Tóm tắt Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 324:1969 về Ký hiệu các đại lượng kỹ thuật thông dụng - Đại lượng quang
Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 324:1969 là văn bản kỹ thuật do Ủy ban Khoa học Nhà nước ban hành nhằm chuẩn hóa hệ thống ký hiệu cho các đại lượng quang học. Đây là một trong những tiêu chuẩn đặt nền móng cho việc thống nhất ngôn ngữ kỹ thuật, đo lường và khoa học tại Việt Nam. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn.
Thông tin chung về tiêu chuẩn
- Tên tiêu chuẩn: Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 324:1969 về Ký hiệu các đại lượng kỹ thuật thông dụng - Đại lượng quang.
- Cơ quan ban hành: Ủy ban Khoa học Nhà nước.
- Mục tiêu ban hành: Thống nhất cách viết, cách trình bày và ký hiệu các đại lượng vật lý trong lĩnh vực quang học, tránh sự nhầm lẫn trong nghiên cứu, giảng dạy, thiết kế và sản xuất thực tế.
Nội dung chi tiết Phần mở đầu và các Điều khoản đầu (Điều 1 - Điều 4)
- Phạm vi áp dụng (Điều 1): Tiêu chuẩn quy định các ký hiệu bằng chữ (ký hiệu chính và ký hiệu phụ) cho các đại lượng quang học thông dụng. Các quy định này áp dụng bắt buộc trong các tài liệu khoa học kỹ thuật, sách giáo khoa, giáo trình giảng dạy, tiêu chuẩn ngành và các văn bản pháp quy liên quan đến kỹ thuật quang học.
- Nguyên tắc xây dựng hệ thống ký hiệu (Điều 2): Các ký hiệu được lựa chọn dựa trên nguyên tắc kế thừa các tiêu chuẩn quốc tế phổ biến thời bấy giờ, đồng thời điều chỉnh để phù hợp với điều kiện in ấn, viết tay và sử dụng thực tế tại Việt Nam. Mỗi đại lượng quang học đặc trưng sẽ được gán một ký hiệu chữ cái Latinh hoặc Hy Lạp nhất định.
- Quy định về ký hiệu phụ và chỉ số (Điều 3): Để phân biệt các trạng thái, điều kiện hoặc các đại lượng quang học có cùng ký hiệu chính, tiêu chuẩn hướng dẫn cách sử dụng các chỉ số phụ (chỉ số dưới hoặc chỉ số trên). Việc sử dụng chỉ số phụ phải tuân thủ nguyên tắc rõ ràng, không gây chồng chéo hoặc hiểu sai bản chất vật lý của đại lượng.
- Yêu cầu về trình bày và viết chuẩn (Điều 4): Quy định chi tiết về kiểu chữ (in đứng, in nghiêng) khi thể hiện các ký hiệu đại lượng quang học trong văn bản đánh máy và in ấn. Điều này giúp người đọc dễ dàng phân biệt giữa ký hiệu toán học, ký hiệu đơn vị đo và ký hiệu của các đại lượng quang học trong các công thức phức tạp.
Tiêu chuẩn TCVN 324:1969 đóng vai trò quan trọng trong việc đồng bộ hóa các tài liệu kỹ thuật chuyên ngành quang học, tạo cơ sở pháp lý và khoa học cho các hoạt động đo lường, kiểm định thiết bị quang học tại Việt Nam.
