Công văn 1474/GSQL-TH do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành năm 2014 nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, áp dụng Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu E đối với hàng hóa nhập khẩu trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA). Đây là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng giúp các chi cục hải quan địa phương thống nhất thực hiện, giảm thiểu ách tắc cho doanh nghiệp khi thông quan hàng hóa.

- Quy định về hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành (Third Party Invoicing)

Một trong những nội dung cốt lõi của công văn là hướng dẫn xử lý trường hợp hóa đơn thương mại được phát hành bởi một bên thứ ba không phải là nhà xuất khẩu trực tiếp. Quy định cụ thể bao gồm:

• Khi hóa đơn thương mại được phát hành bởi một công ty có trụ sở tại một nước thứ ba (có thể là thành viên hoặc không phải là thành viên của Hiệp định ACFTA), C/O mẫu E bắt buộc phải được tích chọn vào ô số 13 (Third Party Invoicing).
• Tên và nước của công ty phát hành hóa đơn bên thứ ba phải được ghi nhận rõ ràng, chính xác tại ô số 7 trên C/O mẫu E.
• Thông tin của nhà xuất khẩu thực tế (người xuất khẩu hàng hóa từ nước thành viên xuất khẩu) phải được thể hiện đầy đủ tại ô số 1 của C/O mẫu E.

- Xử lý sự khác biệt thông tin giữa người xuất khẩu và người gửi hàng

Công văn đưa ra hướng dẫn cụ thể nhằm giải quyết các trường hợp có sự không thống nhất về thông tin chủ thể xuất khẩu trên các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan:

• Trường hợp người xuất khẩu ghi trên C/O mẫu E không trùng khớp với người gửi hàng (shipper) trên vận đơn (Bill of Lading), cơ quan hải quan cần tiến hành kiểm tra, đối chiếu kỹ lưỡng mối quan hệ thương mại giữa các bên thông qua hợp đồng mua bán và các chứng từ liên quan để xác định tính hợp lệ của giao dịch.
• Nếu người xuất khẩu trên C/O mẫu E là một đại lý xuất khẩu được ủy quyền hợp pháp bởi nhà sản xuất hoặc nhà xuất khẩu thực tế, thông tin ủy quyền này phải được thể hiện rõ ràng và phù hợp với quy định pháp luật về ủy quyền xuất khẩu của nước thành viên phát hành C/O.

- Chấp nhận các khác biệt nhỏ không ảnh hưởng đến tính hợp lệ của C/O mẫu E

Để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu và tránh việc bác bỏ C/O một cách cứng nhắc, công văn hướng dẫn các cơ quan hải quan chấp nhận các sai sót nhỏ mang tính hình thức:

• Các khác biệt nhỏ về trọng lượng, số lượng hoặc quy cách đóng gói giữa thông tin khai báo trên C/O mẫu E và các chứng từ thực tế (như hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói hàng hóa) sẽ được chấp nhận nếu những khác biệt này không làm thay đổi bản chất xuất xứ và tính xác thực của hàng hóa nhập khẩu.
• Các lỗi chính tả, lỗi đánh máy hoặc định dạng ngày tháng không làm ảnh hưởng đến việc xác định các thông tin cốt lõi trên C/O mẫu E sẽ không bị coi là lý do để từ chối cho doanh nghiệp hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt.

- Quy trình xác minh tính xác thực của C/O mẫu E khi có nghi ngờ

Đối với các trường hợp phát sinh nghi ngờ hợp lý về tính hợp lệ của C/O mẫu E hoặc xuất xứ thực tế của lô hàng, công văn yêu cầu thực hiện theo quy trình chặt chẽ:

• Cơ quan hải quan nơi tiếp nhận hồ sơ sẽ tiến hành gửi yêu cầu xác minh thông tin đến cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu (như CCIPT hoặc AQSIQ của Trung Quốc).
• Trong thời gian chờ đợi kết quả xác minh chính thức từ nước xuất khẩu, hàng hóa nhập khẩu vẫn được phép thông quan theo mức thuế suất thông thường (MFN) hoặc doanh nghiệp phải thực hiện bảo lãnh thuế theo đúng quy định pháp luật hiện hành.
• Sau khi nhận được kết quả xác minh chính thức từ nước bạn khẳng định C/O mẫu E là hợp lệ, cơ quan hải quan sẽ tiến hành hoàn trả số tiền thuế chênh lệch hoặc giải tỏa bảo lãnh cho doanh nghiệp.