TIÊU CHUẨN QUỐC GIA

TCVN 10163 : 2013

THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT CHỨA HOẠT CHẤT PHENTHOATE - YÊU CẦU KỸ THUẬT VÀ PHƯƠNG PHÁP THỬ

Pesticides containing phethoate - Technical requirements and test methods

Lời nói đầu

TCVN 10163 : 2013 do Cục Bảo vệ thực vật - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.

THUỐC BẢO VỆ THỰC VẬT CHỨA HOẠT CHẤT PHENTHOATE - YÊU CẦU KỸ THUẬT VÀ PHƯƠNG PHÁP THỬ

Pesticides containing phethoate - Technical requirements and test methods

1. Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử đối với phenthoate kỹ thuật và các dạng thành phẩm thuốc bảo vệ thực vật có chứa hoạt chất phenthoate (xem giới thiệu hoạt chất - Phụ lục A)

2. Tài liệu viện dẫn

Các tài liệu viện dẫn sau là rất cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi.

TCVN 2741, Thuốc trừ sâu - Basudin 10 % dạng hạt;

TCVN 4851 : 1989 (ISO 3696 : 1987), Nước dùng để phân tích trong phòng thí nghiệm - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử;

TCVN 8050 : 2009, Thành phẩm thuốc bảo vệ thực vật - Phương pháp xác định tính chất lý hóa;

TCVN 8143 : 2009, Thuốc bảo vệ thực vật - Xác định hàm lượng hoạt chất cypermethrin;

TCVN 8382 : 2010 Thuốc bảo vệ thực vật chứa hoạt chất dimethoate - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử.

3. Yêu cầu kỹ thuật

3.1. Yêu cầu cảm quan

Yêu cầu về cảm quan của phenthoate kỹ thuật và các dạng sản phẩm được nêu trong Bảng 1.

Bảng 1 - Yêu cầu cảm quan

3.2. Yêu cầu về hàm lượng hoạt chất

3.2.1. Phenthoate kỹ thuật

Hàm lượng phenthoate phải được công bố không nhỏ hơn 90 % và khi xác định, hàm lượng trung bình không được nhỏ hơn mức hàm lượng tối thiểu đã công bố.

3.2.2. Phenthoate thành phẩm

Hàm lượng phenthoate (tính theo %, g/kg hoặc g/l ở 20^oC ± 2^oC) phải được công bố và phù hợp với mức sai lệch cho phép của hàm lượng hoạt chất được quy định trong bảng 2

Bảng 2 - Hàm lượng phenthoate trong các dạng sản phẩm

3.3. Giới hạn hàm lượng tạp chất

3.3.1. Phenthoate kỹ thuật

3.3.1.1. Axit

Không lớn hơn 0,3 %, tính theo H₂SO₄

3.3.1.2. Nước

Không lơn hơn 0,5 %

3.3.1.3. Chất không hòa tan trong axeton

Không lớn hơn 0,5 %

3.3.2. Phenthoate dạng nhũ dầu

3.3.2.1. Axít / kiềm

Không lớn hơn 0,2 %, tính theo H₂SO₄

Không lớn hơn 0,1 %, tính theo NaOH

3.3.2.2. Nước

Không lớn hơn 0,5 %

3.4. Yêu cầu về tính chất lý - hóa

3.4.1. Thuốc bảo vệ thực vật dạng nhũ dầu có chứa phenthoate

3.4.1.1. Độ bền nhũ tương

Sản phẩm sau khi pha loãng với nước cứng chuẩn ở 30^oC ± 2^oC, phải phù hợp với quy định trong Bảng 3.

Bảng 3 Độ bền nhũ tương của thuốc bảo vệ thực vật dạng nhũ dầu có chứa phenthoate

3.4.1.2. Độ bền bảo quản

3.4.1.2.1. Độ bền ở 0^oC

Sản phẩm sau khi bảo quản ở nhiệt độ 0^oC ± 2^oC trong 7 ngày, có thể tích chất rắn hoặc lỏng tách lớp không lớn hơn 0,3 ml

3.4.1.2.2. Độ bền ở nhiệt độ cao

Sản phẩm sau khi bảo quản ở nhiệt độ 54^oC ± 2^oC trong 14 ngày có hàm lượng hoạt chất chính xác định được theo 4.2 không nhỏ hơn 95 % so với trước khi bảo quản và phù hợp với quy định trong mục 3.4.1.1.

