Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3961:1984 quy định về kích thước cơ bản của dao phay ngón gắn mảnh hợp kim cứng dùng để gia công rãnh then. Đây là văn bản kỹ thuật chuyên ngành quan trọng trong lĩnh vực cơ khí chế tạo, giúp thống nhất các thông số kích thước hình học, đảm bảo tính đồng bộ, khả năng lắp lẫn và chất lượng của dụng cụ cắt gọt trong quá trình sản xuất và sử dụng.

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các loại dao phay ngón có phần cắt được gắn mảnh hợp kim cứng, chuyên dụng cho việc gia công các loại rãnh then trên chi tiết máy.
• Đối tượng áp dụng: Các tổ chức, cá nhân, nhà xưởng và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thiết kế, chế tạo, kiểm tra chất lượng và sử dụng dụng cụ cắt gọt kim loại tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn tập trung vào việc định hình các thông số hình học và kích thước danh nghĩa của dao phay ngón gắn mảnh hợp kim cứng nhằm tối ưu hóa quá trình cắt gọt:

• Phân loại kiểu chuôi dao: Tiêu chuẩn phân định rõ ràng các kết cấu chuôi dao bao gồm chuôi trụ và chuôi côn (thường là côn Morse). Việc phân loại này giúp người sử dụng dễ dàng lựa chọn loại dao phù hợp với hệ thống gá kẹp trên các dòng máy phay khác nhau.
• Kích thước đường kính danh nghĩa (d): Xác định dải đường kính tiêu chuẩn của dao phay tương ứng với kích thước tiêu chuẩn của rãnh then cần gia công. Dung sai đường kính được kiểm soát nghiêm ngặt để đảm bảo độ chính xác của mối ghép then sau khi gia công.
• Chiều dài phần cắt (l) và chiều dài toàn bộ (L): Quy định tỷ lệ kích thước hình học tối ưu giữa chiều dài làm việc và tổng chiều dài của dao. Sự cân đối này nhằm đảm bảo độ cứng vững của dụng cụ, giảm thiểu hiện tượng rung động và tránh mẻ mảnh hợp kim cứng khi chịu lực cắt lớn.
• Yêu cầu về vật liệu thân dao và mảnh hợp kim: Thân dao phải được chế tạo từ thép kết cấu có độ bền cao, trong khi phần cắt sử dụng các mác hợp kim cứng phù hợp (như nhóm hợp kim hệ vonfram-coban hoặc titan-vonfram-coban) tùy thuộc vào vật liệu phôi gia công là thép, gang hay kim loại màu.

Việc tuân thủ TCVN 3961:1984 giúp các đơn vị sản xuất cơ khí chuẩn hóa quy trình chế tạo dụng cụ, nâng cao năng suất và kéo dài tuổi thọ của dao phay. Đây cũng là cơ sở kỹ thuật pháp lý quan trọng phục vụ công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng sản phẩm khi nghiệm thu hoặc thực hiện các giao dịch thương mại trong nước và quốc tế.