Tổng quan về Công văn 3437/HQHCM-GSQL năm 2020

Công văn 3437/HQHCM-GSQL được ban hành bởi Cục Hải quan Thành phố Hồ Chí Minh nhằm hướng dẫn và giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu phi mậu dịch có giá trị lớn. Đây là văn bản chỉ đạo nghiệp vụ quan trọng, giúp thống nhất quy trình thực hiện tại các Chi cục Hải quan cửa khẩu và ngoài cửa khẩu trực thuộc, đảm bảo vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, cá nhân, vừa ngăn chặn các hành vi gian lận thương mại.

Các nội dung trọng tâm và hướng dẫn nghiệp vụ chi tiết

Văn bản tập trung làm rõ các nguyên tắc áp dụng quy định pháp luật hải quan đối với loại hình hàng hóa nhập khẩu không nhằm mục đích thương mại (phi mậu dịch) nhưng có trị giá hải quan lớn, cụ thể như sau:

• Xác định mã loại hình khai báo (H11): Đối với hàng hóa là quà biếu, quà tặng, hàng mẫu, hành lý cá nhân vượt định mức miễn thuế hoặc các loại hàng hóa phi mậu dịch khác, người khai hải quan sử dụng mã loại hình H11 (Hàng nhập khẩu khác). Công văn khẳng định pháp luật hải quan hiện hành không quy định giới hạn tối đa về trị giá đối với hàng hóa khai báo theo loại hình phi mậu dịch này.
• Nguyên tắc kiểm tra, giám sát hải quan: Mặc dù không giới hạn trị giá hàng hóa, cơ quan hải quan phải tăng cường công tác kiểm tra hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hóa (nếu có dấu hiệu nghi vấn) đối với các lô hàng phi mậu dịch có giá trị lớn. Điều này nhằm xác định đúng bản chất của lô hàng là phi mậu dịch, tránh việc doanh nghiệp lợi dụng hình thức này để né tránh các nghĩa vụ thuế hoặc các chính sách quản lý chuyên ngành đối với hàng hóa thương mại.
• Áp dụng chính sách thuế và quản lý chuyên ngành: Hàng hóa phi mậu dịch có giá trị lớn vẫn phải chịu các loại thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có) theo đúng quy định của pháp luật hiện hành. Đồng thời, các quy định về kiểm tra chuyên ngành, an toàn thực phẩm, kiểm dịch động thực vật vẫn phải được áp dụng nghiêm ngặt tùy thuộc vào danh mục mã HS của mặt hàng đó.
• Trách nhiệm của công chức hải quan tiếp nhận hồ sơ: Công chức hải quan có nhiệm vụ đối chiếu kỹ lưỡng thông tin giữa chứng từ giấy tờ (như thỏa thuận cho tặng, hóa đơn thương mại nếu có, vận đơn) với khai báo trên hệ thống. Trong trường hợp phát hiện lô hàng có dấu hiệu mua bán thương mại trá hình dưới danh nghĩa phi mậu dịch, cơ quan hải quan có quyền yêu cầu người khai hải quan giải trình hoặc chuyển sang khai báo theo loại hình nhập khẩu kinh doanh phù hợp (như A11 hoặc A12).

Ý nghĩa và tác động của văn bản đối với hoạt động xuất nhập khẩu

Công văn 3437/HQHCM-GSQL đóng vai trò thiết thực trong việc tháo gỡ nút thắt pháp lý cho cả cơ quan quản lý và người khai hải quan:

• Đối với người khai hải quan (doanh nghiệp và cá nhân): Giúp làm rõ quyền lợi được phép nhập khẩu hàng hóa phi mậu dịch trị giá cao mà không bị giới hạn định mức một cách máy móc, miễn là chứng minh được nguồn gốc hợp pháp và mục đích sử dụng phi thương mại.
• Đối với cơ quan hải quan: Cung cấp cơ sở hướng dẫn đồng bộ, hạn chế sự chồng chéo hoặc áp dụng tùy tiện giữa các chi cục hải quan khác nhau. Đồng thời, nâng cao tinh thần cảnh giác đối với các dòng hàng nhạy cảm, giá trị cao nhằm bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước và đảm bảo môi trường cạnh tranh lành mạnh.