Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6359-4:2008

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6359-4:2008 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 702-4:2004. Tiêu chuẩn này quy định cụ thể về kích thước lắp nối của đầu trục chính và mâm cặp đối với kiểu nối ghép hình trụ (nối ghép trụ) trên các loại máy công cụ, đặc biệt là máy tiện. Việc áp dụng tiêu chuẩn này nhằm đảm bảo tính lắp lẫn, độ chính xác và an toàn trong quá trình vận hành máy công cụ.

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn (Điều 1)

Tiêu chuẩn quy định các kích thước cần thiết để đảm bảo tính đổi lẫn của các đầu trục chính nối ghép trụ và các mặt lắp ghép tương ứng của mâm cặp hoặc đồ gá trên máy công cụ. Phạm vi áp dụng cụ thể bao gồm:

• Áp dụng cho các đầu trục chính của máy tiện và các loại máy công cụ có cơ cấu quay tương tự.
• Xác định các thông số kích thước hình học của phần hình trụ định tâm, mặt đầu và các lỗ ren hoặc lỗ bắt bu lông liên kết.
• Đảm bảo sự đồng bộ và chuẩn hóa giữa các nhà sản xuất máy công cụ và nhà sản xuất phụ kiện phụ tùng (mâm cặp, đồ gá).

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn và phối hợp sử dụng với các tiêu chuẩn liên quan sau:

• Các tiêu chuẩn về dung sai và lắp ghép chung cho các chi tiết hình trụ.
• Các tiêu chuẩn về ren mét thông dụng và dung sai ren dùng cho các bu lông liên kết đầu trục chính và mâm cặp.
• Các phần khác của bộ tiêu chuẩn TCVN 6359 (ISO 702) liên quan đến các kiểu nối ghép khác như nối ghép côn.

Kích thước và dung sai lắp ghép trụ (Điều 3)

Nội dung cốt lõi của phần này tập trung vào việc quy định chi tiết các thông số kích thước hình học của mối ghép trụ, bao gồm:

• Đường kính định tâm hình trụ: Quy định kích thước danh nghĩa và miền dung sai nghiêm ngặt nhằm đảm bảo độ đồng tâm cao nhất giữa trục chính và mâm cặp, giảm thiểu độ đảo hướng kính khi quay ở tốc độ cao.
• Đường kính vòng tròn chia lỗ bu lông: Xác định chính xác vị trí các lỗ bắt bu lông liên kết trên mặt đầu của trục chính và mâm cặp để đảm bảo các chi tiết có thể lắp khớp hoàn toàn với nhau.
• Chiều sâu và chiều dài phần định tâm: Quy định chiều dài tối thiểu của phần hình trụ định tâm để đảm bảo định vị chắc chắn trước khi siết chặt các bu lông liên kết.

Yêu cầu kỹ thuật đối với bề mặt lắp ghép (Điều 4)

Để đảm bảo độ chính xác gia công và tuổi thọ của máy công cụ, tiêu chuẩn đưa ra các yêu cầu kỹ thuật khắt khe đối với bề mặt lắp ghép:

• Độ nhám bề mặt: Các bề mặt định tâm hình trụ và mặt đầu tỳ sát phải được gia công mài đạt độ nhám bề mặt theo quy định để tránh mài mòn và sai lệch khi tháo lắp nhiều lần.
• Độ đảo mặt đầu và độ đảo hướng kính: Quy định giới hạn sai lệch cho phép về độ đảo của đầu trục chính nhằm kiểm soát sai số hình học của chi tiết gia công sau này.
• Yêu cầu về vật liệu và nhiệt luyện: Các bề mặt lắp ghép của đầu trục chính thường phải được tôi cứng để chống xước, chống biến dạng trong quá trình gá đặt và chịu lực cắt lớn.