Tiêu chuẩn ngành 10TCN 461:2001 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với sản phẩm bột canh iốt. Đây là văn bản pháp lý kỹ thuật quan trọng nhằm kiểm soát chất lượng sản phẩm bột canh phối trộn iốt lưu thông trên thị trường, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm và hỗ trợ chương trình quốc gia về phòng chống các rối loạn do thiếu hụt iốt trong cộng đồng.

Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu từ Điều 1 đến Điều 4 của Tiêu chuẩn ngành 10TCN 461:2001:

Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật bắt buộc và khuyến khích áp dụng đối với sản phẩm bột canh iốt dùng làm gia vị trong chế biến thực phẩm và sử dụng trực tiếp trong các bữa ăn hàng ngày.
• Đối tượng áp dụng bao gồm tất cả các tổ chức, cá nhân, cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh và nhập khẩu bột canh iốt hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam.

Điều 2: Tiêu chuẩn trích dẫn

• Văn bản quy định việc áp dụng các tiêu chuẩn liên quan để kiểm tra và đánh giá chất lượng bột canh iốt, bao gồm các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) về muối thực phẩm, phương pháp thử hóa lý, phương pháp xác định hàm lượng iốt và các quy định hiện hành của Bộ Y tế về phụ gia thực phẩm.
• Các tiêu chuẩn trích dẫn này là căn cứ pháp lý bắt buộc để thực hiện việc lấy mẫu, phân tích phòng thí nghiệm và kết luận về sự phù hợp chất lượng của sản phẩm.

Điều 3: Yêu cầu cảm quan

Sản phẩm bột canh iốt phải đáp ứng các chỉ tiêu cảm quan nghiêm ngặt nhằm bảo đảm chất lượng thương phẩm và độ an toàn khi sử dụng:

• Trạng thái tổ chức: Bột canh phải ở dạng bột khô mịn, tơi xốp, không bị vón cục lớn, không bị ẩm ướt hoặc có hiện tượng chảy nước.
• Màu sắc: Có màu sắc đặc trưng của sự phối trộn các thành phần nguyên liệu (như muối, đường, chất điều vị, bột tiêu, bột tỏi, hành), thông thường là màu trắng ngà hoặc hơi xám, không có màu sắc lạ do biến chất.
• Mùi vị: Có mùi thơm đặc trưng của các gia vị phối trộn, vị mặn ngọt hài hòa, không có mùi vị lạ, không bị mốc, không có vị đắng chát hoặc mùi hôi.
• Tạp chất lạ: Tuyệt đối không được có các tạp chất lạ có thể nhìn thấy bằng mắt thường như đất, cát, sạn, xác côn trùng hoặc các vật thể lạ khác trong sản phẩm.

Điều 4: Yêu cầu hóa lý

Các chỉ tiêu hóa lý là nội dung cốt lõi để định lượng chất lượng và hàm lượng iốt bổ sung trong bột canh:

• Hàm lượng iốt (tính theo Kali iodat - KIO3 hoặc Kali iodid - KI): Phải nằm trong giới hạn quy định nghiêm ngặt để bảo đảm hiệu quả phòng bệnh thiếu iốt mà không gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người tiêu dùng. Hàm lượng này được xác định cụ thể tại thời điểm xuất xưởng và trong suốt quá trình lưu thông trên thị trường.
• Độ ẩm: Giới hạn tỷ lệ độ ẩm tối đa cho phép để bảo đảm bột canh không bị vón cục, chảy nước và hạn chế tối đa sự phát triển của vi sinh vật trong quá trình bảo quản.
• Hàm lượng muối ăn (NaCl): Quy định tỷ lệ phần trăm khối lượng muối tối thiểu trong sản phẩm để bảo đảm vị mặn đặc trưng và vai trò là chất mang iốt chính.
• Hàm lượng chất không tan trong nước: Giới hạn tỷ lệ chất không tan để kiểm soát độ tinh khiết của các nguyên liệu phối trộn.
• Hàm lượng tro không tan trong axit clohydric (HCl): Chỉ tiêu quan trọng để đánh giá mức độ lẫn tạp chất khoáng vô cơ (như cát, sạn) phát sinh trong quá trình chế biến và đóng gói.