Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3109:1993 về Hỗn hợp bê tông nặng - Phương pháp xác định độ tách vữa và độ tách nước được ban hành nhằm quy định các nguyên tắc, thiết bị và quy trình kỹ thuật để đánh giá độ đồng nhất và tính ổn định của hỗn hợp bê tông nặng thông qua hai chỉ tiêu vật lý quan trọng là độ tách vữa và độ tách nước.
Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, phòng thí nghiệm chuyên ngành xây dựng thực hiện việc kiểm tra chất lượng hỗn hợp bê tông nặng trong quá trình thiết kế cấp phối, sản xuất và thi công các công trình xây dựng sử dụng bê tông cốt thép và bê tông khối lớn.
Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn (Điều 1)- Tiêu chuẩn này quy định phương pháp thử nghiệm cụ thể để xác định độ tách vữa (đánh giá khả năng phân tầng của hỗn hợp) và độ tách nước (đo lường lượng nước tự do nổi lên bề mặt) của hỗn hợp bê tông nặng.
- Phương pháp này giúp đánh giá độ ổn định của hỗn hợp bê tông dưới tác động của các yếu tố cơ học trong quá trình vận chuyển, đổ và đầm nén bê tông tại công trường.
- Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác và đồng bộ, cần kết hợp viện dẫn và tuân thủ các quy định tại TCVN 3105:1993 về Hỗn hợp bê tông nặng và bê tông nặng - Lấy mẫu, chế tạo và bảo dưỡng mẫu thử.
Để tiến hành xác định độ tách vữa và độ tách nước, phòng thí nghiệm cần trang bị đầy đủ các thiết bị và dụng cụ đo lường đạt chuẩn sau:
- Thiết bị xác định độ tách vữa: Bao gồm cân kỹ thuật có độ chính xác đến 1g; bộ sàng tiêu chuẩn có kích thước lỗ sàng 5mm; thùng chứa bằng kim loại có dung tích phù hợp; bàn rung tiêu chuẩn dùng để đầm chặt hỗn hợp bê tông theo quy định.
- Thiết bị xác định độ tách nước: Bao gồm thùng hình trụ bằng kim loại không gỉ, có nắp đậy kín, dung tích khoảng 5 lít hoặc 10 lít (đường kính trong khoảng 250mm, chiều cao khoảng 280mm); ống hút bằng cao su hoặc pipet, ống đong thủy tinh có vạch chia độ chính xác đến 1ml để đo thể tích nước tách ra; đồng hồ bấm giây để theo dõi chính xác thời gian tách nước.
- Công tác lấy mẫu hỗn hợp bê tông phải được thực hiện nghiêm ngặt theo đúng quy định của TCVN 3105:1993 nhằm đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ lô bê tông cần kiểm tra chất lượng.
- Thể tích mẫu hỗn hợp bê tông lấy về phải lớn hơn ít nhất 1,5 lần tổng thể tích cần thiết để tiến hành các phép thử nghiệm song song hoặc dự phòng.
- Trước khi tiến hành thử, hỗn hợp bê tông phải được trộn đều lại bằng xẻng hoặc máy trộn nhỏ để đảm bảo tính đồng nhất tối đa, tránh hiện tượng phân tầng cục bộ trước khi đưa vào khuôn thử.
- Nhiệt độ của phòng thí nghiệm và của hỗn hợp bê tông trong suốt quá trình chuẩn bị và tiến hành thử nghiệm cần được duy trì ổn định theo các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành để không làm ảnh hưởng đến tốc độ tách nước của hỗn hợp.
Về hiệu lực thi hành, Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3109:1993 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày ban hành và thay thế cho tiêu chuẩn cũ TCVN 3109:1979, đóng vai trò là căn cứ kỹ thuật pháp lý bắt buộc trong hoạt động kiểm định chất lượng bê tông tại Việt Nam.
