Giới thiệu về Tiêu chuẩn ngành 3 TCN 198:1972

Tiêu chuẩn ngành 3 TCN 198:1972 là văn bản kỹ thuật chuyên ngành quy định về dòng sản phẩm Dao bào gắn thép gió - Dao bào cạnh đầu thẳng, phải và trái. Đây là một trong những tiêu chuẩn kỹ thuật nền tảng trong ngành cơ khí chế tạo máy tại Việt Nam, nhằm chuẩn hóa các thông số kích thước, hình học và yêu cầu kỹ thuật đối với loại dao bào sử dụng mảnh cắt bằng vật liệu thép gió (HSS) gắn trên thân dao bằng thép kết cấu.

Phân loại và phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng cho các loại dao bào cạnh đầu thẳng được sử dụng trên các máy bào giường hoặc máy bào ngang, bao gồm hai dòng sản phẩm chính:

• Dao bào cạnh đầu thẳng phải: Được thiết kế với chiều hướng cắt và góc cắt phù hợp cho việc gia công các bề mặt bên phải của chi tiết.
• Dao bào cạnh đầu thẳng trái: Được thiết kế ngược lại, phục vụ cho việc gia công các bề mặt bên trái của chi tiết.

Các nội dung quy định cốt lõi (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Nội dung phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên của tiêu chuẩn tập trung vào việc định hình quy chuẩn chế tạo và kiểm tra sản phẩm, cụ thể bao gồm:

• Quy định về kích thước hình học cơ bản: Xác định chi tiết các thông số kích thước của dao bao gồm chiều cao thân dao, chiều rộng thân dao, chiều dài toàn bộ của dao, cũng như kích thước của mảnh thép gió gắn ở đầu dao. Các thông số này phải đảm bảo tính lắp lẫn và phù hợp với các cơ cấu gá kẹp tiêu chuẩn trên máy công cụ.
• Yêu cầu về vật liệu chế tạo: Quy định rõ phần thân dao phải được chế tạo từ các mác thép cacbon chất lượng cao (như thép 45 hoặc tương đương) để đảm bảo độ bền uốn. Phần lưỡi cắt (mảnh cắt) bắt buộc phải sử dụng thép gió có độ cứng cao sau khi nhiệt luyện để đảm bảo tính năng cắt gọt và tuổi bền của dao.
• Yêu cầu về công nghệ liên kết: Quy định phương pháp và chất lượng mối hàn (thường là hàn đồng) giữa mảnh thép gió và thân dao. Mối hàn phải đảm bảo độ ngấu, không bị rạn nứt, rỗ khí hoặc bong tróc dưới tác dụng của lực cắt lớn và nhiệt độ cao trong quá trình bào.
• Thông số góc cắt của phần cắt: Xác định các góc cơ bản của lưỡi cắt như góc trước, góc sau, góc nghiêng chính và góc nghiêng phụ nhằm tối ưu hóa quá trình tạo phoi và thoát phoi, giảm lực cản khi gia công.

Vai trò và giá trị thực tiễn của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn 3 TCN 198:1972 là căn cứ pháp lý và kỹ thuật quan trọng cho các nhà xưởng, nhà máy chế tạo dụng cụ cắt gọt trong việc thiết kế, sản xuất và nghiệm thu sản phẩm. Việc tuân thủ tiêu chuẩn giúp đồng bộ hóa chất lượng dụng cụ, nâng cao năng suất gia công cơ khí, kéo dài tuổi thọ thiết bị và đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người vận hành máy công cụ.