Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5207:1990
Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5207:1990 (ST SEV 1722-79) về Máy nâng hạ - Cầu Công te nơ - Yêu cầu an toàn (được chuyển đổi năm 2008) là văn bản kỹ thuật pháp lý quan trọng quy định các nguyên tắc, tiêu chuẩn kỹ thuật nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối trong thiết kế, chế tạo, lắp đặt và vận hành cầu công te nơ tại Việt Nam. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các Điều khoản đầu (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.
- Phạm vi và đối tượng áp dụng (Điều 1)
- Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu an toàn bắt buộc áp dụng cho các loại cầu công te nơ (bao gồm cả cầu tàu xếp dỡ và cầu bãi lưu kho) chuyên dụng để bốc xếp các loại công te nơ theo tiêu chuẩn quốc tế ISO.
- Đối tượng áp dụng bao gồm tất cả các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp tham gia vào quá trình thiết kế, chế tạo, cải tạo, sửa chữa, nhập khẩu và vận hành khai thác cầu công te nơ trên lãnh thổ Việt Nam.
- Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các loại máy nâng hạ thông thường hoặc các thiết bị nâng xếp dỡ hàng hóa không phải là công te nơ chuyên dụng.
- Quy định chung về an toàn thiết kế và kết cấu kim loại (Điều 2)
- Kết cấu kim loại của cầu công te nơ phải được tính toán, thiết kế đảm bảo độ bền, độ cứng vững và độ ổn định chống lật trong mọi điều kiện làm việc bất lợi nhất, cũng như trong trạng thái không làm việc dưới tác động của gió bão.
- Các mối hàn liên kết chịu lực chính của kết cấu thép phải được thực hiện bởi thợ hàn có chứng chỉ chuyên môn và phải được kiểm tra chất lượng bằng các phương pháp kiểm tra không phá hủy (như siêu âm hoặc chụp X-quang).
- Cabin điều khiển phải được thiết kế đảm bảo tầm nhìn tối đa cho người vận hành, có hệ thống thông gió, chiếu sáng, cách âm, cách nhiệt và được trang bị kính an toàn không vỡ vụn khi có va đập.
- Yêu cầu an toàn đối với các cơ cấu truyền động và nâng hạ (Điều 3)
- Cơ cấu nâng hạ của cầu công te nơ phải được trang bị hệ thống phanh an toàn kép hoạt động độc lập, có khả năng tự động phanh giữ tải an toàn khi ngắt nguồn điện đột ngột hoặc khi xảy ra sự cố kỹ thuật.
- Cơ cấu di chuyển của cầu công te nơ và xe con phải được trang bị các bộ hạn chế hành trình (công tắc giới hạn) và các thiết bị giảm chấn (bằng cao su, lò xo hoặc thủy lực) ở các điểm cuối đường chạy để triệt tiêu lực va chạm.
- Hệ thống cáp thép dùng cho cơ cấu nâng hạ phải có hệ số an toàn cao theo đúng quy chuẩn, được định vị chắc chắn trên tang cuốn cáp và phải có thiết bị chống xoắn cáp, chống chệch rãnh puly.
- Thiết bị an toàn và hệ thống cảnh báo bắt buộc (Điều 4)
- Cầu công te nơ bắt buộc phải được trang bị bộ hạn chế tải trọng nâng (thiết bị chống quá tải) tự động ngắt nguồn điện cơ cấu nâng khi tải trọng vượt quá giá trị định mức cho phép.
- Phải trang bị thiết bị đo tốc độ gió (anemometer) liên kết với hệ thống cảnh báo bằng âm thanh và ánh sáng để cảnh báo cho người vận hành khi tốc độ gió vượt ngưỡng an toàn cho phép.
- Hệ thống khóa kẹp ray tự động hoặc cơ cấu neo chặt cầu vào ray phải được trang bị để chống tự di chuyển hoặc lật đổ cầu dưới tác động của gió bão khi thiết bị ngừng hoạt động.
- Hệ thống khóa liên động an toàn (interlock) của khung cẩu (spreader) phải đảm bảo cơ cấu nâng chỉ hoạt động khi các chốt khóa (twistlocks) đã vào đúng vị trí và khóa chặt hoàn toàn vào các góc của công te nơ.
- Các nút dừng khẩn cấp (Emergency Stop) màu đỏ phải được bố trí tại các vị trí dễ tiếp cận như trong cabin điều khiển, trên sàn xe con, tại các chân đế của cầu để kịp thời ngắt toàn bộ nguồn điện khi phát hiện nguy hiểm.
