Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9035:2011 do Viện Vật liệu xây dựng biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng đưa ra các hướng dẫn chi tiết về việc lựa chọn và sử dụng các loại xi măng phù hợp cho từng loại công trình, điều kiện môi trường và mục đích sử dụng cụ thể trong hoạt động xây dựng tại Việt Nam. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

- Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này đưa ra các hướng dẫn cơ bản cho việc lựa chọn và sử dụng các loại xi măng poóc lăng thông dụng, xi măng poóc lăng hỗn hợp và một số loại xi măng đặc chủng khác trong xây dựng công trình.
• Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân thực hiện công tác thiết kế cấp phối bê tông, thi công, giám sát và nghiệm thu các công trình xây dựng sử dụng chất kết dính là xi măng.
• Tiêu chuẩn được áp dụng rộng rãi cho việc chế tạo bê tông, vữa xây dựng, các cấu kiện bê tông đúc sẵn và các kết cấu bê tông cốt thép hoạt động trong các điều kiện môi trường khác nhau, kể cả môi trường chịu tác động xâm thực mạnh.

- Tài liệu viện dẫn liên quan (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác và đồng bộ, cần phối hợp sử dụng với các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành về xi măng và bê tông sau đây:

• TCVN 2682: Xi măng poóc lăng - Yêu cầu kỹ thuật.
• TCVN 6260: Xi măng poóc lăng hỗn hợp - Yêu cầu kỹ thuật.
• TCVN 6067: Xi măng poóc lăng bền sun phát - Yêu cầu kỹ thuật.
• TCVN 7711: Xi măng poóc lăng hỗn hợp bền sun phát - Yêu cầu kỹ thuật.
• TCVN 7712: Xi măng poóc lăng hỗn hợp ít tỏa nhiệt - Yêu cầu kỹ thuật.
• TCVN 9202: Xi măng xây trát - Yêu cầu kỹ thuật.
• Các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành về cốt liệu cho bê tông, nước dùng cho bê tông và vữa, cùng các phương pháp thử nghiệm liên quan.

- Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi (Điều 3)

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm kỹ thuật cơ bản nhằm đảm bảo tính thống nhất trong quá trình áp dụng thực tế:

• Xi măng poóc lăng thông dụng: Là chất kết dính thủy lực được tạo ra bằng cách nghiền mịn clinker xi măng poóc lăng với thạch cao và có thể có thêm một lượng phụ gia khoáng nhất định theo quy định của tiêu chuẩn sản phẩm tương ứng.
• Môi trường xâm thực: Là môi trường chứa các tác nhân hóa học hoặc vật lý (như ion sun phát, ion clo, axit, nước biển, nước mềm) có khả năng phản ứng với các thành phần của đá xi măng, gây ra sự ăn mòn, giảm cường độ và phá hủy cấu trúc của bê tông và cốt thép.
• Độ bền sun phát của xi măng: Khả năng của đá xi măng chống lại sự trương nở thể tích và nứt nẻ do các phản ứng hóa học giữa các thành phần khoáng của xi măng với ion sun phát xâm nhập từ môi trường bên ngoài.
• Nhiệt thủy hóa của xi măng: Lượng nhiệt sinh ra từ các phản ứng hóa học giữa các khoáng chất của xi măng với nước trong quá trình đông kết và đóng rắn. Lượng nhiệt này ảnh hưởng trực tiếp đến sự hình thành ứng suất nhiệt và nguy cơ nứt nẻ trong các kết cấu bê tông khối lớn.

- Nguyên tắc chung trong lựa chọn và sử dụng xi măng (Điều 4)

Việc lựa chọn và sử dụng xi măng phải tuân thủ các nguyên tắc kỹ thuật và kinh tế cơ bản sau:

• Lựa chọn theo yêu cầu kỹ thuật của kết cấu: Phải căn cứ vào mác bê tông thiết kế, tốc độ phát triển cường độ yêu cầu ở các tuổi ngày khác nhau, kích thước hình học của cấu kiện (bê tông khối lớn hay cấu kiện mỏng) để chọn loại xi măng có mác và đặc tính thủy hóa phù hợp.
• Lựa chọn theo điều kiện môi trường làm việc: Đối với các công trình trong môi trường khô ráo, sử dụng xi măng poóc lăng thông thường. Đối với các công trình tiếp xúc với nước biển, nước ngầm có tính xâm thực sun phát hoặc môi trường ẩm ướt, bắt buộc phải ưu tiên sử dụng xi măng bền sun phát hoặc xi măng poóc lăng hỗn hợp có hàm lượng phụ gia khoáng hoạt tính cao để tăng độ đặc chắc và khả năng chống thấm.
• Đảm bảo tính kinh tế và bảo vệ môi trường: Ưu tiên sử dụng các loại xi măng hỗn hợp được sản xuất từ các nguồn nguyên liệu và phụ gia sẵn có tại địa phương nhằm giảm giá thành, đồng thời góp phần giảm lượng phát thải khí nhà kính trong quá trình sản xuất clinker.
• Đảm bảo tính tương thích với phụ gia: Xi măng được lựa chọn phải có tính tương thích tốt với các loại phụ gia hóa học (như phụ gia hóa dẻo, siêu dẻo, kéo dài thời gian đông kết) dự kiến sử dụng trong cấp phối bê tông để đạt được hiệu quả tối ưu về tính công tác và cường độ của bê tông.