Công văn 19/TCT-CS được ban hành ngày 05 tháng 01 năm 2015 bởi Tổng cục Thuế, hướng dẫn chi tiết về các điều kiện và thủ tục khấu trừ thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với hàng hóa nhập khẩu, đặc biệt tập trung vào tính hợp lệ của chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt trong các giao dịch thanh toán qua bên thứ ba được ủy quyền.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Văn bản này áp dụng đối với các tổ chức, doanh nghiệp thực hiện hoạt động nhập khẩu hàng hóa từ nước ngoài vào Việt Nam phát sinh nghĩa vụ thuế GTGT khâu nhập khẩu. Đồng thời, đây cũng là căn cứ pháp lý để các Cục Thuế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các Chi cục Thuế thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra và quyết toán thuế GTGT cho người nộp thuế.

Điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với hàng hóa nhập khẩu

Theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế, để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào của hàng hóa nhập khẩu, doanh nghiệp bắt buộc phải chuẩn bị đầy đủ bộ hồ sơ chứng từ chứng minh tính hợp pháp của giao dịch, bao gồm:

• Tờ khai hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu đã hoàn thành thủ tục thông quan theo quy định của pháp luật hải quan.
• Chứng từ nộp thuế GTGT khâu nhập khẩu (như biên lai nộp thuế vào ngân sách nhà nước hoặc giấy nộp tiền vào ngân sách nhà nước) hoặc chứng từ nộp thuế GTGT thay cho phía nước ngoài theo quy định.
• Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt qua ngân hàng đối với hàng hóa nhập khẩu có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên (giá đã bao gồm thuế GTGT), trừ các trường hợp đặc biệt được pháp luật cho phép thanh toán bù trừ hoặc thanh toán bằng hình thức khác.

Quy định về chứng từ thanh toán qua ngân hàng khi thanh toán cho bên thứ ba

Trong thực tế thương mại quốc tế, nhiều trường hợp phía nhà cung cấp nước ngoài yêu cầu doanh nghiệp nhập khẩu Việt Nam thanh toán tiền hàng cho một bên thứ ba được chỉ định. Để chứng từ thanh toán này được cơ quan thuế chấp nhận làm căn cứ khấu trừ thuế GTGT đầu vào, doanh nghiệp cần lưu ý các nguyên tắc sau:

• Sự thừa nhận trong hợp đồng: Việc thanh toán cho bên thứ ba phải được quy định rõ ràng, cụ thể trong hợp đồng mua bán, hợp đồng nhập khẩu hàng hóa hoặc các phụ lục hợp đồng, văn bản thỏa thuận bổ sung được ký kết trước khi thực hiện thanh toán.
• Văn bản chỉ định thanh toán: Phải có văn bản chỉ định thanh toán chính thức từ phía nhà cung cấp nước ngoài gửi cho doanh nghiệp nhập khẩu, trong đó nêu rõ thông tin của bên thứ ba được thụ hưởng (tên, địa chỉ, số tài khoản ngân hàng, ngân hàng giao dịch).
• Tính đồng nhất của dòng tiền: Chứng từ chuyển tiền qua ngân hàng của doanh nghiệp nhập khẩu phải thể hiện rõ số tiền được chuyển từ tài khoản của doanh nghiệp sang đúng tài khoản của bên thứ ba đã được chỉ định trong hợp đồng hoặc văn bản thỏa thuận.

Xử lý các trường hợp không đáp ứng điều kiện khấu trừ

Tổng cục Thuế cũng đưa ra hướng dẫn xử lý cụ thể đối với các trường hợp doanh nghiệp không đáp ứng đủ điều kiện về chứng từ thanh toán:

• Nếu doanh nghiệp đã nộp thuế GTGT khâu nhập khẩu nhưng không có chứng từ thanh toán qua ngân hàng hợp lệ (hoặc thanh toán cho bên thứ ba không đúng quy định nêu trên), doanh nghiệp sẽ không được kê khai, khấu trừ thuế GTGT đầu vào của lô hàng đó.
• Đối với phần thuế GTGT khâu nhập khẩu không được khấu trừ do thiếu chứng từ thanh toán qua ngân hàng, doanh nghiệp được phép tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), với điều kiện khoản chi này đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về chi phí hợp lý theo quy định của Luật Thuế TNDN hiện hành.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Công văn 19/TCT-CS năm 2015 có hiệu lực áp dụng ngay từ ngày ban hành. Các cơ quan thuế địa phương có trách nhiệm phổ biến, hướng dẫn và giám sát việc thực hiện của các doanh nghiệp trên địa bàn quản lý, đảm bảo việc khấu trừ thuế GTGT hàng nhập khẩu được thực hiện đúng quy định pháp luật, tránh thất thu ngân sách nhà nước.