TIÊU CHUẨN VIỆT NAM
TCVN 3109 : 1993
HỖN HỢP BÊ TÔNG NẶNG
PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH ĐỘ TÁCH VỮA VÀ ĐỘ TÁCH NƯỚC
(Soát xét lần 1)
TCVN 3105 - 1993 ÷ TCVN 3109-1993: TCVN 3111-1993 ÷ TCVN 3120 - 1993 thay thế cho TCVN 3105 - 79 ÷ TCVN 3120 - 79;
TCVN 3105 - 1993 ÷ TCVN 3109-1993: TCVN 3111-1993 ÷ TCVN 3120 - 1993 và TCVN 5726 - 1993 được xây dựng và soát xét trên cơ sở bộ tiêu chuẩn TCVN 3105 - 79 ÷ TCVN 3120 - 79 và các tiêu chuẩn ISO tương ứng.
TCVN 3105 - 1993 ÷ TCVN 3120 - 1993 do Viện Khoa học kỹ thuật xây dựng Bộ Xây dựng biên soạn và được Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường ban hành theo quyết định số 543 ngày 07 tháng 10 năm 1993.
HỖ HỢP BÊ TÔNG NẶNG
PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH ĐỘ TÁCH VỮA VÀ ĐỘ TÁCH NƯỚC
Fresh heavyweight concrete. Method for ditermination of mortar and water segregation.
1. Xác định độ tách vữa của hỗn hợp bê tông
1.1. Thiết bị:
Khuôn thép kích thước 200x200x200mm;
Bàn rung tần số 2900 ± 100 vòng/phút, biên độ 0,5 ± 0,01 mm;
Thanh thép tròn đường kính 16 mm, dài 600 mm, hai đầu múp tròn;
Cân kỹ thuật có độ chính xác tới 50g;
Sàng kích thước mắt 5 mm;
Thước lá kim loại;
Tủ sấy 200°C;
Khay sắt.
1.2. Lấy mẫu.
Lấy và chuẩn bị khoảng 12 lít hỗn hợp bê tông theo TCVN 3105-1993 để thử.
1.3. Tiến hành thử.
1.3.1. Đổ và đầm chặt hỗn hợp bê tông trong khuôn kích thước 200x200x200mm theo điều 3.7 của TCVN 3105-1993. Sau đó tiến hành rung tiếp khuôn chứa hỗn hợp trên bàn rung trong khoảng thời gian: 25 giây đối với hỗn hợp có độ sụt lớn hơn hoặc bằng 5cm hoặc 10 lần chỉ số độ cứng đối với hỗn hợp có độ sụt dưới 5cm.
1.3.2. Rung xong, tiến hành chia hỗn hợp theo chiều cao ra hai phần. Phần trên cao 10 ± 0,5 cm xúc vào một khay, phần dưới xúc vào một khay. Để chia hỗn hợp dễ dàng có thể tháo thành khuôn nếu sau khi tháo khối hỗn hợp bê tông đã đầm ở trong khuôn không bị đổ.
1.3.3. Cân riêng từng khay hỗn hợp rồi đổ lên mặt sàng 5mm. Dùng nước tráng sạch khay, rửa lọc qua sàng phần vữa cho tới khi nước rửa hết đục. Đổ trở lại khay phần cốt liệu lớn còn lại trên sàng và sấy khay cốt liệu tới khối lượng không đổi ở 105 - 110°C. Cân lượng cốt liệu lớn trong khay. Làm như vậy với cả hai phần hỗn hợp trên và dưới.
1.4. Tính kết quả
|
| (1) |
1.4.1. Phần trăm lượng vữa V trong hỗn hợp ở phần trên (hoặc dưới) được tính theo công thức:
Trong đó:
m - Khối lượng hỗn hợp ở phần trên (hoặc dưới) tính bằng g;
m1 - Khối lượng cốt liệu lớn đã được sấy khô ở phần trên (hoặc dưới), tính bằng g;
1.4.2. Độ tách vữa của hỗn hợp bê tông cho từng lần thử được tính bằng phần trăm, làm tròn tới 1% theo công thức:
|
| (2) |
Trong đó:
∆v - Chênh lệch phần trăm lượng vữa trong hỗn hợp ở phần trên so với phần dưới;
Ʃv - Tổng phần trăm lượng vữa ở cả hai phần.
1.5. Biên bản thử:
Trong biên bản thử ghi rõ:
- Ngày và nơi lấy mẫu;
- Khối lượng vữa ở phần trên và dưới;
- Độ tách vữa của hỗn hợp bê tông;
- Chữ ký của người thử.
