Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn ngành 3 TCN 184:1972

Tiêu chuẩn ngành 3 TCN 184:1972 là văn bản kỹ thuật quy định các yêu cầu về kích thước, thông số hình học và các điều kiện kỹ thuật đối với dòng sản phẩm dao tiện gắn hợp kim cứng. Cụ thể, tiêu chuẩn này áp dụng cho loại dao tiện phá ngoài đầu thẳng có góc nghiêng chính φ = 75 độ, bao gồm cả hai loại hướng cắt là phải và trái.

Phạm vi áp dụng và Đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn hướng tới việc chuẩn hóa thiết kế và chế tạo dụng cụ cắt gọt trong ngành cơ khí chế tạo, cụ thể là:

• Đối tượng áp dụng: Các loại dao tiện phá ngoài đầu thẳng được liên kết bằng phương pháp hàn gắn mảnh hợp kim cứng (carbide) vào thân dao bằng thép.
• Phạm vi kỹ thuật: Quy định chi tiết về kích thước hình học, dung sai cho phép và các thông số góc cắt nhằm đảm bảo hiệu suất gia công tối ưu khi tiện thô hoặc tiện bán tinh các bề mặt ngoài của chi tiết tròn xoay.
• Phân loại hướng cắt: Tiêu chuẩn phân định rõ ràng hai dòng sản phẩm là dao tiện phải (chiều tiến dao từ phải sang trái) và dao tiện trái (chiều tiến dao từ trái sang phải).

Các thông số kỹ thuật cốt lõi của Dao tiện 3 TCN 184:1972

Dựa trên các quy chuẩn thiết kế dụng cụ cắt gọt cơ khí, tiêu chuẩn xác định các thông số quan trọng sau:

• Góc nghiêng chính (φ): Được cố định ở mức 75 độ. Đây là góc độ tối ưu giúp cân bằng giữa lực cắt hướng kính và lực cắt dọc trục, giảm thiểu rung động trong quá trình tiện phá ngoài đối với các phôi có độ cứng từ trung bình đến cao.
• Vật liệu phần cắt: Sử dụng mảnh hợp kim cứng gắn trên đầu dao. Việc lựa chọn mác hợp kim cứng cụ thể phụ thuộc vào vật liệu gia công (như nhóm hợp kim titan-cobalt cho gia công thép, hoặc nhóm tungsten-cobalt cho gia công gang).
• Kết cấu đầu dao: Thiết kế dạng đầu thẳng, giúp tăng độ cứng vững của thân dao khi chịu lực cắt lớn trong quá trình tiện phá (tiện thô).

Yêu cầu kỹ thuật và chế tạo

Để đảm bảo chất lượng dụng cụ cắt gọt theo tiêu chuẩn, quá trình chế tạo cần tuân thủ các nguyên tắc:

• Chất lượng mối hàn: Mối liên kết giữa mảnh hợp kim cứng và thân dao bằng thép phải đảm bảo độ bền liên kết cao, không bị rạn nứt, rỗng xốp hoặc bong tróc dưới tác động của nhiệt độ và lực cắt lớn.
• Độ nhám bề mặt: Các bề mặt làm việc của phần cắt (mặt trước, mặt sau chính, mặt sau phụ) phải đạt độ nhám bề mặt theo quy định để giảm ma sát và tăng tuổi thọ của dao.
• Dung sai kích thước: Kích thước phần thân dao (chiều cao, chiều rộng, chiều dài) phải nằm trong phạm vi dung sai cho phép để đảm bảo gá đặt chính xác trên đài gá dao của máy tiện.

Ý nghĩa thực tiễn của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn 3 TCN 184:1972 đóng vai trò là tài liệu tham khảo quan trọng trong việc thiết kế, chế tạo và nghiệm thu các loại dụng cụ cắt gọt truyền thống trong các xưởng cơ khí, trường đào tạo nghề và các doanh nghiệp sản xuất phụ tùng máy móc tại Việt Nam.