Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3112:1993 quy định phương pháp thử xác định khối lượng riêng của bê tông nặng. Đây là một trong những tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng giúp xác định độ đặc chắc, hỗ trợ tính toán cấp phối và đánh giá chất lượng cốt liệu cũng như cấu trúc của bê tông trong các công trình xây dựng. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định khối lượng riêng của các loại bê tông nặng dùng trong xây dựng.
• Khối lượng riêng của bê tông nặng được định nghĩa là tỷ số giữa khối lượng của mẫu bê tông đã được sấy khô đến khối lượng không đổi và thể tích phần đặc hoàn toàn của nó (thể tích thực tế sau khi đã loại bỏ toàn bộ các lỗ rỗng bên trong).

• Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần kết hợp thực hiện việc lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử theo đúng quy định tại TCVN 3105:1993 về hỗn hợp bê tông nặng và bê tông nặng - lấy mẫu, chế tạo và bảo dưỡng mẫu thử.
• Các thiết bị đo lường sử dụng trong quá trình thử nghiệm phải được kiểm định và hiệu chuẩn định kỳ theo các quy định đo lường hiện hành của Nhà nước.

• Bình tỷ trọng (Bình Le Chatelier): Thiết bị chuyên dụng bằng thủy tinh có vạch chia độ chính xác để đo thể tích chất lỏng dâng lên khi cho bột bê tông vào.
• Cân phòng thí nghiệm: Cân kỹ thuật có độ chính xác cao, cho phép cân với sai số không quá 0,01 gram.
• Tủ sấy: Thiết bị sấy có bộ phận tự động điều chỉnh nhiệt độ, đảm bảo duy trì nhiệt độ sấy ổn định trong khoảng từ 105 độ C đến 110 độ C.
• Bình hút ẩm: Sử dụng để làm nguội mẫu sau khi sấy và bảo quản mẫu tránh hút ẩm từ không khí trước khi cân.
• Cối và chày bằng đồng hoặc bằng sứ: Dùng để đập nhỏ và nghiền mịn mẫu bê tông đến kích thước hạt yêu cầu mà không làm lẫn tạp chất kim loại khác vào mẫu.
• Sàng tiêu chuẩn: Sàng có kích thước lỗ sàng 0,14 mm để sàng lọc bột bê tông sau khi nghiền, đảm bảo độ mịn đồng đều của mẫu thử.
• Nước cất hoặc chất lỏng không phản ứng: Thường sử dụng nước cất hoặc dầu hỏa (không chứa nước) để làm chất lỏng đo thể tích trong bình tỷ trọng.

• Lấy mẫu ban đầu: Mẫu bê tông dùng để xác định khối lượng riêng được lấy từ các viên mẫu thử cường độ hoặc từ các mảnh vỡ của cấu kiện bê tông sau khi ép hủy, đảm bảo mẫu đại diện cho toàn bộ lô bê tông cần kiểm tra.
• Đập và nghiền mẫu: Tiến hành đập nhỏ mẫu bê tông thành các hạt có kích thước nhỏ hơn 5 mm. Sử dụng phương pháp chia tư để lấy ra khoảng 150 gram mẫu đại diện. Tiếp tục nghiền mịn lượng mẫu này bằng cối chày đồng hoặc sứ cho đến khi toàn bộ lượng mẫu lọt hoàn toàn qua sàng có kích thước lỗ 0,14 mm.
• Sấy khô mẫu: Bột bê tông sau khi sàng được cho vào chén cân và sấy trong tủ sấy ở nhiệt độ từ 105 độ C đến 110 độ C cho đến khi đạt khối lượng không đổi. Khối lượng được coi là không đổi khi chênh lệch giữa hai lần cân liên tiếp (cách nhau 2 giờ sấy) không vượt quá 0,02%.
• Làm nguội và bảo quản: Sau khi sấy khô đến khối lượng không đổi, mẫu phải được đặt ngay vào bình hút ẩm để làm nguội về nhiệt độ phòng thí nghiệm trước khi tiến hành các bước cân đo tiếp theo nhằm tránh sai số do hút ẩm ngược từ môi trường xung quanh.