Ý nghĩa và tầm quan trọng của các quy định đầu tiên
Các quy định từ Điều 1 đến Điều 4 của TCVN 5207:1990 thiết lập nền tảng kỹ thuật an toàn cốt lõi, giúp các đơn vị vận hành cảng biển và logistics chủ động phòng ngừa các sự cố nghiêm trọng như lật cầu, rơi công te nơ, quá tải hoặc va chạm thiết bị, từ đó bảo vệ tính mạng người lao động và giảm thiểu thiệt hại về tài sản.
TIÊU CHUẨN QUỐC GIA
TCVN 5207 : 1990
ST SEV 1722 : 1979
MÁY NÂNG HẠ - CẦU CÔNG TE NƠ - YÊU CẦU VỀ AN TOÀN
Loading crane - Container cranes - Safety requirements
Lời nói đầu
TCVN 5207:1990 phù hợp với ST SEV 1722:1979.
Tiêu chuẩn này được chuyển đổi năm 2008 từ Tiêu chuẩn Việt Nam cùng số hiệu thành Tiêu chuẩn Quốc gia theo quy định tại khoản 1 Điều 69 của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật và điểm a khoản 1 Điều 6 Nghị định số 127/2007/NĐ-CP ngày 1/8/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.
MÁY NÂNG HẠ - CẦU CÔNG TE NƠ - YÊU CẦU VỀ AN TOÀN
Loading crane - Container cranes - Safety requirements
1 Tiêu chuẩn này áp dụng cho máy nâng hạ dùng để bốc dỡ các công te nơ tải trọng lớn hạng 1 và quy định các yêu cầu an toàn bổ sung cho loại máy này.
2 Việc lắp đặt các cẩu công te nơ (sau đó gọi tắt là cẩu) làm việc trong phạm vi đường sắt phải được tiến hành theo sự thỏa thuận với cơ quan quản lý đường sắt.
3 Sai lệch trọng tâm cho phép của công te nơ đã chất hàng không được gây ra sự quá tải của các bộ phận giữ và của cẩu.
Cho phép sai lệch trọng tâm so với tâm hình học của công te nơ trong chiều ngang và chiều dọc không lớn hơn 1/10 kích thước choán chỗ của công te nơ.
4 Bộ phận hạn chế tải trọng được lắp trên cẩu phải tắt tất cả các cơ cấu nâng tức thời khi tải trọng vượt quá.
5 Cầu kiểu con dê có hai xe hàng hoạt động không phụ thuộc vào nhau có sai lệch bên cạnh của cáp so với đường quấn không được vượt quá 1 : 15.
Phải đảm bảo khả năng điều kiện các cơ cấu di chuyển xe hàng riêng rẽ hoặc cùng nhau.
6 Trên các cẩu có xe hàng quay hoặc cạp quay, mà ở đó không loại trừ được khả năng va đập của cạp hoặc công te nơ với công trình của cảng, các cơ cấu di chuyển xe hàng và cơ cấu quay phải được trang bị khóa liên động để loại trừ khả năng va đập đó.
7 Cẩu được trang bị một vài cơ cấu nâng có dẫn động độc lập từng cái để di chuyển phối hợp các công te nơ phải có thiết bị duy nhất điều khiển các dẫn động này.
Khi không có điều khiển riêng các cơ cấu nâng ở các cẩu này phải có thiết bị làm cân bằng dây cáp.
8 Bốc xếp tại bến phải đảm bảo điều chỉnh vị trí nghiêng của công te nơ trong mặt phẳng nằm ngang bằng các chuyển động quay của cạp không ít hơn ± 30 đồng thời điều chỉnh góc nghiêng của công te nơ bằng sự di chuyển không ít hơn ± 2030’ hoặc bằng cẩu không ít hơn ± 40.
Ở các cẩu khác để đảm bảo sự quay và góc nghiêng của công te nơ phải tạo khả năng quay của cạp xung quanh trục đứng không ít hơn ± 50 còn góc nghiêng quanh trục không ít hơn ± 40.
9 Ở các cẩu có côngxôn nâng (dựng lên) điều khiển chuyển động của côngxôn phải được thực hiện từ bảng điều khiển.
Để hạn chế vị trí trên cùng côngxôn phải được lắp hai cầu dao, hoạt động không phụ thuộc nhau và tác động nối tiếp (cái đầu làm việc còn cái thứ hai là cái cuối).
