Thông tư 27/2012/TT-BYT được ban hành bởi Bộ Y tế nhằm hướng dẫn chi tiết việc quản lý phụ gia thực phẩm, bao gồm danh mục các chất được phép sử dụng, giới hạn tối đa trong thực phẩm và các yêu cầu quản lý nghiêm ngặt đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu phụ gia thực phẩm tại Việt Nam.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Thông tư này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động sản xuất, chế biến, kinh doanh, nhập khẩu phụ gia thực phẩm và các sản phẩm thực phẩm có chứa phụ gia thực phẩm tại Việt Nam. Phạm vi điều chỉnh bao gồm việc quy định danh mục phụ gia được phép sử dụng, giới hạn tối đa của các chất này trong từng nhóm thực phẩm cụ thể, và các biện pháp quản lý an toàn thực phẩm liên quan.

Giải thích các thuật ngữ và ký hiệu chuyên ngành

Để đảm bảo việc áp dụng thống nhất, Thông tư đưa ra định nghĩa cho các thuật ngữ quan trọng:

• CAC (Codex Alimentarius Committee): Ủy ban Tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế.
• GMP (Good Manufacturing Practices): Thực hành sản xuất tốt.
• ML (Maximum Level - Giới hạn tối đa): Hàm lượng tối đa của một chất phụ gia thực phẩm được xác định là an toàn và có hiệu quả kỹ thuật khi sử dụng cho từng loại hoặc nhóm thực phẩm, tính bằng miligam phụ gia trên mỗi kilôgam thực phẩm (mg/kg).
• INS (International Numbering System): Hệ thống chỉ số đánh số quốc tế dành cho mỗi chất phụ gia do CAC xây dựng.
• Mã nhóm thực phẩm (Food Category Number): Hệ thống phân loại mã số cho từng nhóm thực phẩm do CAC thiết lập để quản lý phụ gia.
• Sử dụng phụ gia thực phẩm: Bao gồm toàn bộ chuỗi hoạt động từ sản xuất, chế biến, kinh doanh, nhập khẩu phụ gia cho đến việc sản xuất, kinh doanh và sử dụng các sản phẩm thực phẩm có chứa phụ gia.

Các hành vi bị nghiêm cấm trong sử dụng phụ gia thực phẩm

Thông tư quy định rõ các nhóm hành vi bị cấm hoàn toàn nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng:

• Sử dụng các chất phụ gia thực phẩm nằm ngoài danh mục được phép sử dụng quy định tại Phụ lục 1 ban hành kèm theo Thông tư này.
• Sử dụng phụ gia thực phẩm vượt quá giới hạn tối đa cho phép hoặc không đúng đối tượng, nhóm thực phẩm quy định tại Phụ lục 2.
• Sử dụng phụ gia thực phẩm khi chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về quản lý an toàn thực phẩm theo quy định.
• Sử dụng các chất phụ gia không rõ nguồn gốc, xuất xứ hoặc đã quá thời hạn sử dụng.

Danh mục và giới hạn tối đa của phụ gia thực phẩm

• Danh mục phụ gia được phép sử dụng: Được quy định chi tiết tại Phụ lục 1 ban hành kèm theo Thông tư, xác định rõ các chất phụ gia được thừa nhận về độ an toàn khi dùng trong thực phẩm.
• Mức giới hạn tối đa (ML): Được quy định cụ thể tại Phụ lục 2, áp dụng riêng biệt cho từng chất phụ gia đối với từng nhóm thực phẩm tương ứng nhằm kiểm soát lượng hấp thụ hàng ngày của người tiêu dùng trong ngưỡng an toàn.

Các yêu cầu quản lý đối với phụ gia thực phẩm

Công tác quản lý phụ gia thực phẩm được siết chặt thông qua các điều kiện bắt buộc sau:

• Điều kiện cơ sở sản xuất, kinh doanh: Phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm quy định tại Thông tư số 16/2012/TT-BYT của Bộ Y tế đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, dụng cụ, vật liệu bao gói và chứa đựng thực phẩm.
• Công bố hợp quy và công bố phù hợp quy định: Tất cả các loại phụ gia thực phẩm phải được thực hiện thủ tục công bố hợp quy hoặc công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm trước khi đưa ra lưu thông trên thị trường, nhập khẩu hoặc đưa vào sản xuất, chế biến thực phẩm. Trình tự thủ tục tuân thủ theo Thông tư số 19/2012/TT-BYT.
• Áp dụng Thực hành sản xuất tốt (GMP): Trong quá trình chế biến, cơ sở phải hạn chế tối đa lượng phụ gia sử dụng ở mức thấp nhất đủ để đạt hiệu quả kỹ thuật mong muốn; đồng thời đảm bảo lượng phụ gia sử dụng không làm thay đổi bản chất tự nhiên của thực phẩm.
• Ghi nhãn phụ gia thực phẩm: Phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định hiện hành của pháp luật về ghi nhãn hàng hóa và ghi nhãn thực phẩm.

Quy định chuyển tiếp và điều khoản tham chiếu

• Quy định chuyển tiếp: Đối với các phụ gia thực phẩm hoặc sản phẩm thực phẩm chứa phụ gia đã được cấp Giấy chứng nhận tiêu chuẩn sản phẩm trước ngày Thông tư này có hiệu lực thì tiếp tục được phép sử dụng và lưu hành cho đến khi hết thời hạn ghi trên Giấy chứng nhận.
• Điều khoản tham chiếu: Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật được viện dẫn trong Thông tư này có sự thay đổi, bổ sung hoặc thay thế bằng văn bản mới thì sẽ áp dụng theo các quy định tại văn bản mới đó.
• Soát xét và sửa đổi: Cục An toàn thực phẩm có trách nhiệm theo dõi, căn cứ vào nhu cầu thực tiễn và các hướng dẫn mới của CAC để đề xuất Bộ Y tế sửa đổi, bổ sung Thông tư cho phù hợp với thông lệ quốc tế và thực tế sản xuất trong nước.

Hiệu lực thi hành và tổ chức thực hiện

Thông tư 27/2012/TT-BYT chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 02 năm 2013.

Kể từ ngày Thông tư này có hiệu lực, các quy định liên quan đến phụ gia thực phẩm (ngoại trừ các chất tạo hương được phép sử dụng) tại các văn bản sau đây sẽ bị bãi bỏ:

• Quy định danh mục các chất phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm ban hành kèm theo Quyết định số 3742/2001/QĐ-BYT ngày 31 tháng 8 năm 2001 của Bộ trưởng Bộ Y tế.
• Quy định về điều kiện bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh, sử dụng phụ gia thực phẩm ban hành kèm theo Quyết định số 928/2002/QĐ-BYT ngày 21 tháng 3 năm 2002 của Bộ trưởng Bộ Y tế.

Cục An toàn thực phẩm chịu trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các cơ quan, ban ngành chức năng có liên quan để hướng dẫn triển khai, đôn đốc và tổ chức thực hiện nghiêm túc các nội dung của Thông tư này trên phạm vi cả nước.