Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8854-3:2011
Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8854-3:2011 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 7752-3:2010. Tiêu chuẩn này quy định chi tiết về sơ đồ và các đặc tính điều khiển áp dụng riêng cho cần trục tháp, nhằm đảm bảo tính thống nhất, an toàn và tối ưu hóa hiệu suất vận hành thiết bị nâng hạ trong các công trình xây dựng và hoạt động công nghiệp.
- Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn (Điều 1)
- Tiêu chuẩn này thiết lập các yêu cầu đặc thù đối với việc bố trí, hướng chuyển động và đặc tính của các bộ phận điều khiển trên cần trục tháp.
- Đối tượng áp dụng bao gồm tất cả các loại cần trục tháp được định nghĩa trong các tiêu chuẩn liên quan, phục vụ cho việc bốc xếp, xây dựng và các mục đích nâng hạ chuyên dụng khác.
- Tiêu chuẩn phối hợp chặt chẽ với các nguyên tắc chung đã được quy định tại TCVN 8854-1 (ISO 7752-1) để tạo thành một hệ thống quy chuẩn đồng bộ cho người vận hành.
- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)
- Các tài liệu viện dẫn trong tiêu chuẩn này là nền tảng không thể tách rời cho việc áp dụng. Khi các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi hoặc sửa đổi, người sử dụng cần cập nhật phiên bản mới nhất để đảm bảo tính chính xác về mặt kỹ thuật và pháp lý.
- Tiêu chuẩn liên kết trực tiếp với TCVN 8854-1 (ISO 7752-1) về các nguyên tắc chung đối với sơ đồ và đặc tính điều khiển của thiết bị nâng hạ.
- Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)
- Tiêu chuẩn áp dụng các thuật ngữ và định nghĩa cơ bản liên quan đến cấu tạo, vận hành và các bộ phận chuyển động của cần trục tháp.
- Làm rõ các khái niệm về hướng chuyển động của cơ cấu điều khiển (như tay gạt, nút bấm, bàn đạp) tương ứng với hướng chuyển động vật lý của tải trọng hoặc của các bộ phận trên cần trục tháp (như quay cần, di chuyển xe con, nâng hạ móc cẩu).
- Yêu cầu chung và nguyên tắc bố trí thiết bị điều khiển (Điều 4)
- Nguyên tắc tương thích hướng: Hướng chuyển động của thiết bị điều khiển (tay gạt, vô lăng) phải phù hợp một cách tự nhiên với hướng chuyển động mong muốn của bộ phận được điều khiển hoặc của tải trọng. Điều này giúp giảm thiểu tối đa sai sót do phản xạ tự nhiên của người vận hành trong các tình huống khẩn cấp.
- Bố trí không gian cabin: Các thiết bị điều khiển phải được bố trí trong tầm với thuận tiện của người vận hành khi ở tư thế làm việc bình thường, không gây mệt mỏi, căng thẳng cơ bắp hoặc cản trở tầm nhìn ra khu vực làm việc xung quanh.
- Yêu cầu về an toàn vận hành: Các bộ phận điều khiển phải có cơ chế ngăn ngừa việc kích hoạt vô ý (vô tình chạm phải). Các ký hiệu, nhãn mác trên bảng điều khiển phải rõ ràng, dễ hiểu, không bị mờ theo thời gian và tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc tế về ký hiệu trực quan.
- Đặc tính lực điều khiển: Lực cần thiết để tác động lên các tay gạt, bàn đạp phải nằm trong giới hạn cho phép, đảm bảo người vận hành có thể kiểm soát chính xác tốc độ và vị trí của cần trục tháp mà không cần tốn quá nhiều sức lực.
CẦN TRỤC - SƠ ĐỒ VÀ ĐẶC TÍNH ĐIỀU KHIỂN - PHẦN 5: CẦN TRỤC THÁP
Cranes - Control layout and characteristics - Part 3: Tower cranes
Lời nói đầu
TCVN 8854-3:2011 hoàn toàn tương đương với ISO 7752-3:2010.
TCVN 8854-3:2011 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 96 Cần cẩu biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
Bộ TCVN 8854 (ISO 7752), Cần trục - Sơ đồ và đặc tính điều khiển gồm các phần sau:
- TCVN 8854-1:2011 (ISO 7752-1:2010), Phần 1: Nguyên tắc chung.
- TCVN 8854-2:2011 (ISO 7752-2:1985), Phần 2: Cần trục tự hành.
- TCVN 8854-3:2011 (ISO 7752-3:2010), Phần 3: Cần trục tháp.
- TCVN 8854-4:2011 (ISO 7752-4:1989), Phần 4: Cần trục tay cần.
- TCVN 8854-5:2011 (ISO 7752-5:1985), Phần 5: Cầu trục và cổng trục.
CẦN TRỤC - SƠ ĐỒ VÀ ĐẶC TÍNH ĐIỀU KHIỂN - PHẦN 5: CẦN TRỤC THÁP
Cranes - Control layout and characteristics - Part 3: Tower cranes
Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu riêng đối với các bộ phận điều khiển cần trục tháp như định nghĩa trong TCVN 8242-3 (ISO 4306-3) và cách bố trí các bộ phận điều khiển cơ bản này để đặt đúng vị trí của tải nâng. Tiêu chuẩn này được sử dụng cùng với các nguyên tắc và yêu cầu chung cho tất cả các loại cần trục như trong TCVN 8854-1 (ISO 7752-1).
Các tài liệu viện dẫn sau rất cần thiết cho việc áp dụng này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).
TCVN 8242-3 (ISO 4306-3), Cần trục - Từ vựng - Phần 3: Cần trục tháp.