4. Phương pháp thử

4.1. Lấy mẫu

Lấy mẫu theo phụ lục A của tiêu chuẩn TCVN 8143 : 2009

4.2. Xác định hàm lượng hoạt chất

4.2.1. Nguyên tắc

Hàm lượng phenthoate được xác định bằng phương pháp sắc ký thí, với detector ion hóa ngọn lửa (FID). Dùng dibutylphtalate (DBP) làm chất nội chuẩn.

4.2.2. Thuốc thử

Chỉ sử dụng các thuốc thử tinh khiết phân tích, nước ít nhất đạt tiêu chuẩn loại 3 của TCVN 4851 (ISO 3696) trừ khi có quy định khác.

4.2.2.1. Chất chuẩn phenthoate, đã biết hàm lượng.

4.2.2.2. Chất nội chuẩn dibutylphthalate (DBP), 99%.

4.2.2.3. Axeton, dùng cho sắc ký khí.

4.2.2.4. Khí nitơ, có độ tinh khiết không nhỏ hơn 99,9 %.

4.2.2.5. Khí hydro, có độ tinh khiết không nhỏ hơn 99,9 %.

4.2.2.6. Không khí nén, dùng cho màu sắc ký khí.

4.2.2.7. Dung dịch nội chuẩn, nồng độ 12,0 mg/ml

Dùng cân phân tích (4.2.3.4) cân khoảng 1,20 g chất nội chuẩn DBP (4.2.2.2) chính xác tới 0,0001 g vào bình định mức 100 ml (4.2.3.1), hòa tan và định mức tới vạch bằng axeton (4.2.2.3).

4.2.2.8. Dung dịch chuẩn làm việc

Dùng cân phân tích (4.2.3.4) cân khoảng 0,012 g chất chuẩn phenthoate (4.2.2.1) vào bình định mức 10 ml (4.2.3.1), dùng pipet (4.2.3.2) thêm chính xác 1 ml dung dịch nội chuẩn (4.2.2.7), hòa tan và định mức đến vạch bằng axeton (4.2.2.3).

CHÚ THÍCH: Chất chuẩn bảo quản trong tủ lạnh phải được đưa về nhiệt độ phòng trước khi cân.

4.2.3. Dụng cụ, thiết bị

Sử dụng các thiết bị, dụng cụ thông thường của phòng thử nghiệm và cụ thể như sau:

4.2.3.1. Bình định mức, dung tích 10 ml

4.2.3.2. Pipet, dung tích 1 ml

4.2.3.3. Xylanh bơm mẫu, dung tích 10 μl, chia vạch đến 1 μl.

4.2.3.4. Cân phân tích (*), có độ chính xác đến 0,0001 g.

4.2.3.5. Màng lọc, có cỡ lỗ 0,45 μm.

4.2.3.6. Đĩa bay hơi.

4.2.3.7. Tủ sấy chân không

4.2.3.8. Thiết bị sắc ký khí, được trang bị như sau:

- detector ion hóa ngọn lửa (FID);

- injector chia dòng và không chia dòng;

- cột mao quản ZB-50 (50% phenyl 50% methylpolysiloxane), có chiều dài 30 m, đường kính trong 0,32 mm, chiều dày pha tĩnh 0,25 μm hoặc loại tương đương;

- bộ bơm mẫu tự động hoặc bơm mẫu bằng tay;

- Máy tích phân kế hoặc máy vi tính.

4.2.3.9. Máy lắc siêu âm

(*) Ghi chú: Nếu sử dụng cân có độ chính xác đến 0,00001 g thì có thể cân các mẫu chuẩn và mẫu thử đến 0,01 g.

4.2.4. Cách tiến hành

4.2.4.1. Chuẩn bị mẫu

Mẫu cần được làm đồng nhất trước khi cân: đối với mẫu dạng lỏng phải lắc đều, nếu bị đông đặc do nhiệt độ thấp cần được làm tan chảy ở nhiệt độ thích hợp; đối với mẫu dạng bột, hạt phải được trộn đều.

