TIÊU CHUẨN VIỆT NAM

TCVN 4569:1988

NƯỚC THẢI

PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH HÀM LƯỢNG BROMUA

Waste water

Method for the derter mination of bromide content

Tiêu chuẩn này quy định phương pháp so màu áo xác định Brom trong nước thải khi hàm lượng bromua thấp và phương pháp thể tích khi hàm lượng bromua cao.

1. Phương pháp lấy mẫu

1.1. Lấy mẫu theo TCVN 4556-88

1.2. Mẫu lấy để xác định bromua không dưới 1000 ml. Mẫu không cố định không được để quá 2 ngày.

2. Xác định bằng phương pháp so màu với đỏ Phenon

(phương pháp trọng tài)

2.1. Nguyên tắc

Đỏ phenola đổi màu từ vàng đến đỏ trong khoảng pH từ 6,4 8. Khi có hypobromit, đỏ phenola tạo thành chất chỉ thị kiểm bromophenola xanh, thay đổi màu từ vàng, đến đỏ thẫm trong khoảng pH từ 3,2 ¸ 4,6. Sự oxy hóa của brom và brom hóa của đỏ phenola xảy ra dễ dàng khi có mặt cloramin T.

2.2. Các yếu tố cản trở

Nếu có iot gây cản trở, loại iot bằng cách cho axit clohidric và axit sunfuric vào nước và thêm 1 giọt natri thiosunfat 0,1 N. Sắt cản trở xác định khi hàm lượng sắt lớn hơn 1 mg/l cho kết tủa hidroxit sắt rồi lọc bỏ tủa.

2.3. Dụng cụ và thuốc thử

2.3.1. Dụng cụ

Quang sắc kế, cuvét từ 1 ¸ 1,5 cm.

Kính lọc 1.590 nm;

Ống Netle.

2.3.2. Thuốc thử

Dung dịch đệm axetat chuẩn bị như sau:

Hòa tan 86 g natri axetat trong nước cất, thêm 20 ml axit axetic kết tinh được rồi định mức với nước cất vừa đủ một lít. Dung dịch đệm có pH là 4,6 ¸ 4,8.

Dung dịch phenola đỏ:

Hòa tan 0,012 g muối natri phenola sunfonaphtalein và định mức với nước cất vừa đủ 100 ml.

Dung dịch Cloramin T: hòa tan 0,5g cloramin T và định mức với nước cất vừa đủ 100 ml. Dung dịch bảo quản trong chai màu và để ở chỗ mát.

Dung dịch natri thiosunfat 2%, hòa tan 49,6 g natri thiosunfat (Na2S2O3. 5H2O) hay 31,6 g natri thiosunffat khan và định mức với nước cất vừa đủ 100 ml.

Dung dịch bromua chuẩn: hòa tan 0,7446g kali bromua KBr trong nước cất và định mức với nước cất vừa đủ 1000 ml.

1ml dung dịch này chứa 0,5 mg Br-

Lấy 2ml dung dịch trên pha trong 100 ml sẽ được dung dịch:

1ml chứa 0,01 mg bromua.

2.4. Dựng đường chuẩn

Lắc đều, thêm nước cất đến 50 ml. Sau 20 phút đo mật độ quang và từ những kết quả đo được dựng đường chuẩn.

2.5. Cách tiến hành

Lấy một thể tích mẫu nước sao cho trong đó chứa từ 0,1 ¸ 1mg Br. Có thể pha loãng hoặc cô đặc để còn 50 ml. Thêm vào đó 2ml dung dịch đệm natri axetat, 2ml dung dịch đỏ phenola và 0,5 ml dung dịch cloramin T. Lắc đều, sau đó 20 phút khử clo dư bằng cách thêm vào đó 0,5 ml dung dịch natri thiosunfat 2%. So sánh màu bằng mắt với các ống chuẩn hoặc so màu trên quang sắc kế ở bước sóng 590 nm và cuvét từ 1 ¸ 5 cm.

Nồng độ tối thiểu phát hiện được từ 0,1 mg Br/l

2.6. Tính kết quả

Hàm lượng bromua (x), tính bằng mg/l theo công thức:

trong đó:

C – Hàm lượng mẫu theo đường chuẩn, mg

V - Thể tích nước lấy để phân tích, ml.

3. Xác định Bromua bằng phương pháp thể tích

3.1. Nguyên tắc

Dựa trên sự oxy hóa bromua thành bromat bằng natri hypoclorit. Sau đó dùng phương pháp iot – thiosunfat để xác định.

NaBr Na(OCl)2 = Na (BrO3)2 3NaCl

NaBrO3 6 HI = NaBr 3H2O 3I2

Lượng iot giải phóng ra từ phản ứng trên được định lượng bằng dung dịch natri thioxunfat 0,1 N.

3.2. Dụng cụ và thuốc thử

3.2.1. Dụng cụ

Bình nón;

Burét;

Pipét

3.2.2. Thuốc thử

Natri hypoclorit, dung dịch N: pha natri hypoclorit thành dung dịch có chứa clo ở nồng độ 1ml có 35,5 mg Cl2.

Natri formiat dung dịch 20% hoặc phenola 5%;

Natri photphat tinh thể;

Dung dịch amoni molidat 3%;

Axit sunfuric dung dịch 6 N: pha 1 phần H2SO4 đặc tinh khiết với 4,5 phần nước cất.

Dung dịch natri thiosunfat (Na2S2O3) 0,1N và 0,01 N.

3.3. Cách tiến hành

Cho mẫu vào bình nón dung tích 250 ml sao cho trong đó có chứa từ 1 mg Br- trở lên. Cho vào bình 1 g natri photphat (photphat monosodic). Tùy theo lượng ion brom cho thêm từ 2 ¸ 10 ml dung dịch natri hypoclorit 1 N. Lắc đều và đun sôi đều, sau đó thêm vào 5 – 25 ml dung dịch natri focmiat (có thể thay bằng axit foocmic 20%) hoặc phenola 5%. Đun sôi 5 ¸ 6 phút để loại hypoclorit thừa.

Để yên dung dịch cho nguội và cho 1g kali iodua. Nếu dung dịch không màu cho thêm 10 – 25 ml axit sunfuric và từ 0,5 ¸ 1 mg dung dịch amoni molidat 1% đổ làm xúc tác. Định lượng iot sinh ra bằng natri hyposunfit 0,1 hay 0,01 N.

3.4. Tính kết quả

Hàm lượng bromua (x) tính bằng mg/l theo công thức:

Trong đó

a - số ml natri hiposunfit 0,1 N; 0,001332 - số gam bromua tương ứng với 1 ml dung dịch natri hyposunfit 0,1 N;

V - Thể tích nước lấy để phân tích, ml.