Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6072:2013 do Viện Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định các yêu cầu chất lượng đối với đá vôi thiên nhiên dùng làm nguyên liệu chính để sản xuất clanhke xi măng poóc lăng.
Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu (từ Điều 1 đến Điều 4) của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6072:2013:
- Phạm vi áp dụng (Điều 1)
- Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với đá vôi được sử dụng làm nguyên liệu cung cấp thành phần canxi oxit (CaO) trong công nghệ sản xuất clanhke xi măng poóc lăng.
- Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực khai thác, chế biến, kinh doanh và sử dụng đá vôi làm nguyên liệu cho các nhà máy sản xuất xi măng tại Việt Nam.
- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)
Các tài liệu viện dẫn sau đây là bắt buộc và vô cùng cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Khi các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc được thay thế thì áp dụng phiên bản mới nhất:
- TCVN 141:2008 - Xi măng: Phương pháp phân tích hóa học.
- TCVN 9191:2012 - Đá vôi: Phương pháp phân tích hóa học.
- Yêu cầu kỹ thuật (Điều 3)
Để đảm bảo chất lượng clanhke xi măng poóc lăng thành phẩm, đá vôi nguyên liệu phải đáp ứng đầy đủ các chỉ tiêu hóa học cốt lõi sau đây (tính theo phần trăm khối lượng đá khô):
- Hàm lượng Canxi oxit (CaO): Không được nhỏ hơn 48,0% (tương đương với hàm lượng canxi cacbonat - CaCO3 không nhỏ hơn 85,0%). Đây là chỉ tiêu quan trọng nhất quyết định hiệu suất tạo khoáng clanhke.
- Hàm lượng Magiê oxit (MgO): Không được lớn hơn 3,0%. Giới hạn này nhằm kiểm soát hàm lượng MgO tự do trong clanhke, tránh hiện tượng nở thể tích gây nứt vỡ bê tông trong quá trình đóng rắn sau này.
- Hàm lượng các tạp chất khác: Các thành phần tạp chất như silic oxit (SiO2), nhôm oxit (Al2O3), sắt oxit (Fe2O3) và lượng mất khi nung (MKN) phải nằm trong giới hạn cho phép, phù hợp với tính toán phối liệu của từng dây chuyền công nghệ sản xuất cụ thể để đảm bảo các hệ số chế tạo (hệ số bão hòa silic, mô đun alumin, mô đun silicat) đạt chuẩn.
- Phương pháp thử (Điều 4)
Công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng đá vôi nguyên liệu phải tuân thủ các quy trình kỹ thuật chuẩn xác:
- Lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử: Tiến hành lấy mẫu đại diện theo các quy định hiện hành về lấy mẫu khoáng sản làm vật liệu xây dựng, đảm bảo mẫu thử phản ánh trung thực chất lượng của cả lô đá vôi.
- Xác định các chỉ tiêu hóa học: Hàm lượng CaO, MgO và các thành phần hóa học khác trong đá vôi được xác định cụ thể theo các phương pháp phân tích hóa học quy định tại tiêu chuẩn TCVN 9191:2012 hoặc TCVN 141:2008.
TIÊU CHUẨN QUỐC GIA
TCVN 6072:2013
ĐÁ VÔI ĐỂ SẢN XUẤT CLANHKE XI MĂNG POOC LĂNG
Limestone for portland cement clinker production
TCVN 6072:2013 thay thế cho TCVN 6072:1996.
TCVN 6072:2013 do Viện Vật Liệu Xây dựng - Bộ Xây dựng biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố.
ĐÁ VÔI ĐỂ SẢN XUẤT CLANHKE XI MĂNG POOC LĂNG
Limestone for portland cement clinker production
1. Phạm vi áp dụng
Tiêu chuẩn này áp dụng cho đá vôi canxi cacbonat dùng để sản xuất clanhke xi măng poóc lăng.
