Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6046:1995 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế CODEX STAN 23 : 1981) là văn bản kỹ thuật quan trọng do Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường ban hành. Tiêu chuẩn này thiết lập các yêu cầu kỹ thuật, chỉ tiêu chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm đối với sản phẩm dầu hạt hoa hướng dương dùng làm thực phẩm. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết nội dung cốt lõi từ Phần mở đầu đến Điều 4 của tiêu chuẩn.

- Thông tin chung và bối cảnh ban hành

• Tên tiêu chuẩn: Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6046:1995 về dầu hạt hoa hướng dương thực phẩm.
• Sự tương đương quốc tế: Tiêu chuẩn được xây dựng trên cơ sở chấp nhận hoàn toàn tiêu chuẩn quốc tế CODEX STAN 23 : 1981 của Ủy ban Tiêu chuẩn Thực phẩm Codex.
• Cơ quan ban hành: Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ).
• Mục tiêu: Đảm bảo chất lượng sản phẩm, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và tạo hành lang pháp lý thống nhất cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu dầu hạt hoa hướng dương tại Việt Nam.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này áp dụng đối với dầu hạt hoa hướng dương thực phẩm được cung cấp trực tiếp cho người tiêu dùng hoặc được sử dụng làm nguyên liệu trong chế biến các loại thực phẩm khác.
• Tiêu chuẩn không áp dụng cho các loại dầu hạt hoa hướng dương chưa qua tinh luyện hoặc các loại dầu cần phải trải qua các quá trình xử lý công nghiệp tiếp theo để có thể sử dụng làm thực phẩm cho người.

- Điều 2: Mô tả sản phẩm

• Định nghĩa sản phẩm: Dầu hạt hoa hướng dương thực phẩm là loại dầu béo thu được từ hạt của cây hoa hướng dương (có tên khoa học là Helianthus annuus L.) bằng các phương pháp cơ học (ép) hoặc trích ly bằng dung môi, sau đó được tinh luyện để phù hợp cho mục đích thực phẩm.
• Trạng thái cảm quan: Sản phẩm phải có màu sắc, mùi và vị đặc trưng của dầu hạt hoa hướng dương tinh luyện, không được có mùi vị lạ, mùi ôi khét hoặc các tạp chất lạ nhìn thấy bằng mắt thường.

- Điều 3: Thành phần cốt lõi và các yếu tố chất lượng

• Chỉ số vật lý và hóa học đặc trưng: Tiêu chuẩn quy định các giới hạn nghiêm ngặt đối với các chỉ số đặc trưng của dầu hạt hoa hướng dương bao gồm:
• Tỷ trọng tương đối ở 20 độ C so với nước ở 20 độ C phải nằm trong khoảng từ 0,918 đến 0,923.
• Chỉ số khúc xạ ở 40 độ C dao động từ 1,467 đến 1,469.
• Chỉ số xà phòng hóa (tính bằng mg KOH trên 1g dầu) từ 188 đến 194.
• Chỉ số iốt (theo phương pháp Wijs) từ 110 đến 143.
• Hàm lượng chất không xà phòng hóa không được vượt quá 15 g/kg.
• Các chỉ tiêu chất lượng cơ bản:
• Trị số axit của dầu tinh luyện không được vượt quá 0,6 mg KOH/g dầu.
• Trị số peroxit không được vượt quá 10 miligam đương lượng oxy hoạt tính trên 1 kg dầu.
• Hàm lượng chất bay hơi và nước ở 105 độ C tối đa là 0,2%.
• Hàm lượng tạp chất không tan tối đa là 0,05%.
• Hàm lượng xà phòng tối đa là 0,005%.

- Điều 4: Phụ gia thực phẩm được phép sử dụng

• Chất tạo màu: Chỉ được phép sử dụng các chất tạo màu tự nhiên hoặc tổng hợp được Ủy ban Codex cho phép nhằm mục đích phục hồi màu sắc tự nhiên bị mất đi trong quá trình chế biến, với hàm lượng giới hạn nghiêm ngặt.
• Chất chống oxy hóa: Cho phép sử dụng các chất chống oxy hóa như Tocopherol (tự nhiên hoặc tổng hợp), Ascorbyl palmitate, Ascorbyl stearate, BHA, BHT hoặc Propyl gallate để kéo dài thời gian bảo quản và ngăn ngừa sự ôi khét của dầu.
• Chất hiệp lực chống oxy hóa: Sử dụng Axit citric, Natri citrat hoặc Axit photphoric để tăng hiệu quả của các chất chống oxy hóa.
• Chất chống tạo bọt: Đối với dầu dùng để chiên rán sâu, cho phép sử dụng Dimethyl polysiloxan (silicon dioxid) với hàm lượng tối đa quy định để hạn chế hiện tượng sủi bọt trong quá trình gia nhiệt.