Tóm tắt Công văn 12668/TCHQ-GSQL về giải quyết vướng mắc liên quan đến C/O mẫu E

Công văn số 12668/TCHQ-GSQL do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm hướng dẫn Cục Hải quan các tỉnh, thành phố giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình kiểm tra, áp dụng tính hợp lệ của Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa mẫu E (C/O mẫu E) trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA). Dưới đây là các nội dung hướng dẫn chi tiết và chuyên sâu về các chính sách cốt lõi được đề cập trong văn bản:

1. Hướng dẫn về hóa đơn thương mại do bên thứ ba phát hành (Third Party Invoicing)

Đây là một trong những vướng mắc phổ biến nhất đối với C/O mẫu E. Tổng cục Hải quan đã đưa ra các nguyên tắc xử lý cụ thể như sau:

• Điều kiện hợp lệ: C/O mẫu E được coi là hợp lệ trong trường hợp hóa đơn thương mại được phát hành bởi một công ty có trụ sở tại một nước thứ ba (có thể là thành viên hoặc không phải là thành viên ACFTA) hoặc bởi một nhà xuất khẩu có trụ sở tại Trung Quốc đại diện cho công ty nước thứ ba đó.
• Cách thức thể hiện trên C/O: Trị giá hóa đơn và tên, nước của công ty phát hành hóa đơn phải được ghi rõ tại Ô số 7 (Description of Goods). Đồng thời, người xuất khẩu phải tích chọn vào Ô số 13 tại mục "Third Party Invoicing".
• Số và ngày hóa đơn: Số và ngày của hóa đơn bên thứ ba phải được khai báo tại Ô số 10. Trong trường hợp tại thời điểm cấp C/O mẫu E chưa có số hóa đơn của bên thứ ba, số hóa đơn của nhà sản xuất hoặc nhà xuất khẩu ban đầu có thể được chấp nhận, nhưng phải có sự giải trình hợp lý và phù hợp với các chứng từ thực tế kèm theo lô hàng.

2. Xử lý các khác biệt nhỏ (Minor Discrepancies) trên C/O mẫu E

Để tạo thuận lợi cho hoạt động thông quan hàng hóa và tránh việc bác bỏ C/O một cách cứng nhắc, Tổng cục Hải quan hướng dẫn xử lý các sai sót nhỏ không ảnh hưởng đến bản chất xuất xứ:

• Khác biệt về trọng lượng và số lượng: Những sai lệch nhỏ về trọng lượng, thể tích hoặc số lượng giữa khai báo trên C/O mẫu E và các chứng từ vận tải (như Vận đơn - Bill of Lading) hoặc thực tế kiểm hóa sẽ không làm mất đi tính hợp lệ của C/O, miễn là sự khác biệt này nằm trong dung sai thương mại cho phép hoặc do đặc tính tự nhiên của hàng hóa.
• Lỗi chính tả và lỗi đánh máy: Các lỗi chính tả, lỗi dịch thuật hoặc lỗi đánh máy đơn thuần trên C/O mẫu E không làm thay đổi bản chất thông tin mô tả hàng hóa, mã HS, tên doanh nghiệp thì vẫn được cơ quan Hải quan xem xét chấp nhận.
• Sự không nhất quán về mã số HS: Trường hợp có sự khác biệt giữa phân loại mã số HS trên C/O mẫu E (thường áp dụng theo nước xuất khẩu) và mã số HS do nước nhập khẩu (Việt Nam) xác định, cơ quan Hải quan sẽ kiểm tra thực tế hàng hóa. Nếu hàng hóa thực tế nhập khẩu phù hợp với mô tả trên C/O và đáp ứng tiêu chí xuất xứ tương ứng, C/O vẫn được chấp nhận hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt.

3. Kiểm tra tính hợp lệ về hình thức, con dấu và chữ ký

Tổng cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện kiểm tra chặt chẽ tính pháp lý về mặt hình thức của chứng từ:

• Chữ ký và con dấu của cơ quan cấp: Chữ ký của người có thẩm quyền và con dấu của cơ quan tổ chức cấp C/O mẫu E của Trung Quốc (như Hải quan Trung Quốc hoặc Ủy ban Xúc tiến Thương mại Quốc tế Trung Quốc - CCPIT) phải trùng khớp với mẫu chữ ký và con dấu đã được thông báo chính thức cho Tổng cục Hải quan Việt Nam và được cập nhật trên hệ thống dữ liệu.
• Thời hạn hiệu lực: C/O mẫu E phải được nộp trong thời hạn hiệu lực theo quy định (thông thường là 12 tháng kể từ ngày cấp). Trường hợp nộp muộn do bất khả kháng hoặc lý do chính đáng khác ngoài tầm kiểm soát của người nhập khẩu, cơ quan Hải quan sẽ xem xét giải quyết theo đúng quy định của Hiệp định.
• Tính liên tục và nguyên vẹn: C/O mẫu E không được có dấu hiệu tẩy xóa, sửa chữa thông tin trừ khi việc sửa chữa đó được thực hiện bằng cách gạch bỏ lỗi sai và bổ sung thông tin đúng, có đóng dấu xác nhận của cơ quan cấp C/O.

4. Quy trình phối hợp và xác minh xuất xứ (Verification)

Đối với các trường hợp có nghi ngờ hợp lý về tính xác thực của C/O mẫu E hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa:

• Thông quan có bảo lãnh: Trong thời gian chờ kết quả xác minh từ cơ quan có thẩm quyền nước xuất khẩu, hàng hóa nhập khẩu vẫn được thông quan nhưng người khai hải quan phải nộp thuế theo mức thuế suất MFN (hoặc mức thuế suất thông thường) hoặc thực hiện các biện pháp bảo lãnh thuế theo quy định của pháp luật.
• Gửi yêu cầu xác minh: Cục Giám sát quản lý về Hải quan thuộc Tổng cục Hải quan sẽ là đầu mối thực hiện việc gửi thư yêu cầu xác minh thông tin C/O mẫu E tới cơ quan cấp của nước xuất khẩu. Khi có kết quả xác minh chính thức xác nhận tính hợp lệ, doanh nghiệp sẽ được hoàn trả khoản thuế chênh lệch đã nộp.

Tóm lại, Công văn 12668/TCHQ-GSQL đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ các vướng mắc kỹ thuật liên quan đến C/O mẫu E, đảm bảo việc thực thi Hiệp định ACFTA được thống nhất, minh bạch, đồng thời ngăn chặn các hành vi gian lận xuất xứ để bảo vệ nền sản xuất trong nước.