Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7756-9:2007

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 7756-9:2007 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn TCVN/TC 89 Ván nhân tạo hoàn thiện, Viện Vật liệu xây dựng - Bộ Xây dựng biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định chất lượng dán dính của ván gỗ dán bằng thử nghiệm kéo đứt mối dán dính.

Phạm vi áp dụng và tài liệu viện dẫn

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này áp dụng cho các loại ván gỗ dán thông thường, ván gỗ dán nhiều lớp, ván ghép từ các thanh gỗ mỏng nhằm xác định độ bền dán dính của các lớp keo thông qua lực kéo trượt.
• Tài liệu viện dẫn: Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần kết hợp với TCVN 7756-1:2007 về ván gỗ nhân tạo - Phương pháp thử - Phần 1: Lấy mẫu, chuẩn bị mẫu và biểu thị kết quả thử nghiệm.

Nguyên tắc thử nghiệm chất lượng dán dính

Phương pháp thử dựa trên nguyên tắc xác định lực kéo trượt lớn nhất cần thiết để phá hủy mối liên kết dán dính giữa các lớp gỗ dán của mẫu thử. Lực kéo này được tác dụng dọc theo chiều dọc của mẫu thử cho đến khi mẫu bị phá hủy hoàn toàn. Sau đó, tiến hành đánh giá tỷ lệ phần trăm diện tích gỗ bị phá hủy trên bề mặt dán dính để đưa ra kết luận về chất lượng liên kết.

Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm

Để thực hiện phép thử này, phòng thí nghiệm cần trang bị đầy đủ các thiết bị chuyên dụng sau:

• Máy thử kéo: Có khả năng đo lực chính xác đến 1% và có tốc độ tăng tải trọng hoặc tốc độ dịch chuyển của ngàm kẹp phù hợp để mẫu thử bị phá hủy trong khoảng thời gian quy định (thường từ 15 giây đến 45 giây).
• Dụng cụ đo kích thước: Thước cặp hoặc panme có độ chính xác đến 0,1 mm để đo chiều rộng và chiều dài của vùng dán dính chịu lực kéo trượt.
• Bể ổn nhiệt (bể nước): Có khả năng duy trì nhiệt độ nước ổn định ở các mức nhiệt độ khác nhau (ví dụ: 20 độ C, 60 độ C hoặc 100 độ C) phục vụ cho quá trình xử lý mẫu trước khi thử nghiệm.
• Tủ sấy: Có hệ thống thông gió và khả năng khống chế nhiệt độ ở mức 60 độ C đến 103 độ C để làm khô mẫu thử khi có yêu cầu xử lý nhiệt ẩm.

Chuẩn bị mẫu thử và quy trình xử lý trước khi thử

Mẫu thử phải được chuẩn bị kỹ lưỡng theo đúng kích thước và quy trình kỹ thuật:

• Kích thước mẫu thử: Mẫu thử có hình dạng chữ nhật với các đường xẻ rãnh so le để giới hạn vùng chịu lực kéo trượt. Chiều rộng của vùng chịu lực kéo trượt thường là 25 mm, chiều dài vùng chịu lực kéo trượt là 25 mm.
• Số lượng mẫu thử: Số lượng mẫu thử được lấy từ mỗi tấm ván phải đủ lớn để đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ lô sản phẩm, thông thường tối thiểu là 10 mẫu cho mỗi điều kiện thử nghiệm.
• Xử lý mẫu thử trước khi kéo (Điều kiện hóa): Tùy thuộc vào mục đích sử dụng của ván gỗ dán (trong nhà, ngoài trời hoặc môi trường ẩm), mẫu thử sẽ được xử lý theo các chế độ khác nhau:
• Chế độ 1 (Sử dụng trong điều kiện khô): Ngâm mẫu thử trong nước ở nhiệt độ 20 độ C trong vòng 24 giờ.
• Chế độ 2 (Sử dụng trong điều kiện ẩm): Ngâm mẫu thử trong nước sôi trong 6 giờ, sau đó làm nguội trong nước ở nhiệt độ 20 độ C trong ít nhất 1 giờ.
• Chế độ 3 (Sử dụng ngoài trời): Ngâm mẫu thử trong nước sôi trong 4 giờ, sấy khô trong tủ sấy ở nhiệt độ 60 độ C trong 16 giờ đến 20 giờ, tiếp tục ngâm trong nước sôi 4 giờ và làm nguội trong nước ở nhiệt độ 20 độ C trong ít nhất 1 giờ.

Tiến hành thử nghiệm kéo trượt

Quy trình thử nghiệm kéo trượt được thực hiện tuần tự qua các bước sau:

• Đo kích thước vùng chịu lực: Đo chiều rộng và chiều dài của vùng chịu lực kéo trượt của từng mẫu thử chính xác đến 0,1 mm trước khi tiến hành kéo.
• Gá lắp mẫu thử: Kẹp chặt hai đầu của mẫu thử vào ngàm kẹp của máy thử kéo sao cho lực kéo tác dụng truyền đi một cách đồng đều và dọc theo trục đối xứng của mẫu thử.
• Tác dụng lực: Vận hành máy kéo với tốc độ không đổi sao cho mẫu thử bị phá hủy hoàn toàn trong khoảng thời gian từ 15 giây đến 45 giây. Ghi lại lực phá hủy lớn nhất (F) tính bằng Newton (N).
• Xác định tỷ lệ phá hủy gỗ: Sau khi mẫu bị kéo đứt, để khô mẫu và tiến hành quan sát bề mặt dán dính bị phá hủy để ước lượng tỷ lệ phần trăm diện tích gỗ bị xé rách so với tổng diện tích vùng dán dính chịu lực.

Tính toán và biểu thị kết quả

Độ bền dán dính (lực kéo trượt) của từng mẫu thử được tính toán dựa trên công thức tiêu chuẩn:

Độ bền dán dính (f) được tính bằng Megapascal (MPa) theo công thức: f = F / (b x l). Trong đó, F là lực phá hủy lớn nhất (N), b là chiều rộng của vùng chịu lực kéo trượt (mm), và l là chiều dài của vùng chịu lực kéo trượt (mm).

Kết quả cuối cùng của lô ván gỗ dán được biểu thị bằng giá trị trung bình cộng của độ bền dán dính của tất cả các mẫu thử và tỷ lệ phần trăm phá hủy gỗ trung bình tương ứng.

Báo cáo thử nghiệm

Báo cáo thử nghiệm phải đầy đủ và chi tiết các thông tin sau để đảm bảo tính minh bạch và truy xuất nguồn gốc:

• Tên và địa chỉ của đơn vị thử nghiệm, ngày thử nghiệm.
• Thông tin nhận dạng đầy đủ về mẫu ván gỗ dán (loại ván, chiều dày, số lớp, loại keo dán dính nếu biết).
• Phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử.
• Chế độ xử lý mẫu trước khi thử nghiệm (ngâm nước lạnh, nước sôi hoặc sấy nhiệt).
• Kết quả thử nghiệm của từng mẫu thử bao gồm lực phá hủy, độ bền dán dính và tỷ lệ phá hủy gỗ.
• Giá trị trung bình và độ lệch chuẩn của các kết quả đo được.
• Bất kỳ sai lệch nào so với quy trình tiêu chuẩn đã được quy định trong TCVN 7756-9:2007.