4.2.4.2. Chuẩn bị dung dịch mẫu thử

Dùng cân phân tích (4.2.3.4) cân mẫu thử có chứa khoảng 0,012 g hoạt chất phenthoate vào bình định mức 10 ml (4.2.3.1), dùng pipet (4.2.3.2) thêm chính xác 1 ml dung dịch nội chuẩn (4.2.2.7), định mức đến vạch bằng axeton (4.2.2.3), đặt vào máy lắc siêu âm (4.2.3.9) trong 10 min để hòa tan mẫu. Lọc dung dịch qua màng lọc 0,45 μm (4.2.3.5) trước khi bơm vào máy (nếu cần).

4.2.4.3. Điều kiện phân tích

- chương trình nhiệt độ cột:

Nhiệt độ đầu:                                                    150^oC

Nhiệt độ cuối:                                                   290^oC

Tốc độ tăng nhiệt độ:                                        20 ^oC / min

Thời gian giữ nhiệt độ đầu:                                0,5 min

Thời gian giữ nhiệt độ cuối:                               4 min

- nhiệt độ buồng bơm mẫu:                   250^oC

- nhiệt độ detector:                                300^oC

- khí mang nitơ:                                     1,8 ml/min

- khí hydro:                                           25 ml/min

- khí nén:                                               200 ml/min

- khí nitơ bổ trợ cho detector                 30 ml/min

- thể tích bơm mẫu:                               1 μl

- tỷ lệ chia dòng:                                   30 : 1.

4.2.4.4. Xác định hàm lượng hoạt chất

Dùng xylanh (4.2.3.3) bơm dung dịch mẫu chuẩn cho đến khi tỉ số của số đo diện tích của pic mẫu chuẩn và píc nội chuẩn thay đổi không lớn hơn 1 %. Sau đó, bơm lần lượt dung dịch chuẩn làm việc (4.2.2.8) và dung dịch mẫu thử (4.2.4.2), lặp lại 2 lần (tỷ số của số đo diện tích của pic mẫu chuẩn với pic nội chuẩn thay đổi không lớn hơn 1 % so với giá trị ban đầu).

4.2.4.5. Tính kết quả

Hàm lượng hoạt chất phenthoate trong mẫu, X, biểu thị bằng phần trăm (%) được tính theo công thức

X = x P

trong đó:

F_m là giá trị trung bình của tỉ số đo diện tích của pic mẫu thử với pic nội chuẩn;

F_c là giá trị trung bình của tỉ số đo diện tích của pic mẫu chuẩn với pic nội chuẩn;

m_c là khối lượng mẫu chuẩn, tính bằng gam (g);

m_m là khối lượng mẫu thử, tính bằng gam (g).

P là độ tinh khiết của chất chuẩn, tính bằng phần trăm (%).

4.3. Xác định độ bền nhũ tương

Xác định độ bền nhũ tương theo TCVN 8382 : 2010.

4.4. Xác định độ bền bảo quản

4.4.1. Độ bền ở 0^oC

Xác định độ bền ở 0^oC theo TCVN 8382 : 2010

4.4.2. Độ bền ở nhiệt độ cao

Xác định độ bền ở nhiệt độ cao theo TCVN 2741 : 86

PHỤ LỤC A

(Tham khảo)

GIỚI THIỆU HOẠT CHẤT PHENTHOATE

A1. Công thức cấu tạo:

A2. Tên hoạt chất:                     Phenthoate

A3. Tên hóa học: IUPAC:           S--ethoxycarbonylbenzyl O, O-dimethyl phosphorodithioate

A4. Công thức phân tử:             C₁₂H₁₇O₄PS₂

A5. Khối lượng phân tử:            320,4

A6. Nhiệt độ nóng chảy:            17 - 18^oC

A7. Độ hòa tan ở 20^oC trong:

Nước:                                       200 mg/l

Dichlorometan                           >200 g/l

Isopropanol, toluen                   50 - 100 g/l

Hexan                                       102 g/l

A8. Dạng bên ngoài:                 Tinh thể không màu

A9. Độ bền: Bền ở nhiệt độ thường, phân hủy trong môi trường axit và bazơ mạnh

THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1]  Thuốc trừ sâu chứa hoạt chất phenthoate TC 80/1998 - CL

[2]  Nissan Chemical Industries, Ltd

[3]  FAO Specifications for Plant Protection Products, phenthoate, 1980

[4]  Manual on the development and use of FAO and WHO specification for pesticides (First Edition, 2006)