Công văn 16/GSQL-GQ3 được Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành năm 2015 nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hủy tờ khai hàng hóa nhập khẩu. Văn bản này đóng vai trò quan trọng trong việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và thống nhất quy trình nghiệp vụ xử lý của cơ quan hải quan các cấp đối với hệ thống thông quan tự động.

Phạm vi áp dụng và đối tượng chịu sự tác động

Văn bản hướng dẫn trực tiếp đến các Cục Hải quan tỉnh, thành phố và các Chi cục Hải quan trên cả nước. Đối tượng áp dụng bao gồm các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu gặp vướng mắc khi thực hiện hủy tờ khai hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu đã đăng ký trên hệ thống thông tin hải quan.

Các trường hợp được xem xét hủy tờ khai hải quan nhập khẩu

• Tờ khai hải quan đã được đăng ký thành công trên hệ thống nhưng hàng hóa thực tế không nhập khẩu vào Việt Nam do người bán hủy hợp đồng hoặc do các nguyên nhân khách quan khác.
• Doanh nghiệp khai trùng thông tin tờ khai cho cùng một lô hàng hóa nhập khẩu (khai nhiều tờ khai cho một vận đơn).
• Tờ khai hải quan khai báo sai các chỉ tiêu thông tin không được phép sửa đổi bổ sung theo quy định của pháp luật hải quan hiện hành.
• Tờ khai hải quan đã đăng ký nhưng quá thời hạn quy định mà doanh nghiệp không xuất trình hồ sơ hải quan hoặc không đưa hàng hóa đến kiểm tra thực tế đối với các lô hàng thuộc luồng vàng hoặc luồng đỏ.

Quy trình và thủ tục thực hiện hủy tờ khai

• Doanh nghiệp có văn bản đề nghị hủy tờ khai gửi Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai, trong đó phải giải trình rõ ràng, chi tiết lý do hủy và kèm theo các tài liệu chứng minh liên quan.
• Công chức hải quan tiếp nhận yêu cầu có trách nhiệm kiểm tra trạng thái của tờ khai trên hệ thống, đối chiếu với các quy định hiện hành và đề xuất Chi cục trưởng xem xét quyết định.
• Chi cục trưởng Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai là người có thẩm quyền quyết định việc hủy tờ khai hải quan và chịu trách nhiệm về quyết định đó.
• Sau khi được phê duyệt, công chức hải quan thực hiện thao tác hủy tờ khai trên hệ thống thông tin hải quan và phản hồi kết quả cho doanh nghiệp.

Xử lý nghĩa vụ thuế và tài chính phát sinh

• Đối với các tờ khai đã nộp thuế hoặc có phát sinh nghĩa vụ tài chính trước khi hủy, cơ quan hải quan hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các thủ tục hoàn thuế, xử lý tiền thuế nộp thừa theo đúng quy định của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Việc hủy tờ khai phải đảm bảo không làm thất thu ngân sách nhà nước và không bị lợi dụng để thực hiện các hành vi gian lận thương mại, trốn thuế.

Hiệu lực và hướng dẫn tổ chức thực hiện

Công văn 16/GSQL-GQ3 có hiệu lực hướng dẫn thực hiện ngay từ thời điểm ban hành năm 2015. Cục Giám sát quản lý về Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương nghiêm túc triển khai, kịp thời báo cáo các vướng mắc vượt thẩm quyền về Tổng cục Hải quan để được hướng dẫn giải quyết.