Văn bản pháp luật

Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 321:1969

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 321:1969 về Ký hiệu các đại lượng kỹ thuật thông dụng - Đại lượng cơ do Ủy ban Khoa học Nhà nước ban hành. Đây là văn bản kỹ thuật mang tính nền tảng nhằm thống nhất hệ thống ký hiệu các đại lượng cơ học trong các tài liệu khoa học, kỹ thuật, giáo trình giảng dạy và các văn bản thiết kế tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của Phần mở đầu và các Điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Dựa trên danh mục và tính chất của tiêu chuẩn, phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên thiết lập các nguyên tắc chung và phạm vi áp dụng đối với các ký hiệu đại lượng cơ học:

Phạm vi áp dụng (Điều 1): Quy định phạm vi áp dụng bắt buộc hoặc khuyến khích của tiêu chuẩn đối với các ngành kỹ thuật, sản xuất, nghiên cứu và đào tạo. Tiêu chuẩn hướng tới việc đồng bộ hóa các ký hiệu đại lượng cơ học cơ bản và dẫn xuất để tránh sự nhầm lẫn trong tính toán, thiết kế và nghiệm thu công trình, sản phẩm.
Nguyên tắc xây dựng ký hiệu (Điều 2): Xác định các nguyên tắc cơ bản để lựa chọn ký hiệu, bao gồm việc ưu tiên sử dụng các chữ cái Latinh và Hy Lạp (in hoa và in thường) để biểu diễn các đại lượng vật lý, cơ học một cách khoa học và hệ thống.
Quy định về chỉ số phụ (Điều 3): Hướng dẫn cách sử dụng các chỉ số phụ (subscripts) đi kèm với ký hiệu chính nhằm làm rõ nghĩa trong các trường hợp cụ thể, chẳng hạn như chỉ số chỉ trạng thái, thời gian, tọa độ hoặc các điều kiện biên của đại lượng cơ học.
Mối liên hệ với đơn vị đo lường (Điều 4): Quy định việc liên kết các ký hiệu đại lượng cơ học với hệ thống đơn vị đo lường hợp pháp, đảm bảo tính đồng bộ giữa ký hiệu đại lượng và đơn vị đo tương ứng trong các công thức toán học và vật lý kỹ thuật.

Ý nghĩa và tầm quan trọng của tiêu chuẩn

Việc ban hành TCVN 321:1969 bởi Ủy ban Khoa học Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc chuẩn hóa ngôn ngữ kỹ thuật quốc gia. Việc áp dụng nghiêm túc các quy định từ Điều 1 đến Điều 4 giúp:

Tạo sự đồng bộ, nhất quán trong các tài liệu thiết kế, bản vẽ kỹ thuật, giáo trình giảng dạy ngành cơ khí, xây dựng và các ngành kỹ thuật liên quan.
Hạn chế tối đa sai sót trong quá trình trao đổi thông tin kỹ thuật, chuyển giao công nghệ giữa các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp.
Đặt nền móng cho việc hội nhập và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế về đo lường và ký hiệu kỹ thuật tại Việt Nam.

TIÊU CHUẨN NHÀ NƯỚC

TCVN 321 – 69

KÍ HIỆU CÁC ĐẠI LƯỢNG

KĨ THUẬT THÔNG DỤNG

ĐẠI LƯỢNG CƠ

Các đại lượng cơ thông dụng về hình, thời gian, tần số, động học, khối lượng, lực v.v.. được kí hiệu theo quy định trong bảng dưới đây:

Số thứ tự	Tên gọi đại lượng	Kí hiệu
		Chính	Phụ
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23	Chiều dài Chiều rộng Chiều cao Bán kính Đường kính Chiều dài của đoạn đường Diện tích Thể tích Góc phẳng, góc quay Góc khối Thời gian Tần số Chu kỳ Tốc độ dài Tốc độ ánh sáng Građiên tốc độ dài Gia tốc dài Gia tốc rơi tự do Građiên gia tốc Tốc độ góc Gia tốc góc Khối lượng Khối lượng riêng	l b h r d s S V Ω t f T v c gradv a g grad a w e m ρ	L B H R D F λ T, M
24 25	Ghi chú. ρ = với m – khối lượng riêng V – thể tích
	Tỉ khối (tỉ trọng)	d
	Ghi chú. Tỉ khối là tỉ số giữa khối lượng riêng của một chất và khối lượng riêng của một chất chuẩn: nước ở 4^oC (nếu là chất rắn hay chất lỏng) hoặc không khí (nếu là chất khí) ở điều kiện chuẩn tắc: d = Trong đó: r – khối lượng riêng của chất cần xác định r_o – khối lượng riêng của chất chuẩn
	Thể tích riêng	v
	Ghi chú. v = = Với: V – thể tích M – khối lượng

