Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7315:2003

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7315:2003 về Hệ thống cỡ số giày - Phương pháp đo kích thước chân do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành là văn bản kỹ thuật nền tảng, thiết lập các quy tắc chuẩn hóa trong việc đo lường kích thước bàn chân người. Tiêu chuẩn này đóng vai trò làm cơ sở đồng bộ cho các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh giày dép tại Việt Nam, giúp xác định cỡ số giày một cách chính xác, giảm thiểu sai lệch và nâng cao chất lượng sản phẩm tiêu dùng.

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn (Điều 1)

Điều 1 của TCVN 7315:2003 quy định rõ phạm vi áp dụng đối với phương pháp đo các kích thước cơ bản của bàn chân người phục vụ cho việc thiết kế, sản xuất và phân loại hệ thống cỡ số giày dép. Cụ thể bao gồm:

• Áp dụng cho tất cả các loại giày dép thông dụng, giày thể thao, giày bảo hộ lao động và các loại giày chuyên dụng khác trên thị trường.
• Đối tượng áp dụng trực tiếp là các nhà sản xuất giày dép, các phòng thử nghiệm chất lượng sản phẩm và các đơn vị nghiên cứu nhân trắc học tại Việt Nam.
• Tiêu chuẩn này giúp thống nhất cách hiểu và cách thực hiện phép đo giữa người sản xuất, người bán lẻ và người tiêu dùng cuối cùng, hạn chế tối đa sự bất đồng bộ về kích cỡ giữa các thương hiệu.

Tài liệu viện dẫn liên quan (Điều 2)

Để đảm bảo tính chính xác và đồng bộ quốc tế, TCVN 7315:2003 viện dẫn các tài liệu tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia có liên quan về hệ thống cỡ số giày (như hệ thống Mondopoint và các tiêu chuẩn ISO tương đương). Việc viện dẫn này giúp hệ thống cỡ số giày của Việt Nam tiệm cận với các tiêu chuẩn xuất khẩu toàn cầu, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mại quốc tế và gia công xuất khẩu.

Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi (Điều 3)

Điều 3 định nghĩa chi tiết các thông số nhân trắc học của bàn chân để tránh những hiểu lầm trong quá trình đo đạc thực tế:

• Chiều dài bàn chân (Foot length): Được xác định là khoảng cách hình chiếu bằng lớn nhất từ điểm sau cùng của gót chân đến đầu ngón chân dài nhất (thường là ngón chân cái hoặc ngón chân thứ hai), đo khi người được đo ở tư thế đứng thẳng, trọng lượng phân bổ đều hai chân.
• Chiều rộng bàn chân (Foot width): Là khoảng cách hình chiếu bằng giữa điểm nhô ra nhất ở phía trong (khớp ngón thứ nhất) và điểm nhô ra nhất ở phía ngoài (khớp ngón thứ năm) của bàn chân.
• Chu vi khớp ngón (Joint girth): Là chu vi mặt cắt ngang của bàn chân đi qua các điểm mốc của khớp ngón thứ nhất và khớp ngón thứ năm, đo bằng thước dây mềm không co giãn.

Nguyên tắc và phương pháp đo kích thước chân (Điều 4)

Điều 4 quy định nghiêm ngặt về quy trình, điều kiện môi trường và dụng cụ đo nhằm đảm bảo tính khách quan và độ chính xác cao nhất của kết quả đo:

• Tư thế người được đo: Người được đo phải đứng thẳng trên một mặt phẳng cứng, nằm ngang, hai chân song song và cách nhau một khoảng bằng chiều rộng vai. Trọng lượng cơ thể phải được phân phối đều lên cả hai bàn chân. Không thực hiện phép đo khi người được đo đang ngồi hoặc dồn lực sang một bên chân để tránh làm biến dạng kích thước thực tế của bàn chân dưới tác động của trọng lực.
• Thiết bị đo lường: Sử dụng các dụng cụ đo chuyên dụng đã được hiệu chuẩn như thước đo bàn chân (foot-measuring scale), thước cặp kỹ thuật số hoặc thước dây không co giãn có độ chia nhỏ nhất đến 1 milimét (mm).
• Quy trình thực hiện phép đo: Phép đo phải được thực hiện trên cả hai bàn chân vì kích thước chân trái và chân phải thường có sự chênh lệch nhỏ. Cỡ số giày cuối cùng sẽ được quyết định dựa trên kích thước của bàn chân lớn hơn. Khi đo chiều dài, trục đo phải song song với trục dọc của bàn chân.
• Ghi nhận kết quả: Kết quả đo chiều dài và chiều rộng bàn chân được làm tròn đến milimét gần nhất theo quy tắc làm tròn số học tiêu chuẩn để phục vụ cho việc đối chiếu với bảng cỡ số giày tương ứng.

Tóm lại, việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định từ Điều 1 đến Điều 4 của TCVN 7315:2003 là nền tảng kỹ thuật bắt buộc để xây dựng một hệ thống cỡ số giày chuẩn hóa, giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình thiết kế phom giày (lasts) và giúp người tiêu dùng dễ dàng lựa chọn được sản phẩm vừa vặn, bảo vệ sức khỏe bàn chân.