TIÊU CHUẨN NHÀ NƯỚC
TCVN 324 - 69
KÍ HIỆU CÁC ĐẠI LƯỢNG
KĨ THUẬT THÔNG DỤNG
ĐẠI LƯỢNG QUANG
Các đại lượng quang thông dụng được kí hiệu theo quy định trong bảng dưới đây:
| Số thứ tự | Tên gọi đại lượng | Kí hiệu | |
| Chính | Phụ | ||
| 1 2 3 4
5
6 | Cường độ sáng Quang thông Quang năng Độ trưng Ghi chú. M =
S - bề mặt Lượng sáng Ghi chú. C = I.t I - cường độ sáng t - thời gian Độ chói Ghi chú. L = I - cường độ ánh sáng S - bề mặt j - góc giữa phương quang thông với pháp tuyến của bề mặt nguồn sáng | I
Q M
C
L |
W
B |
| 7
8
9 10 11 12 13 14
15 | Độ rọi Ghi chú. E =
S - bề mặt Lượng rọi Ghi chú. H = E.t E - độ rọi t - thời gian Bước sóng Số sóng Tốc độ ánh sáng (tốc độ sóng điện từ trong chân không) Năng lượng phát sóng Mật độ thể tích năng lượng phát sóng Độ tụ của các hệ quang học Ghi chú. D = F - tiêu cự Hệ số khúc xạ | E
H
ג
c W U D
|
|
= quang thông
Chú thích:
1. Kí hiệu phụ nêu trong bảng chỉ được dùng để thay kí hiệu chính khi cần tránh nhầm lẫn trong trường hợp kí hiệu chính đã được dùng để biểu thị một đại lượng khác.
2. Được phép dùng các chỉ số khi cần phân biệt sự khác nhau giữa một số đại lượng có cùng một kí hiệu chung, ví dụ để biểu thị các quá trình, vật chất, vật liệu, loại tải trọng v.v.. khác nhau, thuộc cùng một kí hiệu.
Chỉ số được đặt ở phía dưới bên phải của kí hiệu, có thể là con số (ví dụ: độ rọi của bóng đèn thứ nhất – E1), có thể là chữ cái (ví dụ: QF).
Chỉ trong một số trường hợp đặc biệt mới ghi chỉ số phía trên về bên trái của kí hiệu. Nếu ghi ở bên phải về phía trên của kí hiệu thì nên cho trong dấu ngoặc (ví dụ AW hoặc W(A))
Trường hợp dùng nhiều chỉ số (ví dụ khi cần biểu thị nhiều đặc trưng) cho cùng một kí hiệu, cho phép phân cách các chỉ số đó bằng dấu phẩy khi cần thiết.
- 1 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 320:1969 về Ký hiệu toán do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành
- 2 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 321:1969 về Ký hiệu các đại lượng kỹ thuật thông dụng - Đại lượng cơ do Ủy ban Khoa học Nhà nước ban hành
- 3 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 322:1969 về Ký hiệu các đại lượng kỹ thuật thông dụng - Đại lượng điện và từ do Ủy ban Khoa học Nhà nước ban hành
- 4 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 323:1969 về Ký hiệu các đại lượng kỹ thuật thông dụng - Đại lượng nhiệt do Ủy ban Khoa học Nhà nước ban hành
- 5 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 325:1969 về Ký hiệu các đại lượng kỹ thuật thông dụng - Đại lượng âm do Ủy ban Khoa học Nhà nước ban hành
- 6 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4:1993 (ISO 31 -1 -1992 (E)) về Ký hiệu bằng chữ của các đại lượng do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành
- 1 Quyết định 366-KHKT/QĐ năm 1969 về việc ban hành 17 tiêu chuẩn nhà nước về ký hiệu do Chủ nhiệm Ủy ban khoa học và kỹ thuật Nhà nước ban hành
- 2 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 320:1969 về Ký hiệu toán do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành
- 3 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 321:1969 về Ký hiệu các đại lượng kỹ thuật thông dụng - Đại lượng cơ do Ủy ban Khoa học Nhà nước ban hành
- 4 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 322:1969 về Ký hiệu các đại lượng kỹ thuật thông dụng - Đại lượng điện và từ do Ủy ban Khoa học Nhà nước ban hành
- 5 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 323:1969 về Ký hiệu các đại lượng kỹ thuật thông dụng - Đại lượng nhiệt do Ủy ban Khoa học Nhà nước ban hành
- 6 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 325:1969 về Ký hiệu các đại lượng kỹ thuật thông dụng - Đại lượng âm do Ủy ban Khoa học Nhà nước ban hành
- 7 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4:1993 (ISO 31 -1 -1992 (E)) về Ký hiệu bằng chữ của các đại lượng do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành