Giới thiệu chung về Công văn 187/TCT-CS năm 2015

Công văn 187/TCT-CS được Tổng cục Thuế ban hành nhằm hướng dẫn giải quyết các vướng mắc liên quan đến chính sách thuế tài nguyên và phí bảo vệ môi trường đối với hoạt động khai thác, tận thu đất phát sinh trong quá trình thi công, xây dựng công trình. Văn bản này là căn cứ pháp lý quan trọng giúp các cơ quan thuế địa phương và doanh nghiệp thống nhất phương án kê khai, nộp thuế và phí đối với tài nguyên đất.

1. Quy định về đối tượng chịu thuế tài nguyên và phí bảo vệ môi trường

Theo quy định của pháp luật về thuế tài nguyên và quản lý khoáng sản, đất được xác định là một loại tài nguyên thiên nhiên. Do đó, các hoạt động liên quan đến khai thác đất phải tuân thủ các nghĩa vụ tài chính sau:

• Thuế tài nguyên: Đất khai thác để san lấp, xây dựng công trình thuộc đối tượng chịu thuế tài nguyên theo quy định tại Luật Thuế tài nguyên năm 2009.
• Phí bảo vệ môi trường: Hoạt động khai thác đất để san lấp, xây dựng công trình cũng thuộc đối tượng chịu phí bảo vệ môi trường đối với khai thác khoáng sản theo quy định tại Nghị định số 74/2011/NĐ-CP của Chính phủ.

2. Chính sách thuế và phí đối với đất tận thu từ quá trình thi công công trình

Công văn 187/TCT-CS làm rõ nghĩa vụ thuế và phí trong trường hợp phát sinh hoạt động đào đất, xúc đất (tận thu đất) trong quá trình thi công công trình như sau:

• Trường hợp phải nộp thuế và phí: Khi tổ chức, cá nhân tiến hành thi công công trình (như đào móng, khơi thông dòng chảy, san gạt mặt bằng) mà có phát sinh khối lượng đất đào ra, sau đó đem đi san lấp cho công trình khác hoặc bán, chuyển nhượng cho tổ chức, cá nhân khác thì phải thực hiện kê khai, nộp thuế tài nguyên và phí bảo vệ môi trường.
• Trường hợp sử dụng nội bộ: Nếu khối lượng đất đào ra được sử dụng để san lấp ngay tại chính công trình đó (trong cùng một khuôn viên dự án) và không có hoạt động mua bán, tiêu thụ ra bên ngoài thì cần đối chiếu với quy định cụ thể của địa phương và hồ sơ dự án để xác định nghĩa vụ thuế phù hợp, tránh việc đánh thuế trùng lặp đối với hoạt động tự sản tự tiêu nội bộ không mang tính thương mại.

3. Căn cứ và phương pháp tính thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường

Việc xác định số thuế và phí phải nộp đối với lượng đất tận thu được thực hiện theo các nguyên tắc:

• Sản lượng tính thuế và phí: Được xác định bằng khối lượng đất thực tế khai thác, tận thu được sử dụng để san lấp hoặc tiêu thụ (tính bằng mét khối - m3).
• Giá tính thuế tài nguyên: Áp dụng theo Bảng giá tính thuế tài nguyên do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành tại thời điểm phát sinh hoạt động khai thác, tận thu.
• Mức thu phí bảo vệ môi trường: Áp dụng theo mức thu cụ thể đối với đất san lấp do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định, phù hợp với khung mức phí quy định tại Nghị định của Chính phủ về phí bảo vệ môi trường đối với khai thác khoáng sản.

4. Trách nhiệm của người nộp thuế và cơ quan thuế địa phương

Để đảm bảo việc thực thi chính sách thuế đúng quy định, Công văn 187/TCT-CS yêu cầu:

• Đối với người nộp thuế: Phải chủ động khai báo trung thực khối lượng đất tận thu, lập hóa đơn, chứng từ theo đúng quy định khi xuất bán hoặc bàn giao đất san lấp, đồng thời thực hiện nộp đầy đủ tiền thuế tài nguyên và phí bảo vệ môi trường vào ngân sách nhà nước.
• Đối với cơ quan thuế địa phương: Có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan tài nguyên và môi trường tại địa bàn để giám sát, kiểm tra khối lượng đất thực tế phát sinh từ các công trình xây dựng, đảm bảo thu đúng, thu đủ và ngăn chặn thất thu ngân sách đối với nguồn tài nguyên đất.