Luật Thuế Xuất khẩu, thuế Nhập khẩu sửa đổi 1993 được ban hành nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều quan trọng của Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu hiện hành, tập trung vào việc điều chỉnh đối tượng không chịu thuế, các trường hợp miễn thuế, xét miễn thuế, thời hạn nộp thuế và các biện pháp xử lý vi phạm về thuế. Văn bản này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa qua cửa khẩu, biên giới Việt Nam, các cơ quan quản lý hải quan, cơ quan thuế và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền liên quan.

Dưới đây là nội dung tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về các chính sách, quy định cốt lõi được sửa đổi, bổ sung trong văn bản pháp luật này:

Quy định về các đối tượng không thuộc diện chịu thuế

Luật sửa đổi đã điều chỉnh lại Điều 2 để xác định rõ ràng các trường hợp hàng hóa không phải chịu thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu sau khi đã hoàn thành đầy đủ các thủ tục hải quan theo quy định, bao gồm:

• Hàng hóa vận chuyển quá cảnh hoặc mượn đường qua biên giới Việt Nam, hàng hóa chuyển khẩu theo các quy định chi tiết do Chính phủ ban hành.
• Hàng hóa thuộc diện viện trợ nhân đạo từ các tổ chức hoặc cá nhân nước ngoài.

Các trường hợp được miễn thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu

Điều 10 của Luật được sửa đổi nhằm quy định cụ thể các đối tượng được miễn thuế trực tiếp, bao gồm:

• Hàng hóa là viện trợ không hoàn lại từ các đối tác nước ngoài.
• Hàng hóa tạm nhập tái xuất hoặc tạm xuất tái nhập nhằm mục đích tham gia, trưng bày tại các hội chợ triển lãm thương mại.
• Hàng hóa được xác định là tài sản di chuyển của cá nhân, tổ chức theo quy định.
• Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của các tổ chức, cá nhân nước ngoài được hưởng tiêu chuẩn miễn trừ ngoại giao, phù hợp với các Điều ước Quốc tế mà Việt Nam đã ký kết hoặc tham gia ký kết.
• Hàng hóa là vật tư, nguyên liệu nhập khẩu phục vụ cho việc gia công hàng hóa cho phía nước ngoài, sau đó xuất khẩu thành phẩm theo đúng hợp đồng gia công đã ký kết.

Các trường hợp được xét miễn thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu

Bên cạnh việc miễn thuế trực tiếp, Điều 11 quy định các trường hợp được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét miễn thuế cụ thể:

• Hàng hóa nhập khẩu chuyên dùng phục vụ trực tiếp cho các hoạt động an ninh, quốc phòng, nghiên cứu khoa học, giáo dục và đào tạo.
• Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của các xí nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và của bên nước ngoài hợp tác kinh doanh trên cơ sở hợp đồng hợp tác kinh doanh. Việc xét miễn thuế này áp dụng cho từng trường hợp đặc biệt cần khuyến khích đầu tư, do Ủy ban Nhà nước về hợp tác và đầu tư quyết định sau khi có sự thống nhất bằng văn bản của Bộ Tài chính.
• Hàng hóa là quà biếu, quà tặng của các tổ chức, cá nhân nước ngoài gửi cho tổ chức, cá nhân tại Việt Nam và ngược lại, trong phạm vi định mức do Chính phủ quy định.

Quy định bổ sung về thuế đối với hàng tạm nhập, tái xuất và tạm xuất, tái nhập

Luật bổ sung một đoạn vào cuối khoản 5 Điều 14 nhằm làm rõ nghĩa vụ thuế đối với loại hình hàng hóa tạm thời di chuyển qua biên giới:

• Hàng hóa tạm nhập khẩu để tái xuất khẩu sẽ không phải nộp thuế xuất khẩu khi thực hiện thủ tục tái xuất khẩu.
• Hàng hóa tạm xuất khẩu để tái nhập khẩu sẽ không phải nộp thuế nhập khẩu khi thực hiện thủ tục tái nhập khẩu.

Thời hạn nộp thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu

Luật sửa đổi, bổ sung chi tiết thời hạn hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế tại Khoản 3 Điều 17 nhằm tăng cường tính chủ động cho doanh nghiệp nhưng vẫn đảm bảo quản lý chặt chẽ:

• Đối với hàng hóa xuất khẩu: Thời hạn nộp xong thuế là mười lăm ngày kể từ ngày đối tượng nộp thuế nhận được thông báo chính thức từ cơ quan thu thuế. Trong trường hợp hàng tạm xuất khẩu để tái nhập khẩu được phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, nếu thực tế tái nhập khẩu trong vòng mười lăm ngày này thì không phải nộp thuế xuất khẩu.
• Đối với hàng hóa nhập khẩu: Thời hạn nộp xong thuế là ba mươi ngày kể từ ngày nhận được thông báo chính thức của cơ quan thu thuế. Đối với hàng tạm nhập khẩu để tái xuất khẩu được phép, nếu thực tế tái xuất khẩu trong vòng ba mươi ngày này thì không phải nộp thuế nhập khẩu.
• Đối với vật tư, nguyên liệu nhập khẩu để sản xuất hàng xuất khẩu: Thời hạn nộp thuế được quy định cụ thể cho từng ngành nghề sản xuất nhưng tối đa không quá chín mươi ngày kể từ ngày nhận thông báo thuế. Chính phủ chịu trách nhiệm quy định chi tiết thời hạn cho từng ngành sản xuất. Nếu doanh nghiệp thực tế đã xuất khẩu sản phẩm sản xuất từ nguồn nguyên liệu này trong thời hạn quy định thì không phải nộp thuế nhập khẩu đối với phần nguyên liệu đó.

Chế tài xử lý vi phạm chậm nộp thuế và thay đổi thuật ngữ pháp lý

Để tăng cường tính răn đe và tuân thủ pháp luật về thuế, Luật quy định mức phạt chậm nộp tại Khoản 1 Điều 20:

• Quá thời hạn nộp thuế quy định, đối tượng nộp thuế sẽ bị phạt 0,2% (hai phần nghìn) trên số thuế nộp chậm cho mỗi ngày chậm nộp.
• Đồng thời, Luật thực hiện chuẩn hóa thuật ngữ pháp lý trong toàn bộ văn bản: thay thế cụm từ "Hội đồng Nhà nước" bằng "Ủy ban thường vụ Quốc hội", và thay thế cụm từ "Hội đồng bộ trưởng" bằng "Chính phủ" để phù hợp với Hiến pháp mới.

Trách nhiệm thi hành và hiệu lực pháp luật

Chính phủ có trách nhiệm sửa đổi, bổ sung các văn bản quy định chi tiết thi hành Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đã ban hành trước đó để đảm bảo tính thống nhất và phù hợp với các nội dung sửa đổi tại Luật này.

Luật Thuế Xuất khẩu, thuế Nhập khẩu sửa đổi 1993 chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 9 năm 1993.