2. Tài liệu viện dẫn
Các tài liệu viện dẫn sau đây là cần thiết để áp dụng tiêu Chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).
TCVN 9191:2012, Đá vôi - Phương pháp phân tích hóa học.
3. Yêu cầu kỹ thuật
Các chỉ tiêu chất lượng của đá vôi dùng để sản xuất clanhke xi măng poóc lăng được quy định trong Bảng 1.
Bảng 1 - Yêu cầu kỹ thuật của đá vôi
| Tên chỉ tiêu | Mức |
| 1. Hàm lượng canxi cacbonat (CaCO3), %, không nhỏ hơn | 85 |
| 2. Hàm lượng magie cacbonat (MgCO3), %, không lớn hơn | 7 |
| CHÚ THÍCH: Khi sử dụng đá vôi có hàm lượng magie cacbonat (MgCO3) trên 5 %, cần tính toán phối liệu để tổng hàm lượng MgO trong clanhke và xi măng nhỏ hơn quy định trong các tiêu chuẩn hiện hành. | |
4. Phương pháp thử
4.1. Lấy mẫu và chuẩn bị mẫu
Tại các lỗ khoan thăm dò địa chất, mẫu ban đầu được lấy theo quy định riêng của ngành khai thác mỏ nhưng ít nhất ứng với mỗi tầng địa chất phải lấy một mẫu;
Trên mỗi phương tiện vận chuyển, mẫu được lấy ít nhất ba vị trí: đầu, giữa, cuối của phương tiện;
Trong dây chuyền sản xuất, mẫu được lấy định kỳ trên băng tải hoặc thiết bị vận chuyển có tính chất vận chuyển liên tục khác;
Trong kho mẫu được lấy ở không ít hơn mười vị trí gồm: trên bề mặt, dưới chân, giữa đống sao cho đảm bảo mẫu lấy ra đại diện cho cả kho chứa.
4.2. Xác định hàm lượng canxi cacbonat (CaCO3)
Xác định hàm lượng canxi oxit (CaO) trong đá vôi theo TCVN 9191:2012.
Hàm lượng canxi cacbonat (CaCO3) trong đá vôi được tính chuyển từ hàm lượng canxi oxit (CaO) nhân với hệ số 1,7857.
4.3. Xác định hàm lượng magie cacbonat (MgCO3)
Xác định hàm lượng canxi oxit (MgO) trong đá vôi theo TCVN 9191:2012.
Hàm lượng magie cacbonat (MgCO3) trong đá vôi được tính chuyển từ hàm lượng magie oxit (MgO) nhân với hệ số 2,1.
- 1 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6067:2004 về Xi măng poóc lăng bền sunphat - Yêu cầu kỹ thuật do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 2 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9039:2011 về Nguyên liệu để sản xuất thủy tinh - Đá vôi
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6068:2004 về Xi măng poóc lăng bền sunphat - Phương pháp xác định độ nở sunphat
- 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9908:2013 về Đá vôi - Xác định hàm lượng magnesi - Phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên tử
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9909:2013 về Đá vôi - Xác định hàm lượng kali, natri - Phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên tử
- 1 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6072:1996 về nguyên liệu để sản xuất xi măng poóc lăng - đá vôi - yêu cầu kĩ thuật
- 2 Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6067:2004 về Xi măng poóc lăng bền sunphat - Yêu cầu kỹ thuật do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành
- 3 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9191:2012 về Đá vôi - Phương pháp phân tích hóa học
- 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9039:2011 về Nguyên liệu để sản xuất thủy tinh - Đá vôi
- 5 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6068:2004 về Xi măng poóc lăng bền sunphat - Phương pháp xác định độ nở sunphat
- 6 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9908:2013 về Đá vôi - Xác định hàm lượng magnesi - Phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên tử
- 7 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9909:2013 về Đá vôi - Xác định hàm lượng kali, natri - Phương pháp quang phổ hấp thụ nguyên tử