cầu đối với báo cáo thử nghiệm

• Báo cáo thử nghiệm phải bao gồm đầy đủ các thông tin: Tên và địa chỉ phòng thử nghiệm; Ngày thử nghiệm; Ký hiệu và mô tả chi tiết về mẫu thử (loại ván, độ dày, nguồn gốc); Viện dẫn tiêu chuẩn áp dụng TCVN 11905:2017 (ISO 16979:2003).
• Kết quả thử nghiệm chi tiết của từng mẫu thử và kết quả trung bình của cả lô sản phẩm.
• Ghi nhận mọi sự cố, hiện tượng bất thường hoặc các thao tác không được quy định trong tiêu chuẩn nhưng có thể ảnh hưởng đến kết quả đo.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11905:2017 (ISO 16979:2003) có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố ban hành, đóng vai trò là căn cứ kỹ thuật thống nhất cho việc kiểm tra chất lượng ván gỗ nhân tạo trên phạm vi toàn quốc.