Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3951:1984

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 3951:1984 quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với than sử dụng trong quá trình sản xuất clinker xi măng bằng công nghệ lò quay. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng giúp các doanh nghiệp sản xuất xi măng lựa chọn, phân loại và kiểm soát chất lượng nhiên liệu đầu vào, nhằm đảm bảo hiệu suất vận hành của lò quay cũng như chất lượng thành phẩm clinker.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng trực tiếp cho các loại than (chủ yếu là than cám) được cung cấp làm nhiên liệu đốt cho các lò quay sản xuất clinker xi măng. Các quy định trong tiêu chuẩn hướng tới việc tối ưu hóa quá trình cháy, đảm bảo cung cấp đủ nhiệt lượng ổn định và hạn chế tối đa các tác động tiêu cực đến thiết bị lò nung.

Các yêu cầu kỹ thuật cốt lõi đối với than dùng cho lò quay

Tiêu chuẩn đưa ra các chỉ tiêu chất lượng nghiêm ngặt mà than thương phẩm cần phải đáp ứng trước khi đưa vào sử dụng, bao gồm:

• Độ tro của than (Ak): Quy định giới hạn tỷ lệ tro nhằm tránh làm thay đổi cấu trúc và thành phần hóa học của clinker, đồng thời hạn chế hiện tượng bám cặn, tạo vòng phân hủy trong lòng lò quay.
• Chất bốc (Vk): Xác định hàm lượng chất bốc phù hợp để đảm bảo than có khả năng bắt cháy nhanh, nhạy bén và duy trì ngọn lửa cháy ổn định, tập trung tại vùng nung của lò.
• Hàm lượng lưu huỳnh (Sk): Kiểm soát nghiêm ngặt tỷ lệ lưu huỳnh có trong than để hạn chế sự ăn mòn hóa học đối với vỏ lò, thiết bị trao đổi nhiệt và giảm thiểu lượng khí thải độc hại (SOx) ra môi trường.
• Trị số tỏa nhiệt (Qk): Yêu cầu về nhiệt trị thấp làm việc tối thiểu của than nhằm cung cấp đủ năng lượng cần thiết cho các phản ứng hóa lý tạo khoáng clinker ở nhiệt độ cao (lên tới 1450 độ C).
• Độ ẩm toàn phần (Wk): Giới hạn độ ẩm của than để đảm bảo hiệu quả cho quá trình sấy, nghiền mịn và vận chuyển, phun than vào vòi đốt của lò quay một cách liên tục, không bị tắc nghẽn.

Quy định về lấy mẫu và phương pháp thử

Để đánh giá chính xác sự phù hợp của than so với các yêu cầu kỹ thuật đã đề ra, tiêu chuẩn quy định rõ:

• Phương pháp lấy mẫu than đại diện phải tuân thủ theo các tiêu chuẩn lấy mẫu hiện hành, đảm bảo tính khách quan và phản ánh đúng chất lượng của cả lô hàng.
• Áp dụng các phương pháp thử tiêu chuẩn để xác định các chỉ tiêu cơ lý hóa của than bao gồm độ ẩm, độ tro, chất bốc, hàm lượng lưu huỳnh và trị số tỏa nhiệt.
• Quy trình nghiệm thu, phân loại và xử lý đối với các lô than không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật quy định nhằm đảm bảo an toàn cho hệ thống lò quay.