Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12443:2018 về Sữa đậu nành do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F9 Đồ uống biên soạn, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử và các chỉ tiêu an toàn đối với sản phẩm sữa đậu nành dùng làm đồ uống trực tiếp.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh (Điều 1)

Tiêu chuẩn này áp dụng trực tiếp đối với các sản phẩm sữa đậu nành (bao gồm sữa đậu nành nguyên chất và sữa đậu nành phối chế) được chế biến để sử dụng trực tiếp làm đồ uống. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, phân phối và kinh doanh sản phẩm sữa đậu nành tại thị trường Việt Nam, cũng như các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện việc kiểm tra, giám sát chất lượng sản phẩm.

Tài liệu viện dẫn liên quan (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, các tổ chức cần viện dẫn đến các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế liên quan về phương pháp thử, bao gồm các phương pháp xác định hàm lượng protein, chất béo, tổng số chất khô, tro, cũng như các tiêu chuẩn về giới hạn kim loại nặng và vi sinh vật trong thực phẩm.

Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa rõ ràng nhằm phân loại và định danh chính xác các dòng sản phẩm sữa đậu nành trên thị trường:

• Sữa đậu nành (Soymilk): Là sản phẩm dạng lỏng được chế biến từ dịch chiết hạt đậu nành bằng nước, có thể được bổ sung hoặc không bổ sung các thành phần khác, và phải trải qua quá trình xử lý nhiệt thích hợp để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.
• Sữa đậu nành nguyên chất (Plain soymilk): Là sản phẩm sữa đậu nành không bổ sung thêm đường, chất tạo ngọt, hương liệu hoặc bất kỳ thành phần thực phẩm nào khác ngoài nước và hạt đậu nành.
• Sữa đậu nành phối chế (Flavored/Mixed soymilk): Là sản phẩm sữa đậu nành được bổ sung thêm các thành phần khác như đường, các chất tạo ngọt khác, hương liệu, nước quả, ngũ cốc, vitamin, khoáng chất nhằm tăng giá trị dinh dưỡng hoặc đa dạng hóa hương vị.

Yêu cầu kỹ thuật đối với sữa đậu nành (Điều 4)

Đây là nội dung cốt lõi quy định các tiêu chuẩn chất lượng mà sản phẩm sữa đậu nành phải đạt được trước khi lưu thông trên thị trường, bao gồm:

• Yêu cầu về nguyên liệu: Hạt đậu nành sử dụng để chế biến phải đảm bảo sạch, không bị mốc, không chứa các chất độc hại và đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm hiện hành. Nước dùng trong quá trình chế biến phải đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước ăn uống.
• Chỉ tiêu cảm quan: Sản phẩm phải có trạng thái lỏng đồng nhất, cho phép có một lượng nhỏ cặn mịn đặc trưng của đậu nành ở đáy bao bì nhưng không được bị đông tụ hoặc tách lớp rõ rệt. Màu sắc của sữa phải từ trắng sữa đến ngà vàng đặc trưng. Mùi vị phải thơm ngon tự nhiên của đậu nành, không có mùi khét, mùi dầu mỡ bị oxy hóa hoặc các mùi vị lạ khác.
• Chỉ tiêu lý - hóa: Tiêu chuẩn quy định cụ thể giới hạn tối thiểu đối với các thành phần dinh dưỡng quan trọng. Đối với sữa đậu nành nguyên chất, hàm lượng protein đậu nành không được nhỏ hơn 2,0 % khối lượng; đối với sữa đậu nành phối chế, hàm lượng này không được nhỏ hơn 1,2 % khối lượng. Hàm lượng chất khô không béo và chất béo cũng phải đạt các ngưỡng quy định tương ứng với từng loại sản phẩm.
• Phụ gia thực phẩm: Việc sử dụng các chất phụ gia thực phẩm như chất ổn định, chất nhũ hóa, chất điều chỉnh độ acid, chất tạo ngọt và hương liệu phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định hiện hành của Bộ Y tế và tiêu chuẩn Codex về phụ gia thực phẩm.
• Giới hạn chất ô nhiễm và vi sinh vật: Hàm lượng các kim loại nặng (như chì, cadimi) và các độc tố vi nấm trong sản phẩm không được vượt quá giới hạn cho phép theo quy định pháp luật. Đồng thời, sản phẩm phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về giới hạn vi sinh vật nhằm đảm bảo không gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng trong suốt thời hạn sử dụng.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12443:2018 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh sữa đậu nành cần chủ động áp dụng các quy định tại tiêu chuẩn này để chuẩn hóa quy trình công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và đảm bảo tính pháp lý khi đưa sản phẩm ra thị trường.