Số thứ tự	Tên gọi đại lượng	Kí hiệu
		Chính	Phụ
26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38	Động lượng	p
	Ghi chú. p = m.v Với: m - khối lượng v – tốc độ dài
	Mômen động lượng	J	L, I
	Ghi chú. J = p.r Với: p – động lượng r – tay đòn
	Mômen quán tính	I	J
	Ghi chú. I = m.r² Với: m - khối lượng r – tay đòn
	Lực Trọng lượng, lực hút Trọng lực riêng	F G, P	P, Q, R F
	Ghi chú. = Với: G – trọng lượng V – thể tích
	Hệ số ma sát lăn Hệ số ma sát trượt Mômen lực	k f M
	Ghi chú. M kí hiệu chung cho mômen lực, mômen lưỡng cực, mômen quay (xoắn), mômen uốn.
	Mômen tĩnh Mômen chống	S W
	Ghi chú. W kí hiệu chung cho mômen chống uốn, mômen chống xoắn
	Áp suất Ứng lực pháp, ứng suất pháp - giới hạn bền - giới hạn chảy - giới hạn tỉ lệ - giới hạn đàn hồi - giới hạn bền thực khi mẫu bị phá hủy	P s s_P s_ch s_tl s_đh s_p

Số thứ tự	Tên gọi đại lượng	Kí hiệu
		Chính	Phụ
39 40 41 42	Ứng lực tiếp, ứng suất tiếp - giới hạn bền - giới hạn chảy - giới hạn tỉ lệ - giới hạn đàn hồi - giới hạn bền thực khi mẫu bị phá hủy Građiên áp suất Môđun đàn hồi Ghi chú. E =	t t_b t_ch t_tl t_đh t_p gradp E
	- ứng suất (giới hạn tỉ lệ, giới hạn đàn hồi) – độ dãn dài tương đối
	Môđun trượt Ghi chú. G = t - ứng suất gián tiếp g – góc trượt	G

Số thứ tự

Tên gọi đại lượng

Kí hiệu

Chính

Phụ

Độ nhớt động lực (hệ số nhớt động lực)

Độ nhớt động (hệ số nhớt động)

Độ chảy (hệ số chảy)

Ghi chú. S =

m – độ nhớt động lực

Công

Năng lượng

- Thế năng

- Năng lượng động

- Nội năng

Công suất

Độ dai va đập

Ghi chú. a_k=

E_p

E_k

a_k

W,L

W,A

A – công dùng để đập gẫy mẫu

S – diện tích mặt cắt ngang tại chỗ gẫy của mẫu

Hiệu suất

Số vòng quay

Chú thích:

1. Kí hiệu phụ nêu trong bảng chỉ được dùng để thay kí hiệu chính khi cần tránh nhầm lẫn trong trường hợp kí hiệu chính đã được dùng để biểu thị một đại lượng khác.

2. Được phép dùng các chỉ số khi cần phân biệt sự khác nhau giữa một số đại lượng có cùng một kí hiệu chung, ví dụ để biểu thị các quá trình, vật chất, vật liệu, loại tải trọng v.v.. khác nhau thuộc cùng một kí hiệu.

Chỉ số được đặt ở phía dưới bên phải của kí hiệu có thể là con số (ví dụ: áp suất của khí thứ nhất – P₁), có thể là chữ cái (ví dụ: mômen chống uốn – W_’u’, mômen chống xoắn – W_x).

Chỉ trong một số trường hợp đặc biệt mới ghi chỉ số phía trên về bên trái của kí hiệu. Nếu ghi ở bên phải về phía trên của kí hiệu thì nên cho trong dấu ngoặc (ví dụ ^kE hoặc E^(k)).

Trường hợp dùng nhiều chỉ số (ví dụ khi cần biểu thị nhiều đặc trưng) cho cùng một kí hiệu, cho phép phân cách các chỉ số đó bằng dấu phẩy khi cần thiết.

Văn bản liên quan cùng nội dung

Văn bản liên quan nội dung

HIỆU LỰC VĂN BẢN

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 321:1969 về Ký hiệu các đại lượng kỹ thuật thông dụng - Đại lượng cơ do Ủy ban Khoa học Nhà nước ban hành

Số hiệu: TCVN321:1969

Loại văn bản: Tiêu chuẩn Việt Nam

Ngày ban hành: 23/12/1969

Nơi ban hành: Ủy ban Khoa học Nhà nước

Người ký: ***

Ngày công báo: Đang cập nhật

Số công báo: Đang cập nhật

Ngày hiệu lực: Đang cập nhật

Tình trạng: ● Chưa xác định

Lĩnh vực: Lĩnh vực khác

Tải văn bản

Tải bản Word Tải bản PDF

Hỏi Đáp AI (Demo)

Online

👋 Xin chào! Tôi là Trợ lý AI Pháp Luật. Bạn cần giải đáp hoặc tóm tắt điều khoản nào trong Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 321:1969 về Ký hiệu...?

✨ 3 điểm chính 📅 Ngày hiệu lực ✍️ Người ký

Chế độ Trả lời thông minh A.I

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 321:1969 về Ký hiệu các đại lượng kỹ thuật thông dụng - Đại lượng cơ do Ủy ban Khoa học Nhà nước ban hành