10 Nâng hay hạ côngxôn cho phép chỉ sau khi đặt xong xe hàng vào vị trí đã chỉ dẫn trong hướng dẫn sử dụng. Khi đó khả năng bật các cơ cấu khác của cẩu phải được loại trừ.
Di chuyển xe hàng theo phần đường tĩnh tại phải được chặn bằng các vật chặn và bằng cầu dao cuối từ phía giáp nối với côngxôn nâng.
Sau khi nâng côngxôn phải được định vị tự động bằng thiết bị chuyên dùng. Giải phóng thiết vị định vị chỉ được phép sau khi dây cáp tời nâng của côngxôn đã được kéo căng. Tại bảng điều khiển phải được trang bị bộ phận chỉ thị sự định vị vị trí phía trên của côngxôn.
11 Cáp phải được trang bị hệ thống ngăn ngừa
1) Khả năng tì cơ cấu nhấc tải vào cạp lắp đúng trên công te nơ.
2) Khả năng nâng công te nơ hoặc cáp đến vị trí lắp tất cả các cơ cấu nhấc tải tương ứng với các vị trí tận cùng.
3) Khả năng tuột các cơ cấu nhấc tải khi nâng vận chuyển và hạ công te nơ.
Ngoài ra cạp phải được lắp tín hiệu đảm bảo truyền tới cabin điều khiển cẩu các tín hiệu về việc lắp đặt cạp đúng về việc kẹp và nhả các cơ cấu nhấc tải.
Việc điều khiển các cơ cấu nhấc tải sau cạp được hạ trên công te nơ phải được thực hiện tự động hoặc bằng tay.
Đối với cạp có cơ cấu nhấc tải được điều khiển bằng tay hoặc bằng phương pháp trọng trường hệ thống tín hiệu trong cabin điều khiển không cần có.
Trên cạp phải có kim chỉ vị trí các cơ cấu nhấc tải.
- 1 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5179:1990 (ST SEV 5312-85)
- 2 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4679:1989 về Máy nâng hạ - Danh mục chỉ tiêu chất lượng do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành
- 3 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5206:1990 (ST SEV 1718-79) về Máy nâng hạ - Yêu cầu an toàn đối với đối trọng và ổn trọng được chuyển đổi năm 2008
- 4 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5209:1990 (ST SEV 2689-80) về Máy nâng hạ - Yêu cầu an toàn đối với thiết bị điện
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7553:2005 (ISO 668 : 1995) về Công te nơ vận chuyển loạt 1 - Phân loại, kích thước và khối lượng danh định
- 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7552-1:2005 (ISO 1496-1 : 1990) về Công te nơ vận chuyển loạt 1 - Đặc tính kỹ thuật và thử nghiệm - Phần 1: Công te nơ thông dụng vận chuyển hàng thông thường
- 7 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7554:2005 (ISO 1161 – 1984) về Công tenơ vận tải loạt 1 - Bộ phận định vị ở góc - Đặc tính kỹ thuật
- 8 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5210:1990 (ST SEV 2690:1980) về Máy nâng hạ - Yêu cầu đối với thiết bị khống chế bảo vệ điện
- 1 Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật 2006
- 2 Nghị định 127/2007/NĐ-CP Hướng dẫn Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật
- 3 Quyết định 2924/QĐ-BKHCN năm 2008 công bố tiêu chuẩn quốc gia do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 4 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5179:1990 (ST SEV 5312-85)
- 5 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4679:1989 về Máy nâng hạ - Danh mục chỉ tiêu chất lượng do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành
- 6 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5206:1990 (ST SEV 1718-79) về Máy nâng hạ - Yêu cầu an toàn đối với đối trọng và ổn trọng được chuyển đổi năm 2008
- 7 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5209:1990 (ST SEV 2689-80) về Máy nâng hạ - Yêu cầu an toàn đối với thiết bị điện
- 8 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7553:2005 (ISO 668 : 1995) về Công te nơ vận chuyển loạt 1 - Phân loại, kích thước và khối lượng danh định
- 9 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7552-1:2005 (ISO 1496-1 : 1990) về Công te nơ vận chuyển loạt 1 - Đặc tính kỹ thuật và thử nghiệm - Phần 1: Công te nơ thông dụng vận chuyển hàng thông thường
- 10 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7554:2005 (ISO 1161 – 1984) về Công tenơ vận tải loạt 1 - Bộ phận định vị ở góc - Đặc tính kỹ thuật
- 11 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 5210:1990 (ST SEV 2690:1980) về Máy nâng hạ - Yêu cầu đối với thiết bị khống chế bảo vệ điện