Công văn 2760/TCT-KK do Tổng cục Thuế ban hành năm 2016 là văn bản hướng dẫn quan trọng về công tác quản lý và giải quyết hoàn thuế giá trị gia tăng (GTGT). Văn bản tập trung chỉ đạo các cơ quan thuế địa phương thực hiện phân loại hồ sơ hoàn thuế, áp dụng quản lý rủi ro và tăng cường thanh tra, kiểm tra nhằm đảm bảo việc hoàn thuế đúng đối tượng, kịp thời và ngăn chặn các hành vi gian lận trục lợi tiền hoàn thuế từ ngân sách nhà nước.

Phân loại hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng

Công văn hướng dẫn chi tiết việc phân loại hồ sơ hoàn thuế GTGT thành hai nhóm chính để áp dụng quy trình xử lý phù hợp:

• Hồ sơ thuộc diện hoàn thuế trước, kiểm tra sau: Áp dụng đối với người nộp thuế có lịch sử tuân thủ tốt pháp luật về thuế, không thuộc các diện rủi ro cao hoặc các trường hợp bắt buộc phải kiểm tra trước theo quy định của Luật Quản lý thuế.
• Hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước, hoàn thuế sau: Áp dụng đối với các trường hợp có nguy cơ rủi ro cao về thuế, doanh nghiệp mới thành lập dưới 24 tháng, hoặc các trường hợp đặc thù khác cần phải xác minh thông tin trước khi ban hành quyết định hoàn thuế.

Các trường hợp bắt buộc kiểm tra trước, hoàn thuế sau

Tổng cục Thuế yêu cầu cơ quan thuế các cấp thực hiện nghiêm ngặt việc kiểm tra trước khi hoàn thuế đối với các đối tượng sau:

• Người nộp thuế đề nghị hoàn thuế lần đầu (trừ các trường hợp được ưu tiên theo quy định của pháp luật).
• Người nộp thuế có hành vi vi phạm pháp luật về thuế, trốn thuế, gian lận thuế trong thời hạn 2 năm tính đến thời điểm đề nghị hoàn thuế.
• Hồ sơ hoàn thuế đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu qua các cửa khẩu đường bộ, đường sông không thuộc đối tượng được miễn kiểm tra theo quy định.
• Doanh nghiệp thực hiện sáp nhập, hợp nhất, chia tách, giải thể, phá sản, chuyển đổi sở hữu hoặc chấm dứt hoạt động sản xuất kinh doanh.
• Các hồ sơ hoàn thuế thuộc diện quản lý rủi ro cao dựa trên kết quả phân tích, đánh giá tiêu chí rủi ro của hệ thống thông tin quản lý thuế.

Quy trình tiếp nhận và giải quyết hồ sơ hoàn thuế

Để nâng cao hiệu quả quản lý và tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế, Công văn 2760/TCT-KK đưa ra các chỉ đạo cụ thể về quy trình xử lý nội bộ:

• Tiếp nhận hồ sơ: Cơ quan thuế tiếp nhận hồ sơ hoàn thuế của người nộp thuế qua hệ thống giao dịch điện tử hoặc trực tiếp tại cơ quan thuế, thực hiện kiểm tra tính đầy đủ và hợp lệ của hồ sơ ngay khi tiếp nhận.
• Thẩm định và phê duyệt: Thực hiện đối chiếu dữ liệu hóa đơn, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và các tài liệu liên quan để xác định chính xác số thuế đủ điều kiện được hoàn.
• Thời hạn giải quyết: Tuân thủ nghiêm ngặt thời hạn giải quyết hoàn thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế đối với từng loại hồ sơ (hoàn trước kiểm sau hoặc kiểm trước hoàn sau) để tránh gây chậm trễ cho doanh nghiệp.

Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát

Tổng cục Thuế nhấn mạnh việc phối hợp giữa các bộ phận trong cơ quan thuế và các cơ quan ban ngành liên quan để phòng chống gian lận hoàn thuế:

• Đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng cơ sở dữ liệu hóa đơn điện tử để đối chiếu chéo, phát hiện nhanh các trường hợp sử dụng hóa đơn bất hợp pháp nhằm hợp thức hóa hồ sơ hoàn thuế.
• Tăng cường thanh tra, kiểm tra sau hoàn thuế đối với các hồ sơ thuộc diện hoàn thuế trước nhằm kịp thời phát hiện, truy thu và xử lý nghiêm các sai phạm nếu có.
• Phối hợp chặt chẽ với cơ quan Hải quan để xác minh thực tế hàng hóa xuất khẩu và phối hợp với Ngân hàng thương mại để xác minh dòng tiền thanh toán qua ngân hàng của các giao dịch đáng ngờ.