Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4339:1986

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4339:1986 quy định các yêu cầu kỹ thuật, kích thước cơ bản và phân loại gỗ tròn chuyên dùng để sản xuất bản bút chì. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng giúp các doanh nghiệp khai thác, chế biến lâm sản và các nhà máy sản xuất văn phòng phẩm thống nhất về tiêu chuẩn nguyên liệu đầu vào, đảm bảo chất lượng thành phẩm bút chì đạt tiêu chuẩn xuất khẩu và tiêu dùng nội địa.

Các nội dung cốt lõi của TCVN 4339:1986

- Quy định về loại gỗ nguyên liệu

• Tiêu chuẩn chỉ định cụ thể các loài gỗ có đặc tính cơ lý phù hợp để làm bản bút chì. Các loại gỗ này phải đáp ứng yêu cầu thớ gỗ thẳng, mịn, dễ gọt, không bị xơ khi gọt và có khả năng giữ sáp, nhuộm màu tốt.
• Các loài gỗ thông dụng được ưu tiên sử dụng bao gồm gỗ mỡ, gỗ bồ đề và một số loài gỗ lá rộng mềm khác có tính chất tương đương.
• Gỗ nguyên liệu đưa vào sản xuất phải là gỗ tươi, không bị mục nát hoặc bị nấm mốc phá hủy cấu trúc sợi gỗ.

- Kích thước cơ bản và sai lệch cho phép

• Chiều dài khúc gỗ: Quy định chiều dài tiêu chuẩn của khúc gỗ tròn (thường dao động từ 1m đến 2m hoặc theo thỏa thuận đơn đặt hàng) và lượng dư chiều dài cho phép để bù hao hụt trong quá trình cắt khúc, lạng hoặc xẻ.
• Đường kính đầu nhỏ: Xác định đường kính tối thiểu của đầu nhỏ khúc gỗ tròn (thường từ 15cm trở lên) nhằm đảm bảo tỷ lệ thu hồi gỗ thành phẩm cao nhất, hạn chế hao hụt phế liệu.
• Sai lệch kích thước: Tiêu chuẩn quy định cụ thể dung sai cho phép về cả chiều dài và đường kính nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho khâu giao nhận và phân loại tại bãi gỗ.

- Yêu cầu kỹ thuật và khuyết tật gỗ cho phép

• Độ cong của khúc gỗ: Quy định giới hạn độ cong tuyệt đối và độ cong tương đối của khúc gỗ tròn. Gỗ quá cong sẽ bị loại bỏ do không thể xẻ hoặc lạng bản bút chì hiệu quả.
• Mắt gỗ (mắt sống và mắt chết): Giới hạn số lượng, kích thước và khoảng cách giữa các mắt gỗ trên thân gỗ. Mắt gỗ lớn hoặc mắt chết bị mục sẽ làm giảm chất lượng bản bút chì và gây gãy ngòi khi gọt.
• Vết nứt: Quy định về chiều sâu và chiều dài của các vết nứt dọc thân, nứt tâm hoặc nứt cánh sao nhằm đảm bảo không ảnh hưởng đến độ bền cơ học của tấm bản bút chì sau này.
• Lỗ sâu và mục nát: Cấm tuyệt đối các loại gỗ bị mục lõi sâu hoặc bị côn trùng phá hoại nghiêm trọng làm rỗng ruột thân gỗ.

- Phương pháp kiểm tra và đo tính thể tích

• Phương pháp đo đường kính được thực hiện bằng thước kẹp chuyên dụng tại đầu nhỏ của khúc gỗ, đo theo chiều ngắn nhất hoặc trung bình cộng của hai chiều vuông góc đi qua tâm.
• Phương pháp đo chiều dài được tính theo khoảng cách ngắn nhất giữa hai mặt cắt đầu khúc gỗ.
• Thể tích gỗ tròn được xác định dựa trên các bảng biểu tính thể tích gỗ tròn hiện hành của Nhà nước dựa trên đường kính đầu nhỏ và chiều dài khúc gỗ.

- Quy định về ghi nhãn, vận chuyển và bảo quản

• Gỗ tròn sau khi phân loại phải được đánh dấu rõ ràng về cấp chất lượng, nhóm gỗ và kích thước ở mặt cắt đầu khúc gỗ bằng sơn chuyên dụng không phai.
• Quá trình vận chuyển và bảo quản phải đảm bảo gỗ không bị nứt nẻ do hanh khô (cần có biện pháp phun nước hoặc che phủ bãi chứa) và phòng ngừa sự xâm nhập của nấm mốc, côn trùng gây hại.