2. Xác định độ tách nước của hỗn hợp bê tông
2.1. Thiết bị thử.
Các thiết bị thử như TCVN 3108-1993;
Nắp đậy thùng bằng kính hoặc thép;
Ống đong nước dung tích từ 50 - 200 ml;
Pipet dung tích 5 ml.
2.2. Lấy mẫu.
Lấy và chuẩn bị khoảng 8 lít mẫu hỗn hợp bê tông theo TCVN 3105-1993 ứng với cỡ hạt lớn nhất của cốt liệu bê tông tới 40 hoặc 24 lít ứng với cỡ hạt 70 - 100 mm.
2.3. Tiến hành thử.
2.3.1. Đổ và đầm hỗn hợp bê tông vào thùng 5 lít hoặc 15 lít theo các điều 3.1 và 3.3 của TCVN 3108-1993. Mức hỗn hợp sau khi đầm khống chế thấp hơn miệng thùng 10 ± 5mm.
2.3.2. Đậy nắp thùng và để yên hỗn hợp trong 1,5 giờ. Dùng ống Pipet hút hết lượng nước tách ra vào ống đong hoặc dùng thước lá kim loại đo chiều cao của lớp nước tách ra tại ba vị trí rồi lấy giá trị trung bình.
2.4. Tính kết quả.
2.4.1. Độ tách nước của hỗn hợp bê tông Tn được tính bằng phần trăm, làm tròn tới 1% theo công thức:
Hoặc:
Trong đó:
Vn - Thể tích nước tách ra tính bằng ml,
V - Thể tích hỗn hợp bê tông trong thùng, tính bằng ml,
hn - Chiều cao lớp tách ra, tính bằng mm;
h - Chiều cao của hỗn hợp bê tông trong thùng, tính bằng mm.
2.5. Biên bản thử.
Trong biên bản thử ghi rõ:
- Ngày và nơi lấy mẫu;
- Chiều cao nước hoặc thể tích nước tách ra;
- Chiều cao hoặc thể tích bê tông trong thùng;
- Độ tách nước của hỗn hợp bê tông;
- Chữ ký của người thử.
- 1 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3120:1993 về bê tông nặng - phương pháp xác định cường độ kéo khi bửa
- 2 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3108:1993 về hỗn hợp bê tông nặng - phương pháp xác định khối lượng thể tích
- 3 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3111:1993 về hỗn hợp bê tông nặng - phương pháp xác định hàm lượng bọt khí
- 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3105:1993 về Hỗn hợp bê tông và bê tông nặng - Lấy mẫu, chế tạo và bảo dưỡng mẫu thử
- 1 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12867:2020 về Tấm tường bê tông khí chưng áp cốt thép - Yêu cầu kỹ thuật
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12868:2020 về Tấm tường bê tông khí chưng áp cốt thép - Phương pháp thử
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12869:2020 về Tấm tường bê tông khí chưng áp cốt thép - Thi công và nghiệm thu
- 1 Quyết định 2143/QĐ-BKHCN năm 2022 hủy bỏ Tiêu chuẩn quốc gia về Bê tông nặng do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 2 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3120:1993 về bê tông nặng - phương pháp xác định cường độ kéo khi bửa
- 3 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3108:1993 về hỗn hợp bê tông nặng - phương pháp xác định khối lượng thể tích
- 4 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3111:1993 về hỗn hợp bê tông nặng - phương pháp xác định hàm lượng bọt khí
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3105:1993 về Hỗn hợp bê tông và bê tông nặng - Lấy mẫu, chế tạo và bảo dưỡng mẫu thử
- 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12867:2020 về Tấm tường bê tông khí chưng áp cốt thép - Yêu cầu kỹ thuật
- 7 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12868:2020 về Tấm tường bê tông khí chưng áp cốt thép - Phương pháp thử
- 8 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12869:2020 về Tấm tường bê tông khí chưng áp cốt thép - Thi công và nghiệm thu
- 9 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3109:2022 về Hỗn hợp bê tông - Phương pháp xác định độ tách vữa và độ tách nước