TCVN 8854-1:2011 (ISO 7752-1:2010), Cần trục - Sơ đồ và đặc tính điều khiển - Phần 1: Nguyên tắc chung.
Trong tiêu chuẩn này sử dụng các thuật ngữ và định nghĩa cho trong TCVN 8242-3 (ISO 4306-3) và TCVN 8854-1 (ISO 7752-1).
4.1. Yêu cầu chung
Các bộ phận điều khiển phải phù hợp với 4.1 của TCVN 8854-1:2011 (ISO 7752-1:2010).
4.2. Sự mệt mỏi của người vận hành
Các yêu cầu liên quan đến sự mệt mỏi của người vận hành phải phù hợp với 4.2 của TCVN 8854-1:2011 (ISO 7752-1:2010).
4.3. Bố trí các bộ phận điều khiển cơ bản
4.3.1. Yêu cầu chung
Các bộ phận điều khiển cơ bản phải được bố trí như trên Hình 1 và
- Phía bên phải, nâng hạ tải, di chuyển cần trục;
- Phía bên trái; nâng hạ cần hoặc di chuyển xe con, quay cần trục.
4.3. Cần điều khiển dạng khớp nối cầu hoặc khớp vạn năng
Khi cần điều khiển điều khiển dạng khớp cầu hoặc khớp vạn năng được sử dụng, các chuyển động của cần trục phải tương ứng với hướng chuyển động của cần điều khiển cho trong Bảng 1.
Bảng 1 - Chuyển động của cần trục và hướng chuyển động của cần điều khiển
| Chuyển động của cần trục | Hướng chuyển động của cần điều khiển |
| Nâng tải, nâng cần, kéo xe về hoặc kéo cần về nếu cần có thể di chuyển ngang | Về phía người vận hành (cần điều khiển về phía sau) |
| Hạ tải, hạ cần, kéo xe ra hoặc kéo cần ra nếu cần có thể di chuyển ngang | Từ người vận hành (cần điều khiển về phía trước) |
| Quay sang phải | Về phía bên phải người vận hành |
| Quay sang trái | Về phía bên trái người vận hành |
| Di chuyển cần trục | Về phía bên trái hoặc phía bên phải người vận hành tùy thuộc vị trí của người vận hành so với chiều muốn di chuyển. |
Các bảng điều khiển phải phù hợp với Điều 5 của TCVN 8854-1:2011 (ISO 7752-1:2010).
Thời gian để dừng điều khiển phải là 1 s, như quy định trong IEC 60204-32:2008, 9.2.7.3.
THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] IEC 60204-32:2008, Safety of machinery - Electrical equipment of machines - Part 32: Requirements for hoisting machines. (An toàn máy - Trang bị điện cho máy - Phần 32: Các yêu cầu đối với máy nâng).
- 1 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8854-4:2011 (ISO 7752-4:1989) về Cần trục - Sơ đồ và đặc tính điều khiển - Phần 4: Cần trục tay cần
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8854-5:2011 (ISO 7752-5 : 1985) về Cần trục - Sơ đồ và đặc tính điều khiển - Phần 5: Cầu trục và cổng trục
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8242-3:2009 (ISO 4306-3:2003) về Cần trục - Từ vựng - Phần 3: Cần trục tháp
- 1 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7167-1:2002 (ISO 7296-1:1991, Amd.1:1996) về Cần trục - Ký hiệu bằng hình vẽ - Phần 1: Quy định chung
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7167-2:2002 (ISO 7296-2 : 1996) về Cần trục - Ký hiệu bằng hình vẽ - Phần 2: Cần trục tự hành
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7167-3:2009 (ISO 7296-3:2006) về Cần trục - Ký hiệu bằng hình vẽ - Phần 3: Cần trục tháp
- 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8855-1:2011 (ISO 4308-1 : 2003) về Cần trục và thiết bị nâng - Chọn cáp - Phần 1: yêu cầu chung
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5208-2:2013 (ISO 10972-2:2009) về Cần trục – Yêu cầu đối với cơ cấu công tác – Phần 2: Cần trục tự hành
- 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11075-1:2015 (ISO 12488-1:2012) về Cần trục - Dung sai đối với bánh xe và đường, chạy - Phần 1: Quy định chung
- 1 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7167-1:2002 (ISO 7296-1:1991, Amd.1:1996) về Cần trục - Ký hiệu bằng hình vẽ - Phần 1: Quy định chung
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7167-2:2002 (ISO 7296-2 : 1996) về Cần trục - Ký hiệu bằng hình vẽ - Phần 2: Cần trục tự hành
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7167-3:2009 (ISO 7296-3:2006) về Cần trục - Ký hiệu bằng hình vẽ - Phần 3: Cần trục tháp
- 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8854-4:2011 (ISO 7752-4:1989) về Cần trục - Sơ đồ và đặc tính điều khiển - Phần 4: Cần trục tay cần
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8854-5:2011 (ISO 7752-5 : 1985) về Cần trục - Sơ đồ và đặc tính điều khiển - Phần 5: Cầu trục và cổng trục
- 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8855-1:2011 (ISO 4308-1 : 2003) về Cần trục và thiết bị nâng - Chọn cáp - Phần 1: yêu cầu chung
- 7 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8242-3:2009 (ISO 4306-3:2003) về Cần trục - Từ vựng - Phần 3: Cần trục tháp
- 8 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5208-2:2013 (ISO 10972-2:2009) về Cần trục – Yêu cầu đối với cơ cấu công tác – Phần 2: Cần trục tự hành
- 9 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11075-1:2015 (ISO 12488-1:2012) về Cần trục - Dung sai đối với bánh xe và đường, chạy - Phần 1: Quy định chung